Podwyżki podatków spowodowały, że inflacja w Turcji ponownie wzrosła w lipcu, po raz pierwszy od ponad pół roku – i to energicznie. Towary i usługi kosztują średnio o 47,83 procent więcej niż rok wcześniej, podało w czwartek Biuro Statystyczne. Stopa inflacji spadała wcześniej przez osiem kolejnych miesięcy do 38,21 proc. w czerwcu. Cel inflacyjny na poziomie 5 proc., do którego dąży szef banku centralnego, Hafize Gaye Erkan (44 l.), jest jeszcze bardzo odległy.
Na początku lipca rząd podniósł VAT z 18 do 20 proc. Podwyższono również podatki od osób prawnych, podobnie jak podatki od benzyny i oleju napędowego. Oczekiwany dodatkowy dochód zostanie przeznaczony na sfinansowanie odbudowy po niszczycielskim trzęsieniu ziemi w lutym.
Oficjalna stopa inflacji osiągnęła najwyższy poziom 85 proc. w październiku ubiegłego roku i spadała przez kolejne miesiące – aż do teraz. Jednak niezależni eksperci z grupy badawczej Enag zakładają w rzeczywistości drastycznie wyższą inflację. Do wysokiej inflacji przyczynia się również spadek kursu krajowej waluty, lira, który w tym roku stracił 30 procent swojej wartości w stosunku do dolara . W rezultacie import, od którego kraj ubogi w surowce jest zależny, staje się droższy. Lira znalazła się pod nową presją spadkową po opublikowaniu danych cenowych, notując kurs 26,98 za dolara, blisko rekordowo niskiego poziomu 27,05.
Hotele, kawiarnie i restauracje szczególnie mocno podniosły ceny w lipcu: wzrosły o 82,6 proc. W ochronie zdrowia plus był również silny i wyniósł 76 procent. Artykuły spożywcze i napoje bezalkoholowe kosztują o 60,7 proc. więcej niż w lipcu 2022 r. „Po gwałtownym wzroście inflacji prawdopodobnie nastąpią dalsze wzrosty cen w nadchodzących miesiącach, ponieważ niedawny gwałtowny spadek lira i podwyżki VAT są jeszcze nieodczuwalne, ” powiedział ekonomista Liam Peach z Capital Economics.
Turecki bank centralny podwoił swoją prognozę inflacji. Na koniec roku inflacja powinna wynieść 58,0 proc. – powiedziała na pierwszej konferencji prasowej nowa szefowa banku centralnego Erkan. Dotychczas władze monetarne zakładały 22,3 proc. Na koniec 2024 roku prognozę podwyższono z 8,8 do 33 proc. Do końca 2025 roku inflacja ma spaść do 15 proc.
Turecki bank centralny podniósł główną stopę procentową drugi miesiąc z rzędu w lipcu w obliczu utrzymującej się wysokiej inflacji i gwałtownej deprecjacji lira – z 15,0 do 17,5 proc . Dopiero latem zapoczątkowała odwrócenie trendu pod rządami swojego nowego szefa Erkana, po tym jak prezydent Recep Tayyip Erdoğan (69 l.) przez długi czas wypowiadał się przeciwko podwyższeniu stóp procentowych. Wyższe stopy procentowe sprawiają, że waluta jest bardziej atrakcyjna dla inwestorów i może powstrzymać spadek ceny. „Bank centralny szuka stopniowego zacieśniania polityki pieniężnej, ale nadal uważamy, że podwyżki stóp procentowych do co najmniej 27,50 proc. są w tym roku konieczne” – powiedział ekonomista Peach.
