Polski inwestor  przyczynił się do bezpieczeństwa Europy

AktualnościWiadomości

Czy Węgry pozostaną bramą Chin do UE pod rządami Magyara?

Niedawno odsunięty od władzy premier Węgier Viktor Orbán (62) nie tylko utrzymywał dobre stosunki z prezydentem USA Donaldem Trumpem i prezydentem Rosji Władimirem Putinem (73), ale także przekształcił swój kraj w ważnego partnera handlowego trzeciego, nieliberalnego mocarstwa światowego: Chin. Wraz ze zwycięstwem wyborczym Pétera Magyara (45), orientacja ta jest obecnie przedmiotem debaty. 

W 2025 roku Węgry były trzecim rokiem z rzędu najpopularniejszym miejscem chińskich inwestycji bezpośrednich w UE. Według analizy Noaha Barkina , eksperta ds. Chin w think tanku Rodin Group, Węgry odpowiadały za około 25% wszystkich chińskich inwestycji w UE w tym okresie – mimo że kraj ten stanowi zaledwie 2% populacji UE i około 1% unijnego PKB. W poprzednim roku wskaźnik ten wynosił 31%, a w 2023 roku sięgał aż 44%.

To nie przypadek. Od 2010 roku Orbán restrukturyzuje gospodarkę swojego kraju, strategicznie pozycjonując Węgry, dzięki ich „otwarciu na Wschód”, jako przyjazną dla inwestorów bramę do jednolitego rynku UE: chińskie firmy mogą produkować swoje towary w UE, omijając w ten sposób bariery handlowe, cła i ryzyko polityczne. Co więcej, na Węgrzech Chiny mają rząd, który jest politycznie bardziej przychylny Republice Ludowej niż inne państwa członkowskie UE i aktywnie promuje inwestycje.

Chiny korzystały ze stosunkowo elastycznych warunków regulacyjnych na Węgrzech pod rządami Orbána: projekty były szybko zatwierdzane, hojnie dotowane przez państwo i napotykały na niewielki opór polityczny. Co więcej, ograniczona przejrzystość – na przykład w zakresie umów, dotacji i ocen oddziaływania na środowisko – ułatwiała realizację projektów na dużą skalę. To podejście często działało w szarej strefie: przepisy UE były formalnie przestrzegane, ale często osłabiane przez przyspieszone procedury i ograniczony udział społeczeństwa.

BYD i CATL zbudowały gigafabryki

Na przykład chiński producent samochodów elektrycznych BYD, należący do przemysłowca Wang Chuanfu (60), przeniósł swoją europejską siedzibę z Holandii do Budapesztu i zbudował swoją pierwszą europejską fabrykę w Szegedzie, oddalonym o prawie 170 kilometrów – za kwotę ponad 4 miliardów dolarów. Samochody elektryczne są tam produkowane od początku 2026 roku. W pierwszej fazie projektu z linii montażowej ma zjeżdżać prawie 150 000 pojazdów rocznie na rynek europejski; później zakład ma być w stanie wyprodukować do 300 000 samochodów. Raporty wskazują, że w fabryce zatrudnionych jest tysiące chińskich pracowników w trudnych warunkach – i za znacznie niższe płace niż te określone w węgierskich normach minimalnych.

W tym roku planowane jest również rozpoczęcie produkcji w nowym zakładzie chińskiego producenta akumulatorów CATL, będącym drugim europejskim zakładem produkcyjnym firmy po fabryce w Erfurcie. CATL dokonał największej w historii Węgier jednorazowej inwestycji zagranicznej firmy w ten projekt – prawie 7,3 miliarda euro.

CATL będzie produkować akumulatory dla europejskich producentów samochodów, takich jak Mercedes-Benz, na obszarze równym 300 boiskom piłkarskim. Jednak kwestie środowiskowe i partycypacyjne, zwłaszcza dotyczące zużycia wody i emisji, a także zaangażowania lokalnej społeczności, spotkały się z ostrą krytyką w procesie zatwierdzania i są uważane za jeden z głównych punktów spornych w projekcie.

Pekin finansuje linię kolejową Belgrad-Budapeszt

Być może najbardziej kontrowersyjny projekt jest jednocześnie jednym z najważniejszych projektów infrastrukturalnych finansowanych przez Chiny w Europie: linia kolejowa o długości około 350 kilometrów między Budapesztem a Belgradem jest modernizowana dzięki pożyczce, głównie chińskiej, z Chińskiego Banku Eksportu i Importu (China Export-Import Bank), co ma skrócić czas podróży z około ośmiu do około trzech godzin. Chiny dążą do stworzenia ciągłego korytarza transportowego z portu w Pireusie, w którym chińska państwowa spółka COSCO nabyła większościowy udział w 2016 roku, do Europy Środkowej.

Przyznanie kontraktu chińsko-węgierskiemu konsorcjum i gwałtowny wzrost kosztów spotkały się z krytyką, podobnie jak brak przejrzystości ekonomicznej projektu: kluczowe szczegóły umowne i finansowe były niekiedy objęte tajemnicą państwową, co znacznie ograniczało nadzór publiczny. UE skrytykowała proces udzielania zamówienia i nieprzestrzeganie przepisów przetargowych. Szerząca się korupcja również pogorszyła sytuację gospodarczą Węgier pod rządami Orbána.

Pod rządami Orbána Węgry stały się również coraz bardziej powiązane finansowo z Chinami. Oba kraje zawarły umowę swapową, która umożliwia wymianę walut w sytuacjach kryzysowych, zapewniając w ten sposób krótkoterminową stabilność. Ponadto Węgry zaciągnęły chińską pożyczkę w wysokości około miliarda euro w 2024 roku i od 2016 roku wielokrotnie finansowały się obligacjami denominowanymi w chińskiej walucie. To zmniejszyło zależność kraju od zachodnich pożyczkodawców, a jednocześnie zwiększyło jego zależność od Chin.

Magyar chce również chińskich inwestycji

Przyszły premier Węgier chce zacieśnić współpracę Węgier z UE i jej wartościami w polityce zagranicznej i gospodarczej oraz położyć kres konfrontacyjnej postawie Orbána wobec Brukseli. Rodzi to pytanie o to, jak poradzi sobie on z zdominowanym przez Chiny modelem gospodarczym, który Orbán promuje jako alternatywę dla zachodnioeuropejskiego systemu.

Oficjalnie niewiele wiadomo o potencjalnej polityce węgierskiej partii TISZA wobec Chin. Wiele wskazuje na to, że Węgry pragmatycznie pozwolą na kontynuację ogromnych chińskich inwestycji w kluczowe sektory, takie jak elektromobilność, baterie i infrastruktura – między innymi dlatego, że stały się one kluczowe dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. CATL i BYD stworzyły tysiące miejsc pracy dzięki swojej działalności i dążą do uczynienia z Węgier jednej z najważniejszych europejskich lokalizacji dla elektromobilności – Węgry nie zamierzają łatwo tego zagrozić.

Jednocześnie Magyar prawdopodobnie będzie kładł nacisk na większą przejrzystość i silniejszą integrację polityki Chin z Europą. Mógłby na przykład spróbować uczynić istniejące umowy bardziej otwartymi, poddać je silniejszej kontroli i wyraźniej powiązać z interesami węgierskimi i europejskimi.

Na swojej pierwszej konferencji prasowej po wyborach  Magyar wyraził stosunkowo przychylne opinie o Chinach. Określił ten kraj jako „jeden z największych na świecie” i stwierdził, że „w naszym wspólnym interesie leży utrzymanie dobrych relacji”. Oświadczył, że zamierza dokonać przeglądu umów o inwestycjach zagranicznych, zwłaszcza z Chinami i Koreą Południową, ale nie zamierza ich wstrzymywać. „Muszą przestrzegać prawa, niezależnie od tego, czy chodzi o przepisy dotyczące ochrony środowiska, prawa pracy, czy przepisy antykorupcyjne” – dodał.

Węgry nie mają jednak nic przeciwko otrzymywaniu przez chińskie firmy funduszy rządowych i ulg podatkowych, o ile przyczyniają się one do rozwoju węgierskiej gospodarki. „Nie możemy tolerować zagranicznych firm, które przyjeżdżają do nas, pobierają państwowe fundusze, zatrudniają niewielu węgierskich pracowników, zagrażają czystości węgierskiej wody pitnej i wykorzystują azjatyckich pracowników gościnnych” – podkreślił kandydat na premiera.

Uregulowanie relacji biznesowych z Chinami jest prawdopodobnie istotne dla Węgier również dlatego, że chce on odblokować około 20 miliardów euro z funduszy UE. Środki te obejmują środki z funduszu odbudowy po pandemii koronawirusa, który Bruksela zamroziła z powodu problemów z praworządnością, korupcji i braku przejrzystości – w tym nieprzejrzystych praktyk udzielania zamówień publicznych i mechanizmów kontroli w dużych chińskich projektach.
Polecane artykuły
AktualnościWiadomości

Nike nie spodziewa się powrotu wzrostu przed rokiem 2029

AktualnościITWiadomości

Nvidia podwaja przychody i zyski

AIAktualnościataki cyberCheck PointcyberatakiFinanseWiadomości

Awaria bankowości w USA pokazuje słabość cyfrowej gospodarki. Czy banki są gotowe na technologiczny kryzys?

AktualnościITWiadomości

Polski inwestor przyciągnął światowych fachowców i wspólnie zbudują bezpieczeństwo Europy

Zapisz się do Newslettera
Bądź na bieżąco i otrzymuj najnowsze artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *