Polska dąży do wzmocnienia ochrony danych osobowych obywateli w związku z kolejnymi incydentami ich wycieków. Rząd przyjął już projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu, która implementuje unijne rozporządzenie Data Act. Powstanie również pakiet „Cyber Piątka”, skierowany głównie do firm masowo przetwarzających wrażliwe dane. Szef resortu cyfryzacji zapowiada również kontrole, a w przypadku naruszeń przepisów – wielomilionowe kary.
– Wzmacniamy ochronę danych osobowych Polaków, ponieważ doskonale wiemy, jakie one mają wagę. Ktoś może nimi handlować, nielegalnie je sprzedawać albo w sposób nieuczciwy je wykorzystywać. Przyjęliśmy na rządzie Data Act, czyli prawo, które dotyczy zarządzania danymi w firmach, w taki sposób, żeby można było je przetwarzać bezpiecznie, ale i mądrze – mówi w rozmowie z agencją Newseria Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji.
13 października br. rząd przyjął projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu, która ma implementować unijny akt w sprawie danych (Data Act). Nowe przepisy zapewnią użytkownikom urządzeń podłączonych do internetu, takich jak sprzęt inteligentnego domu czy samochody, dostęp do danych generowanych podczas korzystania z nich. Będą mogli również udostępniać je innym podmiotom, np. firmom świadczącym usługi naprawcze. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej będzie odpowiadał za nadzór nad przestrzeganiem zasad, rozpatrywanie skarg i certyfikowanie podmiotów rozstrzygających spory.
– Przygotowujemy rozwiązania takie jak „Cyber Piątka” dla bezpieczeństwa cyfrowego, chociażby firm medycznych, które nie będą mogły przetwarzać za dużo danych bez odpowiedniego wzmocnienia cyberbezpieczeństwa – wyjaśnia Krzysztof Gawkowski.
Pakiet „Cyber Piątka” ma wzmocnić bezpieczeństwo danych obywateli i ograniczyć ryzyko ich niewłaściwego wykorzystania. Mowa o pięciu zmianach, które będą wprowadzać certyfikację firm przetwarzających dane medyczne, minimalne wymagania technologiczne, większą przejrzystość dla pacjentów, powiadomienia o zdarzeniach medycznych oraz nowe obowiązki dla podmiotów masowo przetwarzających dane.
– Robimy też coś wyjątkowego. Namawiamy firmy do tego, żeby inwestowały w cyberbezpieczeństwo. Zmieniamy doktrynę. Będziemy ujawniać te, które nie inwestują w cyberbezpieczeństwo, ponieważ ono teraz w firmach prywatnych jest tak samo ważne jak w państwowych. Zarząd firmy, jej rada nadzorcza, właściciele muszą wziąć odpowiedzialność za cyberbezpieczeństwo, podnieść je w budżetach z ostatnich miejsc na wyższe. To jest ochrona ich marki, konkurencyjności, a w końcu ich użytkowników – podkreśla minister cyfryzacji.
Jak wynika z Eurobarometru „Cyberbezpieczeństwo w miejscu pracy: świadomość i przygotowanie pracowników”, Polacy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy zetknęli się w swojej organizacji z phishingiem lub fałszywymi wiadomościami (41 proc.), atakami złośliwego oprogramowania (22 proc.), próbami kradzieży haseł (20 proc.), a także próbami kradzieży danych osobowych (20 proc.).
– To jest dzisiaj przesłanie dla wszystkich firm w Polsce, czyli wspólna odpowiedzialność za cyberbezpieczeństwo. Rząd w ostatnich dwóch latach przeznaczył na nie i na transformację cyfrową firm 2,8 mld zł. Mogły z tego korzystać, często nie chciały lub miały inne priorytety. Dzisiaj nie ma czasu na zwlekanie, ponieważ wycieki danych pokazują, że każda firma w Polsce ma być bezpieczna, ponieważ inaczej będą kary – zaznacza Krzysztof Gawkowski.
Do jednego z największych incydentów związanych z wyciekiem danych w Polsce doszło w sierpniu br. W firmie MyDr miał miejsce nieuprawniony dostęp do bazy danych systemu, z którego korzystają przychodnie lekarskie i gabinety.
– Kontrole w firmach, które miały wycieki danych, już trwają. Jeżeli potwierdzą się nasze przypuszczenia, że nie było odpowiednich zabezpieczeń, kary już będą. One są wielomilionowe i będą nakładane na każdą firmę, która nie dołożyła starań – tłumaczy minister cyfryzacji.
W Polsce za naruszenie przepisów RODO grożą kary administracyjne do 10 mln euro lub 20 mln euro, a w przypadku przedsiębiorstw odpowiednio do 2 proc. lub 4 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego.
– Ujawnianie będzie trwało w najbliższych miesiącach. Będziemy pokazywali te firmy, które nie starają się o zwiększenie swojego cyberbezpieczeństwa, nie dbają o dane swoich użytkowników i obywateli. Ochrona firmy w cyberprzestrzeni to ochrona użytkownika i swojej marki, dlatego tak ważna jest inwestycja we własne cyberbezpieczeństwo – podkreśla Krzysztof Gawkowski.
