Artykuł miesiąca: Pracowniku pamiętaj o 1% dla Fundacji Opiekuńcze Skrzydła

Bez kategorii

Bez lekcji z finansów nie będzie naszej godziwej emerytury

 

W skutek pandemii przeniesiono termin reformy Otwartych Funduszy Emerytalnych. Cały czas sprawa przeniesienia środków z OFE na indywidualne konta nie jest jasna. Jakie zatem decyzje podejmować?

Na pytania odpowiada Dorota Dula – ekspertka BCC w projektowaniu i wdrażaniu pracowniczych programów emerytalnych (PPE) i rozwiązań inwestycyjno-kapitałowych z doświadczeniem w zarządzaniu sprzedażą oraz projektami emerytalno-ubezpieczeniowymi. Zdobyła je m.in. w toruńskiej spółce Mentor, gdzie jako dyrektor Biura Programów Emerytalnych i Kapitałowych realizuje projekty doradztwa emerytalnego dla firm i instytucji finansowych oraz organów administracji państwowej.

Komu opłaca się przejść do PPK? Dwudziestolatkowi czy sześćdziesięciolatkowi? Na etacie czy na firmie? Kto zarobi – kto straci?

Postawmy pytanie inaczej: czy w naszym kraju jest jakakolwiek grupa pracowników, która nie powinna oszczędzać na przyszłą emeryturę. A przecież PPK to system długoterminowego oszczędzania z celem emerytalnym. Od wielu lat tajemnicą Poliszynela jest, iż z powszechnego systemu emerytalnego możemy liczyć na coraz to niższe wypłaty świadczeń emerytalnych.

Jak niskie są dziś?

Wskaźnik mówiący o relacji ostatniego pobranego wynagrodzenia w stosunku do pierwszego otrzymanego świadczenia emerytalnego to stopa zastąpienia. Przyjmuje się, że dla dzisiejszych czterdziestolatków wyniesie ona 38,2% w przypadku mężczyzn i 32,1% dla kobiet. I tu dotykamy kolejnej ważnej kwestii dane ZUS za grudzień 2019 wskazują również na nie tylko niskie wysokości pobieranych świadczeń 2358,39zł ale niepokojąco duża różnica występuje między wysokością pobieranego świadczenia mężczyzn w stosunku do świadczenia pobieranego przez kobiety.

Jak to różnica?

Przeciętne świadczenia emerytalne mężczyzny w grudniu ubiegłego roku wynosiło 2944,46zł a kobiety 1972,56zł. Wynika z tego pierwsza i moim zdaniem najważniejsza potrzeba na którą PPK odpowiada a mianowicie regularnie i stosunkowo niewielkie kwoty oszczędzamy budując w ten sposób kapitał na czas naszej emerytury. Te oszczędności przełożą się na wyższy standard naszego życia po zaprzestaniu aktywności zawodowej. Obecnie pogłębiający się niż demograficzny i zwiększające się obciążenia związane z wypłatami świadczeń powoduje, że oszczędzanie na emeryturę jest po prostu konieczne.

A może w ogóle nie korzystać z PPK? Pozostać przy ZUS?

Jeśli sami oszczędzamy poza PPK to nasze środki pochodzą jedynie z oszczędności, czyli sumy którą sami odłożyliśmy z naszego wynagrodzenia netto. W przypadku PPK mamy wsparcie pracodawcy i dopłaty z Funduszu Pracy.

Oczywiście im przed nami dłuższy czas oszczędzania tym więcej środków odłożymy. Z tej perspektywy osoby młodsze maja szansę na zebranie większej sumy pieniędzy. Jednakże jeśli przed nami jedynie kilka lat pracy zarobkowej a więc i uczestnictwa w PPK to czy kilka dodatkowych tysięcy złotych uzbieranych w PPK po przejściu na emeryturę nie przyda się?

Przyda się. Ale pracodawcom się ten program chyba nie bardzo podoba? Nowe obowiązki. Niejasne interpretacje przepisów. Nowe koszty…..Wiem, że teraz czasy w których warto zainwestować w dobrego pracownika, ale…

Z perspektywy Pracodawców nowy system to oczywiście dodatkowe koszty nie tylko w postaci wpłaty podstawowej dla Pracownika w wysokości 1,5% podstawy wymiaru składek emerytalnych i rentowych ale również koszty obsługi, nakłady na modyfikację systemu kadrowo płacowego oraz kolejne obowiązki. To oczywiście nie spotyka się z entuzjazmem po stronie zatrudniających czemu trudno się dziwić. Z drugiej strony pracodawcy odpowiedzialni społecznie prowadzą intensywne kampanie informacyjne dla swoich pracowników by podejmowali najlepsze dla siebie decyzje.

No to jakie to mają być decyzje? Jakie korzyści ma pracownik- a gdzie czyha na niego niebezpieczeństwo?

Niewątpliwie najważniejszą korzyścią uczestnictwa jest oszczędzanie z celem emerytalnym wspierane przez wpłaty pracodawcy i dopłaty z Funduszu Pracy. W przypadku PPK mamy wsparcie pracodawcy i dopłaty z Funduszu Pracy. Dla przykładu w uproszczeniu : do każdej 1 zł jaką sam odkładam co miesiąc, pracodawca dokłada 0,75zł. Do tego każdego roku dostaję 240zł jako dopłatę roczną. To jednak nie wszystko, ponieważ nasze środki są na bieżąco profesjonalnie inwestowana w celu dalszego pomnażania.

OFE też miały dobrze inwestować. Raczej słabo to wyszło…

I tu kolejna korzyść. Niewątpliwie inwestycja na rynkach finansowych zawsze jest związana z ryzykiem inwestycyjnym i kosztami za zarządzanie czasem jeszcze kosztami administracyjnymi itp. W PPK uczestnicy mają do dyspozycji fundusze zdefiniowanej daty, które w dużym uproszczeniu różnią się zaangażowaniem w poszczególne instrumenty finansowe. Im bliżej do daty docelowej w przypadku PPK im bliżej do 60 roku życia tym więcej w składzie portfela danego funduszu papierów o niższym ryzyku inwestycyjnym np. obligacji. Takie rozwiązanie ma na celu ochronę zgromadzonych środków.

A opłaty? W OFE to prze kilka lat było 10 procent i to nawet wtedy gdy tracono nasze pieniądze…..

Ustawodawca zadbał o relatywnie niski koszty inwestowania, które nie mogą przekroczyć rocznie 0,5% wartości aktywów netto. W rzeczywistości wysokość opłaty za zarzadzanie jest elementem konkurencji i obecnie wynosi 0,37% co jest dużo niższym kosztem niż gdybyśmy chcieli w anagogicznym funduszu oszczędzać poza systemem PPK. Należałoby wówczas spodziewać się kosztu około 1,2%. Dodatkowo w przypadku osiągnięcia dodatniej stopy zwrotu i ponadprzeciętnych wyników inwestycyjnych instytucja zarządzająca może pobrać dodatkowe wynagrodzenie za osiągnięty wynik. Wysokość tego wynagrodzenia nie może być wyższa niż 0,1% wartości aktywów netto funduszu inwestycyjnego, funduszu emerytalnego lub subfunduszu w skali roku.

Reasumując najważniejsze korzyści to: regularne oszczędzanie, wsparcie finansowe ze strony pracodawcy i funduszu pracy, fundusze dostosowane do wieku uczestnika i oszczędności z niskimi kosztami zarządzania.

Nie zapominajmy również że wprowadzenie PPK ma przyniesie korzyści nie tylko przyszłym emerytom, lecz również całej gospodarce w postaci pojawienia się nowego źródła finansowania długofalowych przedsięwzięć inwestycyjnych.

Tylko, żeby tak było Polacy musieliby uwierzyć, że to dobry program. Dane pokazują jednak niższe zainteresowanie niż się spodziewano. Czyżby rodacy pamiętali jeszcze reklamy obiecujące przyszłym emerytom rajskie wyspy?! Pamiętam jak pozujący na Jamesa Bonda Boguś Linda w kasynie przekonywał że „życie to nie film- każdego czeka emerytura”. Dziarski staruszek w innej reklamie taranował auto młodego-bezczelnego tłumacząc, że „trzeba mieć fantazję i pieniądze synku”. Bogdan mówił Bankowy, a gwiazdy serialu Złotopolscy stawiały na Pocztylion……

Reklamy zapewne były skuteczne w zachęcaniu do konkretnego rozwiązania. Czy miały jakikolwiek walor edukacyjny? Czy zrozumieliśmy dzięki temu co ma wpływ na wysokość naszej emerytury? Nie bardzo, bo edukacji ekonomicznej u nas nie było i nie ma. To było wyłącznie bazowanie na emocjach. W przypadku PPK mamy zgoła odmienną sytuację niż w OFE. Tu decyzje w jakiej instytucji zarządzającej będą gromadzone środki nie są podejmowane przez poszczególnych zatrudnionych lecz przez pracodawcę po konsultacjach

ze strona społeczną – więc szeroka kampania zachęcająca do konkretnej firmy jest kierowana do pracodawców. To czego dziś z mojej perspektywy brakuje to nie reklam i zachęt do wyboru tego czy innego zarządzającego ale poważnych, przystępnie przekazywanych informacji o systemie emerytalnym, konieczności oszczędzania i oczywiście o samym PPK.

Chcielibyśmy tego słuchać? Jakoś przez lata w Polsce nie za dużo było dyskusji w mediach o naszych emeryturach, rozsądnym inwestowaniu i przyszłości…..Ludzie jakby wstydzili się o tym rozmawiać. Zupełnie inaczej niż w Skandynawii czy Niemczech…

Tylko edukacja w zakresie finansów osobistych może zmienić podejście pracowników do oszczędzania na poczet swojej emerytury. Pobudzić nas do myślenia o przyszłości z jaką będziemy się musieli zmierzyć w chwili zakończenia aktywności zawodowej. A w PPK ja upatruje ostatnią szansę na to. Dziś ciężar informacyjny o zasadach, korzyściach, prawach czy obowiązkach jakie się wiążą z PPK spoczywa na specjalnie do tego celu powołanej spółce rządowej Portal PPK. Wszystkich czytelników zachęcam do odwiedzenia strony mojeppk.pl, która jest bardzo bogata w materiały informacyjne. To nad czym ubolewam to brak kampanii społecznej, której celem byłoby właśnie budowanie naszej świadomości obszarze finansów osobistych a w tym i w obszarze emerytalnym. Mamy jeszcze wiele lekcji do odrobienia.


Polecane artykuły
Bez kategorii

Odszedł Krzysztof Chojnacki

Bez kategorii

Jak rząd niemiecki pomaga ludziom kultury w pandemii

Bez kategorii

Czy ceny mieszkań spadną

Bez kategorii

Emirates z nową platformą dla partnerów handlowych

Zapisz się do Newslettera
Bądź na bieżąco i otrzymuj najnowsze artykuły
%d bloggers like this: