Wiele firm w Niemczech zmaga się z problemem obsadzenia stanowisk kierowniczych najwyższego szczebla. Według bazy danych wykwalifikowanych pracowników Niemieckiego Instytutu Ekonomicznego (IW), działającego przy pracodawcach, w 2025 roku brakowało średnio 28 488 wykwalifikowanych pracowników na stanowiskach kierowniczych. Przyczyną wydaje się być niska gotowość wielu specjalistów do przyjmowania stanowisk kierowniczych, jak wynika z badania przeprowadzonego przez Centrum Kompetencji ds. Zatrudnienia Wykwalifikowanych Pracowników (Kofa).
Według reprezentatywnego badania przeprowadzonego wśród około 3100 pracowników, tylko co siódmy pracownik wyobrażałby sobie objęcie stanowiska kierowniczego, gdyby zaoferował mu je pracodawca (14%). Kolejne 40% rozważyłoby je tylko w określonych okolicznościach, a 43% odrzuciłoby całkowicie stanowiska kierownicze. Mężczyźni są zazwyczaj nieco bardziej skłonni do podejmowania takich ról.
Duże obciążenie pracą, ograniczenia w życiu prywatnym
„To problem wielu firm, ponieważ wakaty na stanowiskach kierowniczych często mają szczególnie duże konsekwencje dla procesów biznesowych” – mówi autorka badania, Regina Flake.
Przyczyn jest wiele: według badania, najczęstszymi czynnikami zniechęcającymi są: duże obciążenie pracą (77%), znaczna odpowiedzialność (75%) oraz ingerencja w życie prywatne (73%). Co więcej, gotowość do podejmowania ról kierowniczych – niezależnie od płci – jest silnie powiązana z modelami pracy na pełen etat. Niewystarczające zachęty finansowe i potencjalna utrata dobrych relacji ze współpracownikami również odgrywają rolę u prawie połowy respondentów (po 48%).
Dla pracowników zainteresowanych rolami kierowniczymi, najwyższą zachętą jest wysokie wynagrodzenie (95%). Często wymieniana jest również większa autonomia i możliwości rozwoju zawodowego (85%). Wielu ceni sobie możliwość rozwijania własnego stylu przywództwa.
Same wyższe pensje nie rozwiążą problemu, twierdzi autor badania, Flake. „Atrakcyjność stanowisk kierowniczych spada, ponieważ zmieniło się ich postrzeganie – odeszło od statusu i przywilejów” – mówi Flake. „Oferta przywództwa nie jest automatycznie postrzegana jako nagroda”. Przywództwo musi zatem być zorganizowane w sposób, który pozwoli na jego harmonijne współistnienie z życiem prywatnym. Kobiety i pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze godzin byliby szczególnie zmotywowani, gdyby stanowiska kierownicze można było pełnić elastycznie, na przykład w niepełnym wymiarze godzin lub z domu. Stanowiska zastępców kierownictwa, mentoring i coaching mogą ułatwić wejście na rynek pracy i zwiększyć chęć do wzięcia na siebie odpowiedzialności, mówi Flake. „Wielu pracowników unika przywództwa, bo boją się, że zostaną wrzuceni na głęboką wodę”.
Niedobór kadry kierowniczej nie jest niczym nowym: w 2015 roku luka kompetencyjna wynosiła około 14 000 osób, osiągając szczyt na poziomie 34 600 w 2022 roku. Od tego czasu, podobnie jak w innych zawodach, nastąpił spadek. Niemniej jednak wiele firm nadal odczuwa ten problem. W badaniu z 2023 roku co druga firma zgłosiła rosnące trudności z obsadzeniem stanowisk kierowniczych.
Dane dotyczące pracowników wykwalifikowanych w tym obszarze nie obejmują wszystkich wakatów. Według Kofy, obejmują one jedynie kadrę kierowniczą wyższego szczebla, zajmującą głównie stanowiska kierownicze. Firmy nie zawsze zgłaszają wolne stanowiska do Federalnej Agencji Zatrudnienia jako stanowiska kierownicze.
