Od czasu reelekcji Donalda Trumpa o względy prezydenta USA walczą różni miliarderzy z branży technologicznej: Elon Musk nie schodzi mu już z drogi, szef Meta, Mark Zuckerberg, były krytyk Trumpa, niedawno zniósł niezależne sprawdzanie faktów na swoich platformach w USA, co najwyraźniej było próbą uspokojenia Białego Domu. Mimo groźby zakazu TikToka w USA, jego dyrektor generalny Shou Chew mógł usiąść obok Zuckerberga, Muska i dyrektora generalnego Google Sundara Pichaia podczas inauguracji Trumpa.
Sojusz wielkich firm technologicznych z Trumpem wynika z konkretnych interesów biznesowych: szefowie firmy widzą w deregulacji platform szansę na zwiększenie swojego wpływu na arenie międzynarodowej. W swoim filmie o zmianach w Meta Zuckerberg ogłosił, że będzie współpracował z prezydentem USA w walce z rzekomą cenzurą jego platform za granicą.
Ale najważniejsze firmy z branży mediów społecznościowych nie mają już swoich siedzib wyłącznie w USA. TikTok, WeChat i rozwijająca się aplikacja Rednote są własnością chińskich firm. Już dawno stały się elementem geopolitycznych zmagań o władzę. Każdy, kto korzysta z aplikacji, powinien o tym wiedzieć.
Kto więc stoi za największymi sieciami społecznościowymi? Jakie interesy realizują prezesi? A na jakie alternatywy mogą zdecydować się użytkownicy?
1. Meta: Facebook, Instagram, WhatsApp, Facebook Messenger, Threads
Nie ma wyjścia: Facebook nadal w 14 procentach należy do Marka Zuckerberga – i prowadzi w rankingu użytkowników
3 miliardy: tylu aktywnych użytkowników miesięcznie miał Facebook w lutym 2025 r. Dzięki temu platforma, należąca do Meta Group, jest niekwestionowanym numerem jeden na świecie pod względem liczby użytkowników – choć jej spadek przewidywany był od lat. W 2004 roku Mark Zuckerberg wpadł na pomysł stworzenia „TheFacebook” w swoim pokoju w akademiku Uniwersytetu Harvarda. Sieć pierwotnie przeznaczona dla studentów, szybko rozrosła się i wykroczyła poza mury uniwersytetu. Zuckerberg zrezygnował ze studiów, aby poświęcić się firmie.
Dzięki zakupowi Instagrama (2011) i WhatsApp (2012) Zuckerberg zwiększył siłę rynkową Facebooka. Z obu korzysta po 2 miliardy ludzi. W 2021 roku nazwę firmy zmieniono na „Meta”, a dwa lata później uruchomiono aplikację Threads, alternatywę dla Twittera firmy Meta.
Grupa zajmuje 7. miejsce na liście najcenniejszych przedsiębiorstw na świecie, a jej łączny obrót w ubiegłym roku wyniósł 165 miliardów dolarów. Dużą część przychodów Meta generują reklamy. Z 14-procentowym udziałem Zuckerberg nadal jest największym udziałowcem. Znaczne udziały w grupie posiadają również Vanguard i Blackrock, każdy z nich mający około 7 procent udziałów.
Alternatywa dla Facebooka i WhatsApp: Telegram
W centrum uwagi śledczych: założyciel Telegramu Pavel Durov
Telegram jest obecnie uważany bardziej za serwis społecznościowy niż komunikator, ponieważ jego 950 milionów użytkowników może komunikować się w dużych grupach. Aplikacja stała się alternatywą dla użytkowników Facebooka i WhatsApp. Jej założyciel i dyrektor generalny Pavel Durov (40), który wraz z bratem Nikołajem Durovem (44) założył Telegram w 2013 r., jest również uważany za rosyjskiego Marka Zuckerberga. Ponieważ Paweł Durow nie chciał współpracować z Kremlem, opuścił Rosję i przeniósł swój zespół programistów do Dubaju. W 2024 roku został aresztowany we Francji pod zarzutem, że nie podejmuje wystarczających działań w celu zwalczania treści przestępczych w swojej aplikacji.
W zeszłym roku Telegram wygenerował przychód w wysokości miliarda dolarów i po raz pierwszy osiągnął zysk. Firma, będąca w całości własnością Pawła Durowa, zwiększyła swoje przychody dzięki reklamom i subskrypcjom premium, a także zyskom z kryptowalut.
Alternatywa dla Instagrama: BeReal
Bez filtra: francuski BeReal obiecuje mniej nierealistyczny obraz świata
Aplikacja, w której użytkownicy zamieszczają zdjęcie raz dziennie w krótkim odstępie czasu, miała zapewnić większą autentyczność w świecie mediów społecznościowych. Godzina publikacji postów zmienia się w zależności od dnia. Nie ma żadnych filtrów. Zdjęcia nie są planowane ani sztucznie edytowane – to przeciwieństwo starannie wyselekcjonowanych, nierealistycznych profili na Instagramie.
BeReal zostało założone we Francji w 2019 roku przez Alexisa Barreyata i Kévina Perreau . W 2022 roku pojawiło się sporo szumu: we wrześniu tego samego roku BeReal stała się najchętniej pobieraną aplikacją na iPhone’a na świecie — w ciągu miesiąca pobrano ją 14 milionów razy. W 2024 roku francuski twórca gier Voodoo przejął firmę za 500 milionów dolarów, a wkrótce potem Aymeric Roffé zastąpił założyciela Barreyata na stanowisku dyrektora generalnego. W zeszłym roku z aplikacji skorzystało 40 milionów osób – to liczba godna uwagi w porównaniu do 2,3 miliarda aktywnych użytkowników Instagrama.
2. Alfabet: YouTube
Rok 2007: Kilka miesięcy po przejęciu firmy przez Google, radośni współzałożyciele YouTube’a Chad Hurley (po lewej) i Steve Chen pozują dla fotografów
Pierwszy film na YouTube trwał 19 sekund i pokazywał Jaweda Karima (45) w zoo przed wybiegiem dla słoni. Karim, który urodził się w Niemczech, oraz jego współzałożyciele Chad Hurley i Steve Chen pracowali wcześniej w PayPal. YouTube powstał w sieci 20 lat temu, a zaledwie półtora roku później trzej założyciele sprzedali go Google.
Obecnie 2,5 miliarda ludzi ogląda i przesyła filmy na YouTube, obserwuje osoby wpływowe i nawiązuje kontakty w sekcjach komentarzy oraz podczas wydarzeń na żywo. W 2024 roku Alphabet, spółka macierzysta Google, osiągnęła 29 miliardów dolarów przychodu z reklam w serwisie YouTube. Jako dyrektor generalny Alphabet i Google, Sundar Pichai odpowiada również za YouTube. Zapewnił sobie również współpracę z rządem USA i miejsce w Kapitolu, przekazując darowiznę w wysokości miliona dolarów na inaugurację Trumpa.
Łączne przychody Alphabet w 2024 r. wyniosły 350 mld dolarów, co czyni go piątą najcenniejszą firmą na świecie.
3. ByteDance: TikTok i Douyin
W ogniu politycznym : współzałożyciel ByteDance Yiming Zhang
TikTok stał się nieodzownym elementem codziennego życia, zwłaszcza dla użytkowników pokolenia Z i Alfy. Tutaj 1,6 miliarda ludzi łączy się ze sobą, oglądając i udostępniając krótkie filmy. Aplikacja należy do chińskiej firmy ByteDance, która w 2017 r. kupiła jej poprzedniczkę Musically i połączyła ją z innymi usługami, tworząc TikTok. W Chinach ByteDance obsługuje objętą cenzurą państwową wersję TikToka, aplikację Douyin. Aplikacja jest dostępna wyłącznie w Chinach, natomiast TikTok przeznaczony jest na rynek międzynarodowy.
ByteDance zostało założone w 2012 roku przez Yiming Zhang (41) i Rubo Liang (42). Przedsiębiorcy mieszkali razem podczas studiów na uniwersytecie w Nankai. Liang zastąpił Zhanga na stanowisku dyrektora generalnego ByteDance w 2021 roku. Sprzedaż grupy w 2023 roku wyniosła 102 miliardy dolarów. W ciągu pierwszych trzech kwartałów ubiegłego roku TikTok wygenerował przychód w wysokości prawie 21 miliardów dolarów. Nie można ustalić danych biznesowych Douyina.
Stany Zjednoczone obawiają się wpływu Pekinu na TikToka i dlatego wyznaczyły Bytedance termin sprzedaży aplikacji. Prezydent Trump przedłużył jednak ten termin, obejmując urząd. Od 14 lutego TikTok jest ponownie dostępny w sklepach z aplikacjami. Chińska firma nie zawarła jeszcze żadnej umowy. Złość wywołana zbliżającym się końcem TikToka w USA nie przeszkodziła dyrektorowi generalnemu Shou Chew w wzięciu udziału w inauguracji Trumpa.
Alternatywy z Chin: Kwai i Rednote
Bezpośrednim konkurentem aplikacji Douyin w Chinach jest aplikacja Kuaishou, znana na całym świecie jako Kwai. Jest to także sieć umożliwiająca oglądanie krótkich filmów i strumieniowanie na żywo, wykorzystywana głównie w Chinach. Tutaj zarejestrowanych jest 714 milionów użytkowników. Internetowy gigant Tencent zainwestował w sieć, która ma wygenerować przychód równy 16 miliardom dolarów w 2023 roku.
Chińska aplikacja Rednote, działająca od 2013 roku, cieszy się obecnie coraz większym powodzeniem na arenie międzynarodowej. Od czasu groźby zamknięcia TikToka w USA, aplikacja ta jest postrzegana jako alternatywa, choć podlega chińskiej cenzurze. Do stycznia 2025 r. aplikację pobrano 9 milionów razy na iPhone’y i iPady na całym świecie. W Chinach Rednote, będący połączeniem Instagrama i Pinteresta, ma 300 milionów użytkowników. Sprzedaż ostatnio wyniosła jeden miliard dolarów. Firmę Rednote założyli absolwenci Uniwersytetu Stanforda, Charlwin Mao i Miranda Qu , którzy prowadzą własną firmę, Xingyin Information Technologies.
4. Microsoft: LinkedIn
Sieć biznesowa: CEO Ryan Roslansky kontroluje platformę, która staje się coraz bardziej upolityczniona
Profesjonalna sieć społecznościowa LinkedIn, mająca ponad miliard użytkowników, również znajduje się na liście najpotężniejszych platform. Platformę w 2003 r. założył Reid Hoffman (57), były pracownik PayPala i przyjaciel Petera Thiela (57). Wieloletni dyrektor generalny Jeff Weiner (54) i Hoffman podpisali w 2016 r. umowę z firmą Microsoft o wartości 26 miliardów dolarów, po czym sieć stała się częścią grupy jako niezależna spółka zależna. Obecnym dyrektorem generalnym jest Ryan Roslansky (47). Sprzedaż w ubiegłym roku wyniosła 16 miliardów dolarów. Microsoft przekazał również milion dolarów na inaugurację Trumpa. Założyciel LinkedIn, Reid Hoffman, był jednak zaangażowany w kampanię wyborczą z organizacją „Venture Capitalists for Kamala” i nie był wśród gości w Kapitolu.
5. Pstryk: Snapchat
Czekając na sygnał giełdowy: dwaj współzałożyciele Robert Murphy i Evan Spiegel na krótko przed pierwszą ofertą publiczną Snap w 2017 r.
Po raz kolejny to studenci Stanfordu założyli tę sieć społecznościową: Robert „Bobby” Murphy (35) i Evan Spiegel (34) uruchomili Snapchata w 2011 roku. Sieć z logo ducha ma 850 milionów użytkowników, którzy udostępniają zdjęcia ze swojego życia codziennego, które są automatycznie usuwane po ich obejrzeniu przez odbiorców. Evan Spiegel pozostaje dyrektorem generalnym firmy, która obecnie nazywa się Snap i ma siedzibę w Los Angeles. W 2024 roku wygenerowano ponad 5 miliardów dolarów amerykańskich, głównie z reklam.
6. Reddit
Szczęśliwego dzwonienia: CEO i współzałożyciel Reddita Steve Huffman tuż po IPO Reddita w 2024 r.
Reddit w większym stopniu niż konkurencja opiera się na treści: ponad 600 milionów jego użytkowników dyskutuje na temat konkretnych zagadnień politycznych, kultury popularnej lub hobby, udostępniając i komentując linki, filmy, zdjęcia i posty tekstowe. Projekt założycieli Alexisa Ohaniana (41), Steve’a Huffmana (41) i Aarona Swartza został uruchomiony w 2005 r. i w międzyczasie stał się oprogramowaniem typu open source. Niedługo po założeniu Reddit został zakupiony przez Condé Nast Publishing, ale później został wydzielony jako niezależna firma. Obecnie jest ona własnością amerykańskiej firmy medialnej Advance Publications.
W zeszłym roku Reddit zebrał 1,3 miliarda dolarów i wszedł na giełdę w Nowym Jorku. Sieć była w przeszłości często krytykowana za to, że nie podejmuje wystarczających działań w celu zwalczania mowy nienawiści, dezinformacji i teorii spiskowych na swoich łamach. W 2020 r. Reddit zablokował grupę zwolenników Trumpa liczącą 800 000 członków za wielokrotne łamanie zasad forum dotyczących mowy nienawiści, nękania i manipulowania treściami. Cztery lata wcześniej dyrektor generalny Steve Huffman przyznał się do zamiany swojej nazwy użytkownika na nazwę moderatorów w komentarzach na forum Trumpa, które go atakowały.
7. X (dawniej Twitter)
Dawno, dawno temu: W 2006 roku Jack Dorsey był częścią zespołu założycielskiego Twittera, a teraz chce konkurować z obecnym właścicielem Elonem Muskiem za pomocą BlueSky
Usługę mikroblogowania założyli w 2006 roku studenci Jack Dorsey (48) , Biz Stone (50) i Evan Williams (52), którzy nazywali ją Twitter . Platforma, na której początkowo można było zamieszczać wiadomości składające się jedynie z 140 znaków, szybko się rozrosła i przez lata była uważana za forum kształtowania opinii publicznej. Od czasu, gdy Donald Trump wykorzystał tę sieć w niespotykany dotąd sposób do ogłaszania decyzji rządu i osobistych przemyśleń podczas swojej pierwszej kadencji, Twitter stał się polem gry politycznej. Po szturmie na Kapitol w 2021 roku firma zablokowała konto Trumpa. Założyciel i dyrektor generalny Jack Dorsey zrezygnował w tym samym roku.
W 2022 roku Elon Musk kupił usługę internetową z kultowym niebieskim ptakiem za 44 miliardy dolarów. Włączył ją do swojej firmy X Corp. i w 2023 r. zmieniono nazwę Twittera na X. Od czasu przejęcia sieci przez Muska sieć jest ostro krytykowana za rozpowszechnianie fałszywych wiadomości i ekstremistycznych oświadczeń.
Sprzedaż w 2023 r. wyniosła ponad 3 miliardy dolarów. Ostatnio sieć miała 586 milionów użytkowników. Musk niedawno ogłosił nową rundę finansowania dla X.
Alternatywa: Bluesky
Sieć jest ściśle oparta na dawnym Twitterze i ostatnio zyskała coraz więcej użytkowników: Bluesky jest alternatywą X założycieli Twittera Jacka Dorseya i Jaya Grabera (33). Za platformą mikroblogową, która istnieje od 2021 roku, stoi organizacja non-profit. Jay Graber prowadzi firmę. Platforma jest zdecentralizowana i moderowana, w przeciwieństwie do X, a dane użytkowników są przechowywane przez samą firmę. Bluesky ma obecnie 32 miliony użytkowników – to zaledwie ułamek X.
Alternatywa: Mastodon
Inną usługą mikroblogową, która powstała w 2016 roku jako przeciwwaga dla Twittera, jest niemiecki projekt open source Mastodon. Założycielem jest Eugen Rochko z Jeny. Mastodon miał w zeszłym roku 15 milionów użytkowników. Sieć postrzega siebie jako przyjazną dla ochrony danych alternatywę dla dużych platform, jest finansowana za pośrednictwem darowizn i opiera się na pracy wolontariuszy.
Sieci społecznościowe w Chinach: WeChat i Weibo
Gigant technologiczny Tencent: Platformy społecznościowe założyciela i dyrektora generalnego Ma Huatenga stały się integralną częścią codziennego życia Chińczyków
Szczególną cechą wśród chińskich serwisów społecznościowych są WeChat i Weibo, które stanowią najbardziej znane i najstarsze alternatywy dla platform amerykańskich. Są one wykorzystywane głównie w Chinach i podlegają państwowej cenzurze. WeChat jest uważany za coś więcej niż tylko komunikator, stał się wszechobecną aplikacją. 1,4 miliarda użytkowników komunikuje się, płaci i składa zamówienia za pośrednictwem aplikacji.
WeChat istnieje od 2011 roku i jest flagową aplikacją firmy Tencent. Chiński gigant technologiczny działa we wszystkich obszarach gospodarki internetowej, oferując własne produkty, spółki zależne i duże inwestycje w takie firmy technologiczne, jak Snap Inc., Tesla i Spotify. Założycielem i dyrektorem generalnym jest Ma Huateng (53), znany również jako Pony Ma . Założył firmę ze swoim kolegą z klasy na Uniwersytecie w Shenzhen, Zhang Zhidongiem (52) (znanym jako Tony Zhang ). W 2023 roku sprzedaż wyniosła równowartość około 84 miliardów dolarów.
Weibo to serwis mikroblogowy i chińska alternatywa dla Twittera. Aktywnych jest tu 600 milionów ludzi. Serwis Weibo został założony w 2009 roku przez chińską korporację Sina. Jego dyrektorem generalnym jest dziennikarz Charles Chao (59). Informacje o bieżących wynikach biznesowych nie są dostępne.
