Sto największych na świecie firm zbrojeniowych wygenerowało w zeszłym roku sprzedaż broni i usług wojskowych o wartości 597 miliardów dolarów. Wynika to z danych opublikowanych obecnie przez Sztokholmski Instytut Badań nad Pokojem Sipri. Według raportu, po uwzględnieniu inflacji, w porównaniu do 2021 r. nastąpi spadek o 3,5 proc. Mimo to łączna sprzedaż gigantów branży w 2022 roku była nadal o 14 proc. wyższa niż w 2015 roku – roku, w którym Sipri po raz pierwszy uwzględniła w swoim raporcie chińskie firmy.
Spadek wynika przede wszystkim ze spadającej sprzedaży broni przez duże firmy w USA . Natomiast sprzedaż znacznie wzrosła w Azji i Oceanii, a także na Bliskim Wschodzie . Według instytutu niezrealizowane zamówienia i gwałtowny wzrost nowych kontraktów wskazują, że światowa sprzedaż broni może w ciągu najbliższych kilku lat znacząco wzrosnąć. Agresywna wojna Rosji przeciwko Ukrainie i globalne napięcia geopolityczne zwiększyły popyt na broń i sprzęt wojskowy w 2022 roku. Mimo to amerykańskie i europejskie koncerny obronne, mimo nowych zamówień, nie były w stanie znacząco zwiększyć produkcji – zdaniem ekspertów było to spowodowane niedoborami rąk do pracy, rosnącymi kosztami i problemami w łańcuchu dostaw, także w wyniku pandemii korony.
„Wiele firm obronnych miało trudności z przystosowaniem się do produkcji na potrzeby działań wojennych o wysokiej intensywności” – powiedziała Lucie Béraud-Sudreau , szefowa programu Sipri dotyczącego wydatków wojskowych i produkcji obronnej. Podpisano jednak nowe umowy – zwłaszcza na amunicję – co może przełożyć się na wyższe przychody w 2023 r. i później. Przykładowo firmy z Niemiec , Norwegii i Polski mogły zwiększyć swoje dochody dzięki popytowi wywołanemu wojną na Ukrainie.
Sprzedaż 42 amerykańskich firm znajdujących się na liście stu największych firm obronnych na świecie spadła w 2022 roku o prawie 8 procent do 302 miliardów dolarów. Z informacji wynika, że odpowiadały one za 51 proc. całkowitych dochodów z obronności – dlatego Stany Zjednoczone, mimo strat, nadal dominują w branży. W tyle znajdują się Chiny z 18-procentowym udziałem w całkowitej sprzedaży. Niemieckie firmy osiągają 1,5 procent światowej sprzedaży.
Podobnie jak w roku ubiegłym, pięć firm zbrojeniowych o najwyższej sprzedaży to amerykańskie firmy Lockheed Martin, Raytheon, Northrop Grumman, Boeing – obecnie na czwartym miejscu, w zeszłym roku na trzecim miejscu – oraz General Dynamics. W ich ślady, podobnie jak w latach 2021 i 2020, dołączy brytyjska firma BAE Systems oraz trzy chińskie firmy. Jako największy niemiecki koncern zbrojeniowy Rheinmetall zajmuje 28. miejsce na świecie, awansując o trzy miejsca w porównaniu z rokiem poprzednim.
Łącznie sprzedaż broni czterech głównych koncernów obronnych z siedzibą w Niemczech wyniesie w 2022 roku 9,1 miliarda dolarów, co oznacza wzrost o 1,1 proc. w porównaniu z 2021 rokiem. Zdaniem sztokholmskich ekspertów jedyną niemiecką firmą, która odnotowała tu straty, był Thyssenkrupp. Jej przychody z obronności spadły o 16 procent do 1,9 miliarda dolarów, ponieważ firma dostarczyła mniej statków niż w roku poprzednim.
Przychody ze sprzedaży 22 firm z Azji i Oceanii objętych rankingiem wzrosły o ponad 3 procent, osiągając 134 miliardy dolarów w 2022 roku. Już drugi rok z rzędu przychody 100 największych firm obronnych w regionie były wyższe od przychodów w Europie. W sumie wśród stu największych firm obronnych znajduje się 26 europejskich firm. Ich udział w całkowitej sprzedaży wynosi dobrą piątą, a sprzedaż wzrosła o prawie 1 procent, do 121 miliardów dolarów.
„Popyt krajowy i zaufanie do lokalnych dostawców uchroniły azjatyckie firmy z branży obronnej przed zakłóceniami w łańcuchu dostaw w 2022 r.” – powiedział Xiao Liang, badacz Sipri. „Wszystkie firmy w Chinach, Indiach, Japonii i na Tajwanie odniosły korzyści z ciągłych inwestycji rządowych w modernizację wojska”. Stwierdzono, że południowokoreańskie firmy prawdopodobnie odnotują wzrost sprzedaży w nadchodzących latach, ponieważ odnotują wzrost zamówień złożonych po podpisaniu dużych umów obronnych z Polską i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Po rosyjskim ataku na Ukrainę południowokoreański koncern Hanwha Aerospace zawarł znaczący kontrakt zbrojeniowy z Polską.
Tymczasem do głównych źródeł wzrostu sprzedaży obronności w Europie zaliczały się transeuropejskie spółki Airbus i KNDS, głównie dzięki dostawom w ramach wieloletnich zamówień. Tymczasem na Bliskim Wschodzie w 2022 r. odnotowano największy procentowy wzrost przychodów z obronności spośród wszystkich regionów, ponieważ wszystkie siedem przedsiębiorstw znajdujących się tam w pierwszej setce odnotowało znaczny wzrost. Ich łączne przychody z obronności wynoszące 17,9 miliarda dolarów stanowią 11-procentowy wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim.
Całkowite przychody z broni czterech tureckich firm ujętych w rankingu wyniosły 5,5 miliarda dolarów – o 22 procent więcej niż w 2021 roku. Przychody trzech izraelskich firm ujętych w rankingu osiągnęły w ubiegłym roku 12,4 miliarda dolarów, co oznacza wzrost o 6,5 procent w porównaniu z 2021 rokiem. . Eskalacja w regionie po ataku organizacji terrorystycznej Hamas na Izrael i jej kontratakach prawdopodobnie jeszcze bardziej zwiększy popyt na zbrojenie.
Ze względu na brak danych Sipri w rankingu za rok 2022 uwzględniła jedynie dwie rosyjskie firmy. Ich łączna sprzedaż broni spadła o 12 procent do 20,8 miliarda dolarów. Ostatnio sankcje finansowe nałożone przez Zachód w następstwie rosyjskiej inwazji mocno uderzyły w przedsiębiorstwa w kraju.
Tymczasem jedyna ukraińska firma z pierwszej setki – Ukroboronprom – odnotowała realny spadek przychodów z obronności o 10 procent, do 1,3 miliarda dolarów. Chociaż dochody z obronności wzrosły w ujęciu nominalnym, zostało to z nawiązką zrekompensowane wysoką inflacją na Ukrainie.
