Aby dowiedzieć się czegoś o oficjalnych posiadłościach Władimira Władimirowicza Putina (69 l.), warto spojrzeć na listę jego majątku przygotowaną na wybory prezydenckie w 2018 r. Znajduje się tam mieszkanie o powierzchni 77 m2 i garaż o powierzchni 18 m2. Ponadto według Kremla urzędujący prezydent ma roczne wynagrodzenie w wysokości ok. 140 tys. dolarów. Z tymi dochodami Putin prawdopodobnie kupiłby samochód lub dwa do swojego garażu.
Tyle o oficjalnych danych, które służą jako dolna granica szacunków bogactwa Putina. Na samym szczycie znajdują się szacunki założyciela funduszu hedgingowego i eksperta od Rosji, Billa Browdera , który wraz ze swoją firmą „ Hermitage Capital ” był czasami największym inwestorem zagranicznym w Rosji. Podczas przesłuchania w Senacie USA w 2017 r. Browder oszacował prywatny majątek Władimira Putina na 200 miliardów dolarów, co czyni go jednym z najbogatszych ludzi na świecie.Jeśli chcesz zmierzyć majątek Putina, nie musisz zaglądać do ksiąg wieczystych ani do list kont. Władca Kremla jest tak potężny, że z łatwością może wykorzystać armię oligarchów jako słomianych ludzi do ukrycia swojego prawdziwego bogactwa osobistego. „Wszystko, co należy do Rosji, Putin uważa za swoją własność” – powiedział „Guardianowi” przebywający na wygnaniu oligarcha Siergiej Putaczow . „Każda próba ustalenia jego osobistego majątku zakończy się zatem fiaskiem”.
Zwłaszcza po ponownym wyborze na prezydenta w 2012 r. Putin wykorzystał system korupcji i pośredników, aby kierować coraz większą fortuną do własnych kieszeni. Grupa bliskich powierników – których większość Putin zna z czasów KGB – służy za jego chodzący osobisty portfel.
Według amerykańskiego magazynu „Fortune” Browder podczas przesłuchania w Senacie opisał specjalną strategię Putina, polegającą na gromadzeniu miliardów dolarów z pomocą słupówi : Po tym, jak krytyk Kremla Michael Chodorkowski został skazany na długi wyrok więzienia liczni oligarchowie brali udział w przesłuchaniach do Putina. Przerażeni oligarchowie zapytali go, co mogą zrobić, aby pewnego dnia nie znaleźć się w tej samej klatce jako „wróg państwa” Chodorkowski. Putin odpowiedział: „50 procent”.
Browder wyjaśnia następnie znaczenie tego zdania: „Putin nie miał na myśli 50 procent twoich pieniędzy dla rządu ani dla rosyjskiego skarbca. Miał na myśli: 50 procent pieniędzy dla niego osobiście”.
Putin nie potrzebuje umowy kredytowej, doradcy podatkowego ani notariusza, aby kupić nieruchomość. Po prostu bierze to, czego chce. Widać, że 69-letni szef Kremla kocha luksus: luksusowe zegarki Patek Philippe czy A. Lange & Söhne (do 500 tys. dolarów każdy) często można zobaczyć na nadgarstku prezydenta. Ale możesz wybrać kilka rozmiarów większy.
Najlepszym przykładem pomiaru nieoficjalnego bogactwa Putina jest pałac nad Morzem Czarnym o wartości około 1,4 miliarda dolarów. Na około 80 kilometrach kwadratowych powiązana nieruchomość jest prawie 40 razy większa od Księstwa Monako. W styczniu 2021 roku kremlowski krytyk Aleksiej Nawalny opublikował prawie dwugodzinny film o „Pałacu Putina” . W filmie Nawalnyj szczegółowo opisuje, jak Putin wzbogacił się dzięki pomocy lojalnych wobec niego skorumpowanych pośredników. Navalnyi skonstruował model 3D pałacu ze zdjęć i dostępnych mu planów. Na makiecie i zdjęciach lotniczych pałacu widać m.in. amfiteatr, ogromny basen, monstrualny bar, boisko do hokeja na lodzie oraz kasyno.
Według Navalngo zamek i bar z widokiem na morze zostały zaprojektowane i urządzone przez luksusowego włoskiego projektanta. Jest też miejsce do siedzenia w stylu Króla Słońce, Ludwika XIV. Samo wyposażenie jadalni kosztowało około 500 000 dolarów. Putin ma „obsesję na punkcie bogactwa i luksusu”, mówił Navalny, który ledwo przeżył atak trucizną w 2020 roku, wrócił do Moskwy w styczniu 2021 roku i został aresztowany na lotnisku .
Kreml oczywiście zaprzeczył, jakoby przedstawiony pałac należał do Putina. Oligarcha Arkady Rotenberg zaraz potem posłusznie ujawnił się jako właściciel pałacu. Jest byłym partnerem w judo i powiernikiem Putina. Rotenberg powiedział, że chce wykorzystać pałac nad Morzem Czarnym jako „hotel apartamentowy”. Fakt, że potencjalny aparthotel należący do bogatego rosyjskiego biznesmena jest stale inwigilowany przez rosyjskie służby specjalne FSB, a nad pałacem ustanowiono strefę zakazu lotów, to jedna z zagadek gromadzenia majątku przez Putina i Rotenberga.
Według „Fortuny” pałac został zbudowany przez wybitnego włoskiego architekta Lanfranco Cirillo. Według analityków pieniądze na budowę zostały wyprane przez narodowy program zdrowotny. Przypuszczalnie rosyjski rząd naliczył wygórowane ceny na urządzenia medyczne, a różnicę przeliczył na cenę faktycznie zapłaconą Cirillo. Kreml nie zgadza się z tą oceną. Niepodważalne jest stwierdzenie, że zespół 40 pracowników i ogrodników stale opiekuje się pałacem i terenem.
Widoczne symbole statusu przypisywane Władimirowi Putinowi to także 82-metrowy jacht „ Graceful ”. Dwa tygodnie temu jacht był w doku stoczni Blohm + Voss w porcie w Hamburgu. Na kilka dni przed atakiem na Ukrainę statek, który na dwóch piętrach ma lądowisko dla helikopterów, basen i luksusowe kabiny, pospiesznie opuścił Hamburg i obrał kurs na Kaliningrad. Superjachty ” Dilbar ” rosyjskiego miliardera Aliszera Usmanowa , ” Łuna ” Farchada Achmedowa i ” Solange ” Sulejmana Kerimowa pozostały w porcie .: Odpowiedzialny senator ds. gospodarczych Hamburga ogłosił, że obecnie żadne jachty nie mogą opuszczać portu. Oficjalnym właścicielem „Graceful” jest firma „Argument”, którą według Nawalnego można bezpośrednio przypisać szefowi Kremla. Przynajmniej załoga, kiedy w pośpiechu opuszczała Hamburg, była najwyraźniej lepiej poinformowana o planach Putina niż właściciele pozostałych jachtów.
Według brytyjskiego „Sun” flota pojazdów Putina na lądzie, wodzie iw powietrzu jest znacznie większa. Mówi się, że prywatny samolot Putina, nazwany „Latającym Kremlem”, jest wart około 700 milionów dolarów i podobno ma złoty płatek we wnętrzu. Według tabloidu, kremlowskiemu szefowi można przypisać kilka helikopterów i nawet 500 luksusowych samochodów. Tej informacji nie da się udowodnić – bo Putin daje dużo miejsca na spekulacje.
Bardziej wiarygodne są wypowiedzi kremlowskiego krytyka Stanislava Belkowskiego, który dziesięć lat temu oszacował fortunę Putina na ponad 70 miliardów dolarów. Zakłada, że Putin kontroluje znaczny udział w grupie surowcowej Surgutnieftiegaz . Poza tym prawie 5 proc. znalazłoby się w kontrolowanej przez państwo grupie Gazprom , największym dostawcy energii na świecie.
Szwedzki ekonomista Anders Aslund szacuje majątek Putina na 150 miliardów dolarów. W swojej książce Capitalism in Russia: The Road from Market Economy to Kleptocracy Aslund stosuje prostą zasadę kleptokratów. Jeśli majątek bliskiego kręgu Putina, lojalnych mu oligarchów, wycenia się na 500 miliardów dolarów, to Putin prawdopodobnie będzie kontrolował co najmniej jedną trzecią tych aktywów.
Na tym tle 150 miliardów dolarów wydaje się dość mało. Jak pokazują ostatnie doniesienia z „ Panama Papers ” i „ Pandora Papers ”, fortuny, jakie poszczególni rosyjscy oligarchowie ukrywają w rajach podatkowych, ostatnio znacznie wzrosły . Oczywiście Putin nie ma z tym nic wspólnego, bo według Kremla urzędnicy rosyjscy w zasadzie nie mają kont zagranicznych.
Ale czy to naprawdę realistyczne, że majątek Putina sięga nawet 200 miliardów dolarów, jak twierdził założyciel funduszu hedgingowego Bill Browder na przesłuchaniu w Senacie cztery lata temu? Od początku XXI wieku, kiedy Putin po raz pierwszy został prezydentem, Rosja doświadczała silnego boomu gospodarczego ze stopami wzrostu wynoszącymi od 7 do 8 procent rocznie. Według CNBC Browder powiedział, że dużo pieniędzy, które nie zostały zainwestowane w budowę szkół, dróg lub szpitali, trafiło na prywatne konta. Putin ma tysiące pomocników w aparacie rządowym i policyjnym, którzy z błogosławieństwem prezydenta mogą rabować, wywłaszczać, porywać, torturować i zabijać ludzi.
Browder został wydalony z kraju w 2005 roku jako „zagrożenie bezpieczeństwa narodowego”. Majątek jego firmy w Rosji został skonfiskowany. Prawnik Browdera w Rosji zmarł jakiś czas później w areszcie w niejasnych okolicznościach.
A sam Putin? W wywiadzie telewizyjnym określił siebie jako „najbogatszego człowieka na świecie” bo zbiera mianowicie „emocje”. Fakt, że obywatele Rosji tak bardzo mu ufają, jest „jego – niestety -największym skarbem”.
