Z Tomaszem Stachlewskim, CEE Senior Solutions Architecture Manager w Amazon Web Services (AWS), rozmawia Wojciech Gryciuk, z-ca red. nacz. Manager Report
Wojciech Gryciuk: Jakie są najnowsze trendy i kierunek dalszych zmian na rynku chmurowym, które zostały niedawno ogłoszone podczas AWS re:Invent 2020?
Tomasz Stachlewski: AWS re:Invent to święto technologii, które co roku przyciąga dziesiątki tysięcy osób, a w tym roku, w świecie wirtualnym, ponad 500 tys. Czemu mówię, że to święto technologii? Bo jest to rzeczywiście czas, w którym AWS ogłasza największą ilość nowości, funkcjonalności chmurowych, które w pewien sposób kształtują kierunek świata technologicznego na kolejne lata. Zatem co możemy powiedzieć o AWS re:Invent 2020? Sztuczna Inteligencja staje się integralną częścią świata IT: inteligentne hurtownie danych wykorzystujące sztuczną inteligencję do analizy i rekomendacji przechowywanych danych (Redshift ML); chmurowe call center automatycznie rozpoznaje rozmówcę na podstawie jego głosu (Amazon Connect), analiza anomalii dowolnych danych – od finansowych, sprzedażowych, kadrowych (Amazon Lookout for Metrics) czy może nowoczesne rozwiązania Business Intelligence, w których nie trzeba już przygotowywać zawczasu dedykowanych wizualizacji, ale które wykorzystują AI, aby interpretować zapytania pisane w języku naturalnym przez użytkownika (QuickSight Q)! Ale nie można również pominąć w tym miejscu usług przeznaczonych dla przemysłu – chmura wychodzi naprzeciw oczekiwaniom również tej branży i zaczyna dostarczać usługi i narzędzia np. do analizy jakości tworzonych produktów (Amazon Lookout for Vision) poprzez analizę obrazów z wykorzystaniem AI czy też wykrywanie kłopotów z maszynami, zanim te jeszcze wystąpią, poprzez analizę drgań i ich temperatury (Amazon Monitron).
Jaki jest najbardziej perspektywiczny sektor biznesowy w kontekście dynamiki rozwoju i liczby wdrażanych rozwiązań?
Pandemia częściowo zweryfikowała dotychczasową dynamikę rozwoju technologicznego w poszczególnych branżach. Firmy działające w e-commerce, zdalnej edukacji, wideokonferencjach czy social mediach przekonały się, że dzięki stosowanym kanałom popyt na ich usługi rośnie. Jednocześnie branże, które dotychczas niekoniecznie kojarzyły się z nowoczesnymi technologiami, zaczęły coraz częściej sięgać po sztuczną inteligencję czy uczenie maszynowe. Przykładem może być tutaj medycyna, która w ostatnich latach zrobiła ogromny krok naprzód i jest obecnie najbardziej perspektywiczną branżą, jeśli chodzi o wdrażanie rozwiązań IT. Jej rozwój nastąpił zarówno w zakresie technologii informacyjnych, aplikacji medycznych, zaawansowanej farmakoterapii, nowoczesnego sprzętu oraz aparatury medycznej. Nie sposób tutaj nie wspomnieć o specyfice 2020 roku, kiedy trwały pracach nad szczepionką na COVID-19, wymagające skalowania ogromnych ilości danych w szybkim czasie. Polski start-up Molecule.one, który nieodpłatnie udostępnia swoją platformę do planowania syntezy chemicznej, również włączył się w poszukiwanie leku na koronawirusa, wykorzystując m.in. sztuczną inteligencję. Jako AWS mogliśmy wspomóc firmę poprzez bezpłatne udostępnienie rozwiązań infrastrukturalnych.
Jaka jest obecna sytuacja w odniesieniu do niezbędnych kompetencji i możliwości, i jak sobie poradzić z koniecznością utrzymania ich na najwyższym poziomie, żeby pozostać „na fali”?
Przede wszystkim – tak jak wspomniałem wcześniej – dla niektórych firm z branży medycznej wykorzystanie nowych technologii opartych na sztucznej inteligencji czy uczeniu maszynowym, to wciąż pewne novum, co może stanowić barierę nawet na poziomie kadry kierowniczej. Żeby pozostać „na fali” nie pozostaje zatem nic innego, jak być na bieżąco z aktualnymi technologiami i możliwościami ich wykorzystania w medycynie. Oczywiście osoby decyzyjne w firmie, które na co dzień zajmują się innymi tematami, nie muszą wiedzieć wszystkiego – od tego powinni mieć zespół wykształconych i doświadczonych pracowników, który będzie kierował implementacją wybranych technologii w danej firmie. Warto jednak tutaj wspomnieć, że wiedza jest obecnie bardzo łatwo osiągalna. Sam AWS udostępnia ponad 350 darmowych kursów online, które mają ułatwić zdobywanie wiedzy z zakresu nowoczesnych technologii, w tym ponad 60 kursów dedykowanych w ramach tzw. „Uniwersytetu Sztucznej Inteligencji” – który zawiera wewnętrzne kursy poświęcone tej tematyce wcześniej dostępne jedynie dla pracowników Amazona.
Jaki jest obecny stan transformacji cyfrowej w sektorze farmaceutycznym/ zdrowotnym z Pana perspektywy? Która firma byłaby tutaj dobrym punktem odniesienia do naśladowania?
Służba zdrowia, firmy farmaceutyczne, cały sektor medyczny gromadzi codziennie ogromne ilości danych, informacji o pacjentach, wizytach, historii chorób, obserwacjach klinicznych, diagnozach i lekach. Potrzeba łączenia tych danych, szybkiej analizy w celu lepszego wyciągania wniosków, reagowania na dynamikę zmian zdrowotnych, stało się fundamentalnym zadaniem branży medycznej. Problemem zawsze stanowiła ilość dostępnych danych, ich rozproszenie i brak możliwości technicznych do ich automatycznego łączenia. W ciągu ostatnich kilku lat pojawiły się standardy, takie jak FHIR, mające na celu wyznaczenie spójnego formatu opisywania i wymiany tych danych – jednak nawet wówczas zbieranie dostępnych danych, przygotowanie ich poprzez tagowanie i indeksowanie, zajmowała często tygodnie a nawet miesiące. Co więcej, koszt i złożoność operacyjna wykonywania całej tej pracy była zaporowa dla większości organizacji opieki zdrowotnej. Chmura stała się zatem dla tej branży naturalnym kierunkiem rozwoju i poszukiwania rozwiązania. Firma medyczna Novartis – jedna z największych na świecie, która stanęła jakiś czas temu przez problemem analizy dużych zbiorów danych pod kątem badań nad rakiem. Czemu problemem? Analiza tych danych w oparciu o tradycyjny serwer zajęła by prawie 40 lat! Koszt wybudowania nowoczesnej serwerowni to z kolei 40 milionów dolarów. Ostatecznie analiza danych została przeprocesowana w chmurze AWS, całość zajęła mniej niż 10 godzin i kosztowała ich około 4 tysięcy dolarów. Jest to jeden z najlepszych przypadków, pokazujących jak dostęp do chmurowy otworzył nowe możliwości analizy danych.
Jakie są perspektywy i wyzwania dla przyszłego rozwoju tego sektora? Gdzie widzi Pan medycynę za kolejne 5 lat?
Branże medyczne i farmaceutyczne będą coraz bardziej i śmielej wykorzystywały nowoczesne technologie w celu automatyzacji procesów wyszukiwania odpowiednich leków i wsparcia lekarzy w podejmowaniu decyzji. Zmiany te już nastąpiły i warto tutaj wspomnieć o usługach chmurowych, które są dedykowane właśnie dla branży medycznej, jak np. Amazon Comprehend Medical – czyli wykorzystanie sztucznej inteligencji w ekstrakcji danych z dokumentacji medycznej czy Amazon Transcribe Medical – wspierający lekarzy w konwersji audio na tekst przy zachowaniu typowej dla branży medycznej specjalistycznego słownictwa. No i Amazon HealthLake – czyli najnowsza usługa AWS ogłoszona podczas tegorocznego re:Inventu, która ma na celu wsparcie osób z sektora opieki zdrowotnej w agregowani informacji zdrowotnych z różnych niezależnych obszarów o różnym formacie i stworzenia jednego, dedykowanego ‘jeziora danych medycznych’. Warto również wrócić do wcześniej przytoczonej historii Novartis i niemal nieograniczonej mocy obliczeniowej dostępnej na żądanie. Nowoczesne badania kliniczne wymagają odpowiedniej mocy obliczeniowej, inteligentnych algorytmy oraz modeli, które symulują biologię i chemię ludzkiego ciała, których zastosowanie nie tylko przyspiesza proces opracowywania spersonalizowanych leków, ale też zmniejsza koszt wprowadzania ich na rynek. Jako przykład może tutaj posłużyć firma biotechnologiczna Moderna, która od samego początku wykorzystuje technologię chmury, a od jakiegoś czasu – również moc obliczeniową AWS. Prowadzi ona badania nad spersonalizowanymi szczepionkami przeciwnowotworowymi oraz prace mające na celu leczenie rzadkich chorób. Moderna wykorzystuje przy tym uczenie maszynowe i technologie obliczeniowe, dzięki czemu jej laboratorium produkuje lek dla konkretnego pacjenta, w opracowaniu o jego niepowtarzalny kod genetyczny. Idąc krok dalej, być może dzięki zaawansowanym analizom wymagającym intensywnych obliczeń w czasie rzeczywistym, w niedalekiej przyszłości możliwa będzie personalizacja całej ścieżki leczenia, umożliwiająca pacjentom samodzielne kierowanie własną terapią. Warto tutaj wspomnieć, że Moderna jest jedną z tych firm, którym udało się opracować szczepionkę na COVID-19 i dzięki wykorzystaniu właśnie chmury udało im się skrócić czas jej opracowania z 20 miesięcy do zaledwie 42 dni.
