Prezydent USA Joe Biden zatrudnia surowych krytyków gigantów z Doliny Krzemowej w swojej administracji. Jak donosi waszyngtoński magazyn „Politico” , Biden chce powołać młodą prawniczkę Linę Khan (32 l.) do komitetu wykonawczego amerykańskiego organu antymonopolowego FTC, która jest uważana za intelektualnego szefa nowego bojowego ruchu antymonopolowego. Jej osobowość została również potwierdzona przez inne źródła medialne, takie jak New York Times i Washington Post. Wcześniej Biden sprowadził już wybitnego nowojorskiego krytyka monopolistycznego Tima Wu (49) do Narodowej Rady Gospodarczej (NEC), która koordynuje strategię gospodarczą w Białym Domu. Do tej pory Wu i Khan wykładali na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.
Jako studentka prawa na Yale, Khan opublikowała przełomowy esej, który zmienił debatę antymonopolową w Stanach Zjednoczonych. Jej artykuł „Amazon’s Antitrust Paradox” , opublikowany w 2017 roku w „Yale Law Journal”, stał się punktem wyjścia dla nowego, krytycznego spojrzenia na ekspansję internetowego sklepu i innych dominujących korporacji.
Do tej pory prawnicy antymonopolowi oceniali tendencje monopolistyczne wyłącznie na podstawie tego, czy są one niekorzystne dla konsumentów. Podejście nowego ruchu, znanego również jako „Hipster Antitrust”, widzi szkodliwe monopole w działaniu, na przykład, gdy Amazon obniża ceny, a tym samym zmusza dostawców do wycofania się z rynku. Według Khana i współpracowników celem jest powrót do pierwotnej idei przepisów dotyczących monopoli, aby chronić pracowników i producentów. Kiedy sądownictwo USA zniszczyło giganta naftowego Standard Oil w 1911 r., nie chodziło o ochronę konsumentów. „Musimy wrócić do wartości, o których kiedyś myśleli prawodawcy” – powiedziała Khan.
Kto będzie kierował FTC w przyszłości?
Tim Wu, poprzednio profesor prawa, nauki i technologii na Columbia Law School, jest jednym z najwybitniejszych prawników i krytyków technologicznych w USA. Jego ostatnia książka „The Curse of Bigness: How Corporate Giants Came to Rule the World” (2020) jest silnym apelem o agresywną politykę antymonopolową. Wcześniej Wu był znany jako twórca terminu neutralność sieci. Według niego Internet należy postrzegać jako dobro publiczne. W związku z tym nie powinno być pierwszeństwa dla niektórych transferów danych, ani dla cenzury państwowej, ani dla interesów handlowych korporacji.
Poprzez te dwie nominacje nowy prezydent wysyła silny sygnał i podejmuje temat, który był promowany w głównej kampanii Demokratów głównie przez jego lewicową rywalkę Elizabeth Warren.
Jednak dopiero teraz okaże się, jaki wpływ na rząd faktycznie będą mieli Khan i Wu. Organem antymonopolowym FTC kieruje pięciu komisarzy. Dwóch z nich zostało powołanych przez Republikanów i zagłosowało przeciwko pozwowi antymonopolowemu złożonemu przez agencję przeciwko Facebookowi w zeszłym roku. Biden może obsadzić kolejne stanowisko i tym samym stworzyć większość. Wiele zależy od tego, kto z pięciu komisarzy będzie zarządzać w przyszłości. Ponadto Biden musi obsadzić szefa działu prawa antymonopolowego w Departamencie Sprawiedliwości.
Partia Demokratyczna, tradycyjnie ściśle związana z Doliną Krzemową, od dawna odchodzi od Big Tech. W październiku Komisja Prawna Izby Reprezentantów, większością Demokratów, zaleciła zerwanie z monopolem Amazon, Apple , Alphabet i Facebooka. Lina Khan przyczyniła się do powstania raportu jako współautorka dla posła Davida Cicilline’a (59).
Republikanie walczą o zerwanie z monopolem cyfrowym, częściowo z różnych powodów i częściowo innymi metodami. Podczas administracji Trumpa jesienią ubiegłego roku Departament Sprawiedliwości i kilka stanów rządzonych przez Republikanów złożyło przeciwko Google kilka pozwów z zakresu ochrony konkurencji .
Z powodu przeszłości Joe Bidena jako wiceprezydenta w przyjaznej korporacjom administracji Obamy i tendencji do umiarkowanych tonów, wielu w Dolinie Krzemowej miało nadzieję, że nowa administracja ograniczy zapał Kongresu. Wygląda na to, ze tak się nie stanie.
Oprac. Andrzej Mroziński
