Banki centralne zmieniły strony na rynku złota. Przez długi czas rok w rok sprzedawali złoto, ale ostatnio ponownie budują swoje zasoby. W 2022 roku nastąpił wstępny szczyt: banki centralne na całym świecie kupiły w zeszłym roku ponad 1100 ton złota. Było to ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej, a aktywność najwyraźniej została wzmocniona przez wojnę Rosji na Ukrainie . Dla porównania: według Światowej Rady Złota (WGC) światowy popyt na złoto wyniósł w zeszłym roku około 4700 ton.
Tendencja ta utrzyma się również w 2023 r.: w pierwszym kwartale banki centralne w szczególności w krajach wschodzących nadal znacznie zwiększały swoje zasoby. Według najnowszych danych WGC, banki centralne , na czele z instytucjami z Singapuru, Chin , Turcji i Indii , kupiły łącznie 228 ton złota w ciągu pierwszych trzech miesięcy tego roku.
John Reade jest głównym strategiem rynkowym w Światowej Radzie Złota (WGC), organizacji lobbingowej branży złota. Według Reade pracuje w branży złota od ponad 30 lat, z czego dziesięć lat dla dużego szwajcarskiego banku UBS. Zanim dołączył do WGC w 2017 roku, przez kilka lat pracował dla amerykańskiej firmy inwestycyjnej Paulson & Co.
Jakie są powody tych zakupów złota? Jak wpływają na cenę złota? Jakie strategie będą realizować banki centralne w przyszłości? A jaką rolę w tym wszystkim odgrywa Rosja ? John Reade, główny strateg rynkowy WGC, pracuje w branży złota od ponad 30 lat. Wie, co się dzieje i ujawnia, co się za tym kryje.
Panie Reade, dlaczego banki centralne ostatnio kupują tak dużo złota?
John Reade: Zwiększone zakupy przez banki centralne są obecnie prawdopodobnie najważniejszym wydarzeniem na rynku złota. Myślę, że głównym tego powodem jest zwiększone ryzyko i niepewność geopolityczna w wyniku rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Ma to dwie konsekwencje. Z jednej strony większy zasób złota w portfelu zapewnia większe bezpieczeństwo na wypadek nagłych kryzysów politycznych. Nie chodzi tylko o konflikt między Rosją a Ukrainą. Napięcia handlowe między Chinami a Stanami Zjednoczonymi również odgrywają pewną rolę, aż do sporu na Tajwanie.
A jaki odcinek inwazji widzicie następny?
Wiele krajów z niepokojem obserwuje sankcje nakładane przez kraje zachodnie, na czele z USA, UE i Wielką Brytanią, na Rosję i jej międzynarodowe rezerwy walutowe. Jest wiele krajów, które nie są wrogami Zachodu, ale też nie są sojusznikami. Są to przede wszystkim kraje wschodzące, które podejmują decyzje niezależnie od świata zachodniego. Teraz zdają sobie sprawę, że nie chcą być tak uzależnieni od walut i inwestycji, które mogą być łatwo usankcjonowane przez Zachód.
„Zwiększone zakupy przez banki centralne są w tej chwili prawdopodobnie najważniejszym wydarzeniem na rynku złota”. Mówisz o Rosji. Wkrótce po rozpoczęciu wojny kraj przestał informować o swoich zasobach złota, a teraz znowu pojawiają się dane z Moskwy. A co z zasobami złota Banku Centralnego Rosji? A przede wszystkim: czy kraj również finansuje swoją wojnę ze sprzedaży złota?
Masz rację, Rosja przestała publikować swoje rezerwy walutowe i zasoby złota po rozpoczęciu wojny, które stały się tajemnicą państwową do końca 2022 roku. Dopiero w ciągu ostatnich kilku miesięcy Rosja ponownie opublikowała zasoby złota. Jest to oczywiście ekscytujące, w końcu kraj ten jest drugim co do wielkości producentem złota na świecie po Chinach z produkcją około 330 ton rocznie (patrz wykres; przyp. red .). Popyt krajowy w Rosji wynosi około 40 ton.
Co z resztą?
Zwykle jest eksportowany za pośrednictwem międzynarodowych banków i ostatecznie trafia na rynek złota w Londynie.
Ale nie od czasu inwazji na Ukrainę.
Nie, od tego czasu nie jest to już możliwe. Pytanie brzmi: gdzie podziało się złoto? Dane opublikowane niedawno przez Rosję pokazują, że zapasy wzrosły o 34 tony w 2022 roku. W pierwszych miesiącach 2023 roku nastąpił spadek o sześć ton.
Co się za tym kryje?
Nie przywiązywałbym zbytniej wagi do minusa sześciu ton w tym roku. Prawdopodobnie jest to złoto, które było używane do bicia monet lub trafiało do lokalnego przemysłu jubilerskiego. Często obserwujemy takie niewielkie wahania cen akcji.
A plus 34 ton w zeszłym roku?
Wzrost nastąpił głównie krótko po inwazji na Ukrainę, tj. w marcu i kwietniu 2022 r. W tym czasie rosyjski bank centralny prawdopodobnie skupował złoto z krajowych kopalń, ponieważ nie mogły go już eksportować ze względu na sankcje. Potem kopalnie najwyraźniej znalazły kogoś innego, kto kupiłby od nich złoto.
Kim może być ten nabywca rosyjskiego złota?
Istnieją różne możliwości. Być może jest to wewnętrzny rosyjski nabywca, taki jak Ministerstwo Finansów lub krajowe banki. Być może złoto trafiło też do innych, niezachodnich krajów. Nie wiemy, komu Rosja sprzedaje swoje złoto.
Ale to oznacza: Rosja jest w zasadzie w stanie sfinansować wojnę ze sprzedaży złota, więc są potencjalni nabywcy?
To możliwe, tak. Na podstawie danych, którymi dysponujemy, nie możemy powiedzieć, czy tak się stanie. Ale jeśli Rosja potrzebuje kupca na swoje złoto, znajdzie go poza przestrzegającym sankcji światem zachodnim. W każdym razie duża część działań banków centralnych na rynku złota odbywa się anonimowo, instytuty nie zawsze dokonują przejrzystych zakupów lub sprzedaży.
Jaki jest tego powód?
Z mojego doświadczenia wynika, że większość banków centralnych zgłasza zakupy i sprzedaż w miarę ich występowania. Jednak niektóre instytuty nie składają sprawozdań regularnie, a inne nie na czas. Jest ku temu kilka powodów.
Na przykład?
Jeśli jesteś bankiem centralnym i chcesz kupić dużo złota, niekoniecznie musisz demaskować rynek, że kupujesz dużo złota, zanim zakończysz swój program. To samo dotyczy sprzedaży. Zasadniczo zachodnie banki centralne w większości przestrzegają zasad i publikują w odpowiednim czasie. Banki centralne na rynkach wschodzących mogą być bardziej ostrożne.
Jak duża jest niewiadoma w działalności banku centralnego?
Zwykle jest to niewielki ułamek, może 20 lub 30 procent kwartalnych zakupów i sprzedaży w nieujawnionych transakcjach. Ale w drugiej połowie ubiegłego roku było to już ponad 50 proc. Chociaż odsetek ten ponownie nieco spadł, nadal wynosi około 50 procent. „Oczekujemy, że banki centralne będą nadal kupować złoto w dającej się przewidzieć przyszłości”.
Jaki jest powód wzrostu?
Kupowania jest po prostu dużo, a banki nie chcą, żeby przedwcześnie było wiadomo, co robią. To się często zdarza w takich chwilach. Pełne dane mogą być dostępne dopiero za miesiące lub lata.
Czy wiesz, które banki obecnie potajemnie skupują złoto?
Nie, nie wiem na pewno. Tak tylko przypuszczam, ale nie będę tu spekulować. Nasz dostawca danych mówi nam, że jest to zestaw banków centralnych na rynkach wschodzących, a nie tylko jeden. Podobnie, istnieje wiele zakupów dokonywanych przez państwowe fundusze majątkowe, które również nie upubliczniają tego, co robią. Podejrzewam, że są to państwowe fundusze majątkowe państw naftowych, które w ostatnich miesiącach miały ogromne dochody z powodu wysokich cen energii.
Jak bardzo zakupy banków centralnych wpływają na cenę złota?
Wychodzimy z założenia, że każdy zakup i sprzedaż złota wpływa na cenę. W ubiegłym roku zmierzyliśmy całkowite światowe zapotrzebowanie na złoto na poziomie około 5000 ton. Banki centralne przejęły około 1100 ton, o ponad 500 ton więcej niż w zeszłym roku. Myślę więc, że zakupy dokonywane przez banki centralne niewątpliwie wpływają na ceny złota. Oczekujemy, że banki centralne będą nadal kupować złoto w dającej się przewidzieć przyszłości. Oczekiwania oparte są na ankietach banków centralnych. Ponadto często rozmawiamy bezpośrednio z bankami. Zakres, w jakim banki centralne będą kupować złoto, będzie prawdopodobnie w dużym stopniu zależał od rozwoju sytuacji geopolitycznej i związanej z nią niepewności.
