Według wysokiego rangą urzędnika Departamentu Sprawiedliwości administracja Trumpa planuje do października złożyć co najmniej 250 wniosków o denaturalizację, co znacznie zintensyfikuje działania mające na celu cofnięcie obywatelstwa osobom naturalizowanym w Stanach Zjednoczonych.
W ciągu niecałych dwóch miesięcy tego roku Departament Sprawiedliwości wszczął 29 spraw o pozbawienie obywatelstwa amerykańskiego wobec Amerykanów urodzonych za granicą, których oskarża o oszukańcze uzyskanie obywatelstwa amerykańskiego. Prawnicy zajmujący się sporami cywilnymi aktywnie rozpatrują kolejne sprawy do złożenia, ponieważ departament nabiera tempa, które już przekroczyło lata ubiegłe: według Transactional Records Access Clearinghouse Uniwersytetu Syracuse, między 2008 r. a 12 czerwca 2026 r . złożono 166 skarg dotyczących denaturalizacji, co daje roczną średnią poniżej 10.
Działania te wpisują się w szerszy, agresywny program prezydenta Donalda Trumpa dotyczący imigracji , który wykracza daleko poza zwalczanie nielegalnych imigrantów, i pokazuje, w jaki sposób agencje federalne przesunęły zasoby, aby nadać priorytet temu programowi. Jak twierdzi wysoki rangą urzędnik Departamentu Sprawiedliwości, Departament Sprawiedliwości oddelegował prawników z różnych wydziałów – w tym tych, którzy zajmowali się badaniem oszustw, co administracja określiła jako kolejny priorytet – do prowadzenia spraw o denaturalizację. Sprawy trafiają również do prokuratur USA w czasie, gdy wiele z nich jest już pod ogromną presją.
Dotychczasowe sprawy prowadzone przez administrację Trumpa obejmują osoby oskarżone o popełnienie oszustwa, molestowanie seksualne nieletniego lub wyrażanie poparcia dla terroryzmu przed lub w trakcie procesu naturalizacji.
Rząd federalny ma prawo, zgodnie z prawem federalnym, do cofnięcia obywatelstwa osobie, która złożyła fałszywe oświadczenia istotne dla procesu naturalizacji lub jeśli obywatelstwo zostało uzyskane nielegalnie, co oznacza, że nie kwalifikowała się do niego. Sprawy o denaturalizację zazwyczaj zaliczają się do jednej z tych kategorii i w zależności od okoliczności są rozpatrywane jako sprawy cywilne lub karne.
Denaturalizacja nie dotyczy osób urodzonych w kraju i nabytych obywatelstwo z tytułu urodzenia. (Trump podjął osobną próbę, poprzez rozporządzenie wykonawcze, zniesienia automatycznego nadawania obywatelstwa z tytułu urodzenia. Sąd Najwyższy wkrótce orzeknie, czy ta decyzja jest legalna). Według Urzędu ds. Obywatelstwa i Imigracji Stanów Zjednoczonych, w ciągu ostatniej dekady około 8 milionów osób uzyskało obywatelstwo amerykańskie .
Departament Sprawiedliwości przesuwa zasoby
Administracja zasygnalizowała zamiar nadania priorytetu procesom denaturalizacji w notatce z czerwca 2025 roku od zastępcy prokuratora generalnego Bretta Shumate’a. Shumate wymienił 10 kategorii priorytetów w sprawach, w tym między innymi osoby stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego, dopuściły się zbrodni wojennych, oszustw lub popełniły przestępstwa nieujawnione w procesie naturalizacji.
„Kategorie te mają służyć Wydziałowi Cywilnemu jako wskazówka przy ustalaniu priorytetów w zakresie rozpatrywania spraw. Kategorie te nie ograniczają jednak Wydziału Cywilnego w zajmowaniu się jakąkolwiek konkretną sprawą, ani nie są wymienione w określonej kolejności ważności” – czytamy w notatce.
Jednostka ds. denaturalizacji składa się z 12 prawników, którzy pracują nad zaległymi sprawami i nadal otrzymują zgłoszenia z Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zaległe sprawy obejmują sprawy dotyczące oszustw tożsamościowych, a także sprawy dotyczące wcześniejszych wyroków skazujących, zbrodni wojennych i terroryzmu, poinformował wysoki rangą urzędnik Departamentu Sprawiedliwości.
Jednak biorąc pod uwagę skalę problemu, Departament Sprawiedliwości wycofuje pracowników z innych biur swojego wydziału cywilnego, w tym prawników zajmujących się przestępstwami skarbowymi, osoby mianowane politycznie w biurze głównym oraz innych prawników, aby zwiększyć potencjał.
Tymczasem prokuratury amerykańskie również otrzymują sprawy i rozsyłają je po całym kraju, w zależności od tego, gdzie sprawa zostanie wniesiona. Wysoki rangą urzędnik Departamentu Sprawiedliwości powiedział, że prokuratury amerykańskie mogą wnieść „kilkaset kolejnych” spraw.
Sprawy te są intensywne i czasochłonne, co częściowo wyjaśnia, dlaczego poprzednie rządy koncentrowały się głównie na osobach zamieszanych w zbrodnie wojenne i terroryzm.
Przykładowo, według Departamentu Sprawiedliwości, administracja Bidena w ciągu czterech lat wszczęła w sumie 24 sprawy.
„Mogą przyspieszyć proces wszczynania takich spraw, ale niezależnie od kroków podjętych przed ich złożeniem, sam proces sądowy nadal będzie ogromną przeszkodą w realizacji ich celu, jakim jest pozbawienie praw obywatelskich ogromnej liczby osób” – powiedziała Stacey Young, która pełniła funkcję w Departamencie Sprawiedliwości w wielu administracjach i jest założycielką oraz dyrektor wykonawczą Justice Connection.
„Znalezienie osób, które dopuściły się poważnego oszustwa”
Denaturalizacja jest rzadka i może zostać dokonana jedynie w sądzie federalnym. Historycznie rzecz biorąc, Stany Zjednoczone pozbawiały obywatelstwa z różnych powodów, od kłamstw dotyczących daty przyjazdu, wieku lub stanu cywilnego, po względy polityczne. Na przykład podczas II wojny światowej Stany Zjednoczone rozpatrywały sprawy naturalizacji Amerykanów niemieckiego pochodzenia, którzy byli zwolennikami nazizmu.
Prawnicy Departamentu Sprawiedliwości wcześniej koncentrowali się na osobach uznanych za winne poważnych przestępstw, co ułatwiało im wnoszenie spraw do sądu, jak informowały CNN osoby zaznajomione z tymi sprawami. Obecnie jednak niektórzy prawnicy Departamentu Sprawiedliwości odczuwają narastającą presję, by ścigać każdą sprawę, która może być uzasadniona prawem – nawet zarzuty oszustwa oparte na sposobie wypełnienia dokumentów – jak informowały CNN osoby zaznajomione z tymi sprawami.
Urzędnicy Departamentu Sprawiedliwości utrzymują, że agencja koncentruje się na osobach, które skłamały na temat swojej przeszłości kryminalnej lub czynów przestępczych, które miały miejsce w momencie ubiegania się o obywatelstwo amerykańskie.
„Osoby, które dostały mandat za parkowanie – to nie będą osoby, na których skupimy nasze zasoby i mogą nawet nie kwalifikować się do denaturalizacji na mocy ustawy” – powiedział wysoki rangą urzędnik Departamentu Sprawiedliwości. „Chodzi o znalezienie osób, które dopuściły się poważnego oszustwa na szkodę Stanów Zjednoczonych, ich identyfikację i jak najszybsze podjęcie działań”.
„Uzyskanie obywatelstwa amerykańskiego to przywilej, a pod nieustępliwym przywództwem prezydenta Trumpa Departament Sprawiedliwości utrzymuje politykę zerowej tolerancji wobec nadużyć w tym procesie” – powiedział p.o. prokuratora generalnego Todd Blanche w czerwcowym oświadczeniu.
Jeśli administracja odniesie sukces w sprawie denaturalizacji, dana osoba powróci do statusu imigracyjnego, jaki posiadała przed uzyskaniem obywatelstwa amerykańskiego. Zazwyczaj powracają do statusu stałego rezydenta, choć w zależności od przyczyn denaturalizacji, mogą również zostać poddani procedurze deportacyjnej.
„Powodem, dla którego zabezpieczenia są tak solidne, a dowody jasne i przekonujące itd. są orzeczenia Sądu Najwyższego” – powiedział Daniel Kanstroom, profesor prawa w Boston College Law School.
Kanstroom zauważył, że nacisk administracji na denaturalizacje jest „potencjalnie niepokojący”, ale obecnie nie jest powodem do niepokoju, ponieważ dotychczas złożone sprawy generalnie pasują do typu spraw prowadzonych przez poprzednie administracje.
