Z harmonogramu czasu pracy dowiadujemy się, w jakie dni i w jakich godzinach pracujemy w danym okresie rozliczeniowym. Liczba godzin do przepracowania powinna wynikać z wymiaru i systemu czasu pracy, w jakim jesteśmy zatrudnieni.
Jak ułożyć harmonogram pracy pracownika?
Układając grafik, pracodawca lub manager musi uwzględniać nie tylko normy czasu pracy (art. 129 kodeksu pracy: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141), ale także:
-
czas rozpoczęcia i zakończenia pracy,
-
dobę pracowniczą w danym zakładzie,
-
odpoczynki dobowe,
-
odpoczynki tygodniowe,
-
zapewnienie wolnej niedzieli co najmniej raz w ciągu 4 tygodni,
-
dni wolne od pracy,
-
urlopy pracownicze wskazane w planie urlopowym.
Liczba godzin do przepracowania w miesiącu
Każdy pracownik musi przepracować tyle godzin, ile wynika z jego wymiaru czasu pracy. Aby ustalić, ile godzin zatrudniony spędzi w pracy, pracodawca powinien postępować zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 130 kp, tzn.:
-
pomnożyć liczbę godzin wynikającą z normy tygodniowej (40 godzin) przez liczbę pełnych tygodni w danym okresie rozliczeniowym;
-
wyliczyć iloczyn normy dobowej (8 godzin) i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego (od poniedziałku do piątku), a następnie dodać go do wyniku otrzymanego wcześniej;
-
uzyskaną liczbę pomniejszyć o święta przypadające w okresie rozliczeniowym w dniu innym niż niedziela (każde święto obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin).
Dni robocze i dni wolne
W kolejnym dniu pracownik rozpoczyna pracę o tej samej godzinie, co w poprzednim dniu. Zatrudniony nie może ponownie pojawić się w pracy, jeśli od rozpoczęcia poprzedniej doby pracowniczej nie minęły co najmniej 24 godziny. W przypadku osób zatrudnionych w ruchomym czasie pracy, nie trzeba zachowywać odstępu dobowego. Zatrudnionemu należą się odpoczynki dobowe pomiędzy dniami roboczymi. Czas wolny musi wynosić co najmniej 11 godzin (art. 132 kp). W związku z tym, że należy respektować dobę pracowniczą i odpoczynek dobowy, maksymalny czas pracy osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze to 13 godzin. W wyjątkowych sytuacjach (ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy lub prowadzenie akcji ratunkowej) konieczność zachowania odpoczynku dobowego nie występuje.
W trakcie układania grafiku należy respektować również prawo pracownika do nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego w wymiarze 35 godzin. W szczególnych przypadkach można skrócić ten czas do 24 godzin. Skrócony odpoczynek stosuje się tylko w odniesieniu do pracowników, którzy zarządzają zakładem w imieniu pracodawcy, a także gdy:
- zajdzie konieczność prowadzenia akcji ratowniczej, której celem jest ochrona życia, zdrowia lub mienia;
- zmienią się godziny świadczenia pracy w związku z przejściem na inną zmianę.
Ustalając harmonogram, pracodawca musi wziąć pod uwagę również plan urlopowy na dany rok. Zmuszanie podwładnych do rezygnowania z odpoczynku dobowego, tygodniowego itd. stanowi naruszenie praw pracowniczych. Takie przypadki można zgłaszać do Państwowej Inspekcji Pracy.
