Łatwo przeoczyć powiązania naszego kontynentu z dziką przyrodą. Gwałtowny rozwój miast i wysoka gęstość zaludnienia pozostawiły naturze bardzo mało miejsca na rozwój. Ale między wieżowcami i dwujezdniowymi drogami kryją się jedne z najbardziej imponujących osiągnięć inżynierii Ziemi – wąwozy wyrzeźbione przez jaskrawoniebieskie rzeki; szczyty górskie przecinające chmury; skały z mocą „rośnięcia”.
Arktyczne pasma górskie wzdłuż północnego wybrzeża Norwegii są – moim zdaniem – godnym rywalem kultowych wież chilijskiego Torres del Paine. Choć mniejsze, islandzkie wodospady biją na głowę Iguazu i Wodospady Wiktorii pod względem poczucia odosobnienia. Nawet strzeliste wydmy 85-milionowej Namib mają rywala na Sardynii; smagana wiatrem, opuszczona osada górnicza Piscinas stała się cenionym, choć mało znanym miejscem na wyspie, którą odwiedzam od dzieciństwa.
Obszary dzikiej przyrody w Europie mogą być bardziej zwarte w porównaniu z innymi kontynentami, ale ma to jedną zasadniczą zaletę: dzięki krótszym dystansom do pokonania, zobaczenie wszystkich polecanych przez nas cudów natury powinno być możliwe w ciągu całego życia.
Mokradła Camargue, Francja
Na morzu białe konie są morską metaforą wzburzonych, spienionych fal. Ale w szklanych wodach największej delty zachodniej części Morza Śródziemnego zwierzęta te uosabiają silne poczucie spokoju. Urodzone jako czarne, te słone konie rozkwitają na słonych bagnach Camargue Wetlands , gdzie dwie rzeki wpadają do morza.
O każdej porze dnia okolicę zalewają barwy zachodzącego słońca: stepy pokrywa mgiełka fioletowej lawendy, a algi barwią mozaikę różu saliny. Podobnie słodkie odcienie pokrywają skrzydła flamingów wielkich, jednego z 400 gatunków ptaków zarejestrowanych w tym regionie. Prawdziwymi gwiazdami są jednak dzikie byki, pasione przez lokalnych kowbojów z plemienia Gardian .
Aldeyjarfoss, Islandia
Kierując się dronem, podążałem za ryczącym dźwiękiem, aż znalazłem to odległe miejsce w północnej dolinie Baroardalur, ukryte na poziomie gruntu. Tutaj lodowata woda spływa z największego lodowca Europy do amfiteatru smukłych bazaltowych kolumn, które powstały w wyniku erupcji wulkanu 9000 lat temu. Idealne jak pudełko zapałek, rurki z minerałami lśnią szkarłatem w świetle słońca.
Discover the World oferuje siedmiodniową, samodzielną wycieczkę po najciekawszych miejscach Północy od 1405 GBP za osobę. Cena obejmuje nocleg ze śniadaniem i wynajem samochodu. Loty płatne dodatkowo. Różne wyloty od maja do września.
Segla i Hesten, Senja, Norwegia
Druga co do wielkości wyspa Norwegii to kraina fantasy, ukształtowana przez opowieści o magii i folklorze. Kiedy po raz pierwszy odwiedziłem ją ponad dekadę temu, wyspa dumnie widniała w Księdze Rekordów Guinnessa jako miejsce pobytu największego trolla na świecie. Ta upiorna budowla spłonęła, ale mity o potworach czających się w cieniach wciąż płoną jasnym płomieniem.
Pokonując dwugodzinny szlak, dotrzesz na szczyt Segla w kształcie żagla lub na sąsiedni szczyt Heston, skąd rozciąga się doskonały widok na granitowy spinaker i linię brzegową, która zdaje się dryfować w ciemnej pustce.
Inn Travel oferuje siedmiodniową, samodzielną wycieczkę Hike Senja od 2428 GBP za osobę. Cena obejmuje zakwaterowanie z dwoma posiłkami i wynajem samochodu. Loty dodatkowo płatne. Różne wyloty od maja do września.
Grobla Olbrzyma, Irlandia Północna
Nowe badania sugerują, że stworzenie sześciokątnych klocków starożytnego zestawu Lego z półwyspu Antrim zajęło 5,5 miliona lat – osiem milionów lat mniej niż wcześniej przewidywano. Z 40 000 zazębiających się elementów do złożenia, to imponujące osiągnięcie.
Powstała, gdy roztopiona lawa zalała dolinę, ostatecznie ochładzając się i pękając, tworząc idealnie symetryczne filary, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, przyciąga obecnie ponad milion turystów rocznie. Jedna dziesiąta z nich odwiedza Jaskinię Fingala po drugiej stronie rzeki w Staffa w Szkocji – cud stworzony przez to samo wydarzenie wulkaniczne.
Legendy głoszą, że grobla niegdyś łączyła oba narody, tworząc pole bitwy dla dwóch rywalizujących gigantów. Irlandzki wojownik Finn McCool zyskał przewagę, udając ogromne dziecko, co dowodzi, że to miejsce zawsze kojarzyło się z dziecięcą zabawą.
McKinlay Kidd oferuje pięciodniowe wakacje bez samochodu w Belfaście i na wybrzeżu Causeway od 1450 funtów za osobę. Cena obejmuje zakwaterowanie z dwoma posiłkami. Różne wyjazdy przez cały rok.
Jeziora Plitwickie, Chorwacja
Najstarszy park narodowy w Chorwacji, tryskający kaskadami, grotami i malowniczymi ścieżkami niczym renesansowy ogród, to arcydzieło. Pomosty i szlaki turystyczne wiją się przez wodną mozaikę zasilaną przez ponad 90 wodospadów na obszarze wielkości Amsterdamu.
Choć nieziemskie barwy 16 jezior mogłyby sugerować co innego, w tym szeregu naturalnych tarasów utworzonych z wapiennego tufu, lekkiej, porowatej skały, nie ma nic sztucznego. Jaskinie i jamy kryją w sobie kolekcję dziwnych stworzeń, takich jak ślimaki o przezroczystych muszlach, ślepe chrząszcze i salamandry, które potrafią obejść się bez posiłku przez 10 lat. Zmienne kolory, zmieniające się przepływy wody i agresywny wzrost glonów sprawiają, że krajobraz jest nieustannie ewoluującym dziełem sztuki.
Walks Worldwide oferuje siedmiodniową wycieczkę pieszą po Chorwacji od 2449 GBP za osobę. Cena obejmuje nocleg ze śniadaniem i przelot. Różne wyjazdy od maja do października.
Migracja trzmielojada, Cieśnina Gibraltarska
Samoloty odrzutowe to nie jedyne samoloty wysoko latające, wrażliwe na ekstremalne warunki pogodowe. Burze mogą powodować opóźnienia w lotach międzynarodowych linii lotniczych, ale silne wiatry również zmuszają pierzastych podróżnych do przełożenia planów.
Dwa razy w roku trzmielojady europejskie przemieszczają się między swoimi północnymi lęgowiskami a równikową Afryką, co wymaga przekroczenia granicy między dwoma kontynentami. Ciepłe, słoneczne warunki tworzą wystarczająco silne prądy termiczne, aby ptaki mogły szybować nad wąską, 8,9-milową przełęczą w Cieśninie Gibraltarskiej . Czekając na ucichnięcie silnych wiatrów, ptaki drapieżne latają w zsynchronizowanych grupach, gromadząc po kilkaset osobników. Od kwietnia do maja lub od sierpnia do września warto wybrać się do nadmorskiej miejscowości Tarifa, aby obserwować ich starty.
Nature Trek oferuje siedmiodniową wycieczkę obejmującą Cieśninę Gibraltarską i migrację trzmielojada, z wylotem 2 maja 2027 r., od 1995 GBP za osobę. Cena obejmuje pełne wyżywienie, zakwaterowanie, usługi przewodnika i przeloty.
Wydma de Piscinas, Sardynia, Włochy
Nie każda plaża na Sardynii słynie z przepychu i splendoru. Z dala od jachtów miliarderów z Porto Cervo, odległa Dune de Piscinas na zachodnim wybrzeżu Costa Verde lśni innym rodzajem szlachetnego metalu. Pozostałości żelaza z opuszczonego przemysłu górniczego zabarwiły strumienie na rdzawoczerwony kolor, a inne pozostałości można znaleźć porozrzucane po piasku.
Gruz podnosi, a nie umniejsza atrakcyjności okolicy. XIX-wieczny magazyn został przekształcony w pięciogwiazdkowy hotel Le Dune Piscinas, oferujący wycieczki z przewodnikiem na rowerach elektrycznych lub quadach po wietrznym wybrzeżu. Wahadłowe wydmy, wznoszące się do 100 metrów wysokości, tworzą bufor chroniący przed burzami i zapewniają schronienie lęgowym żółwiom szylkretowym oraz endemicznym jeleniom szlachetnym z Sardynii.
Dwudniowy pobyt ze śniadaniem w hotelu Le Dune Piscinas kosztuje od 693 funtów za osobę przy zakwaterowaniu dwóch osób. Loty w obie strony z Londynu Gatwick na lotnisko Cagliari liniami British Airways kosztują od 128 funtów za osobę.
Allalinhorn, Szwajcaria
Nikt nie zapomina swojego pierwszego szczytu o wysokości 4000 m (13 123 stóp); ja z pewnością nie. Allalinhorn, jeden z najłatwiejszych do zdobycia alpejskich szczytów, robi nie mniejsze wrażenie niż sąsiednie. Chociaż bezpiecznie zabezpieczony rakami i kaskiem na chłodne podejście, finałowa wspinaczka po niemal pionowym rumowisku i tak wywołała u mnie pot.
Inghams oferuje trzy noce w Revier Mountain Lodge w Saas-Fee od 840 funtów za osobę, wliczając przeloty. Explore-share oferuje całodniowe wejście z przewodnikiem dla początkujących od 444 funtów za osobę.
Les Minquiers, Jersey
Około 30 procent naszej planety można określić jako stały ląd . Jednak niektóre znaczne odcinki pojawiają się i znikają wraz z przypływami i odpływami. Jeden z tych ulotnych cudów, Les Minquiers, tymczasowo stanowi część Wysp Normandzkich , odsłaniając wirujące ławice piasku, rafy i laguny, widoczne w pełni tylko przez kilka godzin dziennie.
Wybierz się w rejs łodzią i przespaceruj się po zanikającym krajobrazie, uznanym za obszar wodno-błotny o międzynarodowym znaczeniu w ramach Konwencji Ramsarskiej ze względu na jego wartość ekologiczną. To kluczowe miejsce lęgowe ptaków morskich, a także siedlisko fok szarych atlantyckich i delfinów butlonosych. Ale nie każdy spektakl jest naturalny. Maîtresse Île, największa stała wyspa archipelagu, która zmienia kształt, ma kilka chat rybackich i maleńką publiczną toaletę, nazywaną najdalej na południe wysuniętym budynkiem na Wyspach Brytyjskich.
Jersey Seafaris oferuje jednodniowe wycieczki z Jersey już od 72,99 GBP za osobę.
Wysokie Wybrzeże, Szwecja
Trudno zliczyć wyspy i wysepki rozsiane po Zatoce Botnickiej. Nowe terytoria stale się pojawiają, ponieważ ląd podnosi się o prawie 9 mm rocznie. Skorupa ziemska, niegdyś ściśnięta przez gigantyczne pokrywy lodowe, odbiła się niczym piankowy materac, a naukowcy szacują, że za 2500 lat będzie można przejść przez nią do Finlandii.
Jednym z najlepszych sposobów, by to docenić, jest wędrówka 130-kilometrowym szlakiem High Coast Trail, który biegnie przez pola głazów, głębokie wąwozy i prastare lasy Parku Narodowego Skuleskogen. Można też, tak jak ja, podjąć wyzwanie i spróbować jednej z czterech tras via ferraty na górze Skuleberget. Poniżej, tafle lśniącego błękitu spowijają szmaragdowe pagórki, które pewnego dnia mogą stać się górami – przypominając o mocy, która kryje się pod naszymi stopami.
Nature Travels oferuje pięciodniową pieszą wycieczkę od 735 funtów za osobę. Cena obejmuje pełne wyżywienie i zakwaterowanie w kabinie wieloosobowej. Loty i transfery dodatkowo płatne. Różne terminy wyjazdu: maj-wrzesień.
Wistman’s Wood, Dartmoor, Wielka Brytania
Opowieści o dzikich psach myśliwskich prześladowały sir Arthura Conana Doyle’a podczas spaceru po jednym z najstarszych lasów Wielkiej Brytanii , inspirując go do napisania klasycznej powieści „Pies Baskerville’ów” . Jednak nie trzeba Sherlocka Holmesa, by dostrzec piękno tego obszaru.
W miejscu, które niegdyś służyło jako sanktuarium celtyckich druidów, powykręcane karłowate dęby wciąż wiją się i splatają, tworząc ciemne tunele ponad plątaniną porośniętych mchem głazów. Rzadkie porosty dopełniają obrazu, zwisając niczym porzucone pajęczyny z drzew, których wiek szacuje się na ponad 1000 lat. Wędrówka przez Las Wistmana po zmroku, z pewnością wywołująca koszmary, jest niewskazana. Ale w mgliste poranki widok jest urzekający – na tyle, że pobudza wyobraźnię, a nawet inspiruje do napisania powieści.
Zatrzymaj się w pobliskim hotelu Bovey Castle , gdzie ceny noclegów ze śniadaniem zaczynają się od 284 funtów za noc.
Trowanty z Costesti w Rumunii
Woda deszczowa jest pożywieniem dla wszystkich organizmów żywych na naszej planecie, a podobno ma nawet moc ożywiania skał. W środkowej Rumunii, w wyniku rzadkich warunków geologicznych i mineralnych, gromadzą się „żywe kamienie”, które pęcznieją po ulewnych deszczach – w wyniku wnikania węglanu wapnia w ich porowatą skorupę i reakcji z minerałami w jej wnętrzu.
Te dziwne kształty, umiejscowione gdzieś pomiędzy rzeźbą Botero i Henry’ego Moore’a, kiedyś uważano za jaja dinozaurów lub dzieła obcych. Jeszcze dziwniejsza jest ich zdolność do replikacji po odłamaniu się wypukłych guzków. To geologiczny odpowiednik mogwai – na szczęście bez towarzyszącej mu aktywności gremlinów .
Regent Holidays oferuje 10-dniową wycieczkę Fly-Drive do Rumunii w cenie od 1695 GBP za osobę. Cena obejmuje zakwaterowanie ze śniadaniem, wynajem samochodu i przeloty.
Jezioro Leitisvatn na Wyspach Owczych
Z pewnych kątów linia brzegowa jeziora Leitisvatn wydaje się być zgodna ze skalną ścianą, na której się znajduje, sprawiając wrażenie, jakby woda unosiła się wysoko w powietrzu. Ta iluzja optyczna zyskała rozgłos w mediach społecznościowych zaledwie dekadę temu, ale mieszkańcy Wysp Owczych zawsze kojarzyli to miejsce z dziwnymi zjawiskami.
Być może dlatego, że ten naturalny basen bez krawędzi ma historię o wiele mroczniejszą niż jego mroczne głębiny. W IX wieku nordyccy Wikingowie wykorzystywali południowy brzeg największego jeziora wyspy Vagar do pozbywania się niewolników. Stroma ściana klifu Traelanipa pozostaje miejscem zjaw.
Początek szlaku na spokojną wędrówkę rozpoczyna się w wiosce Miovagur, zaledwie pięć minut jazdy od lotniska. Kontynuuj do wodospadu Bosdalafossur, gdzie słodka woda wpada do Atlantyku.
Intrepid Travel oferuje pięciodniową wycieczkę z przewodnikiem po Wyspach Owczych, z wylotem 22 września 2026 r., cena od 2156 GBP za osobę. W cenę wliczone są niektóre posiłki. Loty dodatkowo płatne.
Meteory, Grecja
W XIV wieku mnisi prawosławni szukali schronienia na szczycie kilku piaskowcowych skał wznoszących się na Równinie Tesalskiej w środkowej Grecji . W tamtych czasach, aby dotrzeć na szczyty, korzystali z drabin linowych, a zaopatrzenie otrzymywali za pomocą sieci przymocowanych do ręcznych wciągarek i bloczków.
Solidne stopnie zastąpiły od tamtej pory liche szczeble, ale dotarcie do sześciu czynnych klasztorów wciąż wymaga poświęcenia się wyższemu celowi. Kilka ścieżek łączy filary, mijając domostwa ukryte w szczelinach i jaskinie pustelnicze. Po dotarciu na szczyt, widoki na otaczające iglice pobudzą ducha, zwłaszcza o wschodzie lub zachodzie słońca, gdy szczyty płoną czerwienią.
Original Travel oferuje siedmiodniową wycieczkę do klasztorów i górskich krajobrazów od 2500 funtów za osobę. Cena obejmuje nocleg ze śniadaniem, wynajem samochodu i przeloty.
Wąwóz Verdon, Francja
Złota gwiazda wisi między dwoma wapiennymi klifami nad miejscowością Moustiers-Sainte-Marie w Prowansji . Choć jej pochodzenie pozostaje tajemnicą, stała się promykiem nadziei dla poszukiwaczy przygód, którzy wkraczają do Przełomu Verdon, najwspanialszego kanionu Europy.
Turkusowa wstęga wody, lśniąca mieszanką minerałów i mikroalg, wije się przez głęboki wąwóz, w dużej mierze niezbadany aż do początku XX wieku. Można płynąć kajakiem, deską SUP lub motorówką wzdłuż rzeki, albo wybrać się na pieszą wędrówkę szlakiem Imbut, aby odkryć Styks – sekretny podkanion z zachęcającym zbiornikiem wodnym, nazwanym na cześć greckiej mitologicznej granicy między żywymi a umarłymi. Obserwacje rzadkich sępów płowych malują raczej radosny niż makabryczny obraz. Gatunek ten, ponownie wprowadzony w 1999 roku, znów się rozkwita.
Much Better Adventures oferuje czterodniową wyprawę Packraftem przez Przełom Verdon z przewodnikiem w cenie od 1326 funtów za osobę. Cena obejmuje zakwaterowanie i niektóre posiłki. Loty dodatkowo płatne. Różne wyloty od kwietnia do października.
