Aby móc nazwać siebie osobą, która zarabia najmniej wśród Polaków, należałoby wykonywać prace proste, być kobietą oraz znaleźć zatrudnienie w sektorze publicznym. Osoby myjące pojazdy i szyby, praczki i inni sprzątacze to pracownicy otrzymujący średnio 2290,66 zł miesięcznie, czyli nieco ponad 1600 złotych na rękę – wynika z najnowszych danych GUS-u. Główny Urząd Statystyczny przedstawił strukturę wynagrodzeń „wielkich” grup zawodowych według danych zebranych w październiku 2016 roku. Przeciętne wynagrodzenie godzinowe wyniosło wówczas 26,37 zł brutto ogółem.
Dysproporcje płacowe
Pracownicy podzieleni przez GUS na 9 grup zawodowych, obejmujących przedstawicieli władz publicznych, wyższych urzędników i kierowników, specjalistów, techników, pracowników biurowych, pracowników usług i sprzedawców, rolników ogrodników, leśników i rybaków, robotników przemysłowych i rzemieślniczych, operatorów i monterów maszyn i urządzeń oraz pracowników wykonujących prace proste, zarabiali w 2016 roku od 12,39 zł do 81,93 zł brutto za godzinę pracy.
W sektorze publicznym przeciętne wynagrodzenie ogółem było wyższe niż w sektorze prywatnym o 19,9 proc. oraz wyższe od średniego wynagrodzenia w skali kraju o 13,3 proc.
Na godzinę pracownicy zarabiali średnio 26,37 złotych. Z danych GUS-u wynika, że mężczyźni otrzymywali o 5,4 proc. więcej, niż wynosiła średnia dla gospodarki narodowej, tym samym ich pensja była o 1,42 zł wyższa. Kobiety natomiast ogółem zarabiały o 6,0 proc. mniej od średniej dla gospodarki narodowej (czyli o 1,58 zł mniej). Ponadto przeciętne wynagrodzenie godzinowe dla mężczyzn było wyższe o 12,1 proc. (czyli o 3 zł) od płacy kobiet.
Jak podaje GUS, przy założeniu, że 4346,76 zł stanowi 100 proc., relacja przeciętnych wynagrodzeń do średniego krajowego miesięcznego wynagrodzenia wynosiła według cech:
osób zatrudnionych
• wiek – od 65,0 proc. (w wieku do 24 lat) do 129,6 proc. (w wieku 65 lat i więcej);
• staż pracy ogółem – od 71,1 proc. (o stażu do 1,9 roku) do 112,4 proc. (o stażu od 15,0 do 19,9 lat);
• poziom wykształcenia – od 61,1 proc. (z gimnazjalnym) do 149,0 proc. (z wyższym ze stopniem naukowym co najmniej doktora oraz tytułem magistra, lekarza lub równorzędnym);
• zawód wykonywany – od 58,2 proc. (dla pracowników wykonujących prace proste) do 197,6% (dla przedstawicieli władz publicznych, wyższych urzędników i kierowników);
charakteryzujących zakłady pracy tych osób:
• sektor własności – od 94,5 proc. (dla pracowników sektora prywatnego) do 113,3 proc. (publicznego);
• wielkość zakładu – od 72,3 proc. (o liczbie do 19 osób pracujących) do 112,3 proc. (o liczbie 1000 i więcej osób pracujących);
• rodzaj działalności – od 64,6 proc. (w sekcji działalność związanej z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi (I)) do 172,0 proc. (w sekcji informacja i komunikacja).
| Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto według „wielkich” grup zawodów w październiku 2016 r. [zł] | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Grupa zawodowa | Ogółem | Płeć | Sektor | ||
| mężczyźni | kobiety | publiczny | prywatny | ||
| Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy | 8790,66 | 9998,52 | 7359,64 | 7805,67 | 9126,72 |
| Specjaliści | 5342,99 | 6343,41 | 4792,58 | 4957,58 | 5832,95 |
| Technicy i średni personel | 4410,80 | 5027,46 | 3900,81 | 4196,92 | 4544,60 |
| Pracownicy biurowi | 3525,59 | 3591,39 | 3479,98 | 3671,44 | 3452,22 |
| Pracownicy usług i sprzedawcy | 2698,69 | 2910,03 | 2595,98 | 3140,78 | 2619,00 |
| Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy | 2959,55 | 2986,77 | 2873,49 | 3640,83 | 2719,47 |
| Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy | 3427,23 | 3573,37 | 2646,58 | 4329,31 | 3325,74 |
| Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń | 3519,14 | 3664,18 | 2953,36 | 4666,71 | 3334,92 |
| Pracownicy wykonujący prace proste | 2602,65 | 2892,94 | 2416,27 | 2575,70 | 2618,00 |
| Źródło: Główny Urząd Statystyczny | |||||
Najwyższe wynagrodzenia otrzymywali przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy – łącznie o 102,2 proc. więcej, niż wynosiło przeciętne wynagrodzenie dla ogółu badanych, a stawki poniżej przeciętnego wynagrodzenia otrzymywali przede wszystkim pracownicy usług i sprzedawcy, rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy oraz pracownicy wykonujący prace proste.
Oni zarabiają najmniej
Według danych GUS-u powyżej średniej dla gospodarki narodowej zarabiają jedynie pierwsze trzy grupy zawodowe (przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy; specjaliści; technicy i średni personel). Każda kolejna zarabia odpowiednio mniej. Osób, które zarabiały co najwyżej minimalne wynagrodzenie w 2016 roku (1850 zł), było 736,1 tys.
Mediana płac w październiku 2016 roku wyniosła 3510,67 złotych brutto, co odpowiada wysokości wynagrodzeń 50,0 proc. ogółu pracowników. Płace wynoszące co najwyżej ok. 2500 zł netto otrzymywało 97,6 proc. pracowników w grupie osób wykonujących prace proste, a w szczególności – związanych z przygotowaniem posiłków
| Odsetek pracowników otrzymujących wynagrodzenie miesięczne co najwyżej równe 3510,67 zł według zawodów wykonujących prace proste | |
|---|---|
| Grupa zawodowa | Odsetek pracowników otrzymujących wynagrodzenia miesięczne ogółem brutto co najwyżej równe 3510,67 zł |
| Pracownicy wykonujący prace proste związane z przygotowaniem posiłków | 97,6 proc. |
| Pomoce i sprzątaczki domowe, biurowe, hotelowe | 97,4 proc. |
| Fryzjerzy, kosmetyczki i pokrewni | 95,3 proc. |
| Myjący pojazdy, szyby, praczki i inni sprzątacze | 95,3 proc. |
| Pracownicy opieki osobistej w ochronie zdrowia i pokrewni | 94,9 proc. |
| Opiekunowie dziecięcy i asystenci nauczycieli | 94,5 proc. |
| Inni pracownicy wykonujący prace proste | 92,6 proc. |
| Kelnerzy i barmani | 92,2 proc. |
| Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów włókienniczych, futrzarskich i skórzanych | 91,8 proc. |
| Kucharze | 91,4 proc. |
| Gospodarze obiektów | 90,0 proc. |
| Pracownicy sprzedaży w sklepach | 87,4 proc. |
| Ładowacze nieczystości i pokrewni | 87,0 proc. |
| Pracownicy usług ochrony | 86,9 proc. |
| Kasjerzy i sprzedawcy biletów | 86,5 proc. |
| Robotnicy produkcji odzieży i pokrewni | 85,7 proc. |
| Źródło: dane GUS | |
Wśród pracowników zarabiających w 2016 roku wynagrodzenie brutto co najwyżej równe środkowemu wynagrodzeniu w gospodarce narodowej (czyli maksymalnie 3510,67), najwięcej z nich wykonywało swoje obowiązki zawodowe w województwie podkarpackim (61,8 proc.). Równie wysoki odsetek zanotowały następujące województwa – świętokrzyskie (58,7 proc.) kujawsko-pomorskie (58,0 proc.), warmińsko-mazurskie (57,2 proc,) oraz lubelskie i podlaskie po 56,7 proc. Najmniej takich osób było w województwie mazowieckim (39,5 proc.) oraz w województwie lubuskim (42,6 proc.),
1600 na rękę
Pracownicy, którzy w 2016 roku otrzymali najniższe płace – średnio 2268,83 zł brutto, co wynosi około 1647 złotych netto, to osoby wykonujące prace proste związane z przygotowaniem posiłków. Niewiele więcej zarobili myjący pojazdy, szyby, praczki i inni sprzątacze – ich płace oscylowały wokół 2290,66 zł – oraz pomoce domowe – 2300,37 zł.
| Średnie wynagrodzenie pracowników wykonujących prace proste | |
|---|---|
| Grupy pracowników zatrudnionych przy pracach prostych | Przeciętne wynagrodzenie brutto |
| Pomoce domowe i sprzątaczki | 2300,37 |
| Pomoce i sprzątaczki domowe, biurowe, hotelowe | 2301,27 |
| Myjący pojazdy, szyby, praczki i inni sprzątacze | 2290,66 |
| Robotnicy wykonujące prace proste w rolnictwie, leśnictwie i rybactwie | 2979,64 |
| Robotnicy wykonujące prace proste w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie | 2979,64 |
| Robotnicy wykonujący prace proste w przemyśle | 2893,97 |
| Robotnicy wykonujący prace proste w transporcie i proste prace magazynowe | 3169,93 |
| Pracownicy wykonujący prace proste związane z przygotowaniem posiłków | 2268,83 |
| Ładowacze nieczystości i inni pracownicy wykonujący prace proste | 2573,68 |
| Ładowacze nieczystości i pokrewni | 2685,78 |
| Źródło: opracowanie własne Bankier.pl na podstawie danych GUS | |
Najwięcej w grupie najmniej zarabiających pracowników otrzymywali robotnicy wykonujący prace proste w transporcie i proste prace magazynowe – średnia ich zarobków wyniosła 3169,93 zł brutto oraz robotnicy wykonujące prace w rolnictwie leśnictwie, rybactwie oraz w górnictwie, przemyśle, budownictwie i transporcie – 2979,64 zł brutto.
Tyle zarabia się w Polsce. Mediana płac ok. 2500 zł na rękę
Raz na dwa lata GUS publikuje szczegółowe dane o wynagrodzeniach w Polsce. Z najnowszego raportu wynika, że do niedawna mediana płac wynosiła 3511 zł brutto. To około 2500 zł netto.
Weronika Szkwarek



