Są przedmiotami porządania znawców malarstwa i nauk sztuk pięknych, a także kolekcjonerów i inwestorów kreacji artystycznych. Można nabyć je zarówno na aukcjach, jak i w obrocie bezpośrednim, przy czym charakterystyczne jest, że najwyższe ceny uzyskują nie na aukcjach, ale w obrocie bezpośrednim właśnie. Najcenniejsze dzieła sztuki są na ogół własnością państw, znajdują się w muzeach lub galeriach. Nie są i prawdopodobnie nigdy nie będą przedmiotem handlu; często mówi się o nich, że są bezcenne. Ich łączna wartość wynosi prawie 2 miliardy dolarów. Oto 10 najdroższych obrazów na świecie.
Miejsce 10: Francis Bacon Trzy studia Luciana Freuda
Obrazy namalowane w roku 1969, sprzedane w 2013, wart 145 milionów dolarów. Olejny obraz namalowany na płótnie przez Francisa Bacona w 1969 roku, który był samoukiem budzącym za życia zarówno zachwyt, jak i kontrowersje. Sama premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher mawiała o nim “ten człowiek, który maluje te okropne obrazy.
Miejsce 9: Vincent van Gogh Portret doktora Gacheta, Obraz namalowany w roku 1890, sprzedany w 1990, wart 152 miliony dolarów. Obraz Vincenta van Gogha został namalowany w dwóch wersjach w czerwcu 1890 podczas pobytu artysty w miejscowości Auvers – sur – Oise. Niezaprzeczalne arcydzieło w sztuce portretowej van Gogha, na którym ekscentryczny lekarz wywarł wielkie wrażenie. Na twarzy portretowanego doktora maluje się melancholia, smutek i rezygnacja.
Miejsce 8: Gustav Klimt Portret Adele Bloch-Bauer I. Obraz namalowany w roku 1907, sprzedany w 2006, wart 158 milionów dolarów. Portret Adeli Bloch-Bauer jest jednym z najsłynniejszych portretów XX wieku. Nie tylko ze względu na jakość i piękno obrazu, lecz również ze względu na ekscytującą historię jego powstania. Namalował go w Wiedniu, który był kulturalną stolicą świata. Zwyczajem wiedeńskiej elity, zamawiającej portrety wśród lokalnych artystów, Ferdynand Bloch-Bauer, austriacki przemysłowiec, zamówił portret swojej narzeczonej Adeli.
Miejsce 7: Pablo Picasso Le Rêve Obraz namalowany w roku 1932, sprzedany w 2013, wart 158 milionów dolarów. Olejny obraz przedstawiający jego 22 – letnią panią Marie – Thérèse Walter. Mówi się, że zostały namalowane w jedno popołudnie, 24 stycznia 1932. Należy do okresu Picassa z zniekształconymi obrazami, z uproszczonych zarysów i skontrastowane kolory przypominające wczesne fowizm. Dzieło o zabarwieniu erotycznym.
Miejsce 6: Willem de Kooning Woman III Obraz namalowany w roku 1953, sprzedany w 2006, wart 162 miliony dolarów. Dzieło jest dzieckiem malarstwa abstrakcyjnego malarza Willema de Kooning, ekspresjonisty. Woman III jest jednym z serii sześciu obrazów wykonanych przez de Kooning między 1951 i 1953, w których głównym tematem była kobieta.
Miejsce 5: Jackson Pollock No. 5 1948 Obraz namalowany w roku 1948, sprzedany w 2006, wart 165 milionów dolarów. Nr 5, 1948 jest dziełem Jacksona Pollocka, amerykańskiego malarza, znanego ze swojego wkładu w ekspresjonizm abstrakcyjnego ruchu. Obraz został stworzony na płycie pilśniowej. Zawiera kolor czarny, szary, brązowy, biały i żółty. Skropiony w ten sposób lakier, wiele osób postrzega jako “ptasie gniazdo gęste”.
Jakson Pollock
Miejsce 4: Pablo Picasso Kobiety Algieru „O”, wart 180 milionów dolarów Jeden z serii obrazów malowanych w latach 1954 – 1955, sprzedany w maju 2015 r. wart 180 milionów dolarów Zaledwie kilka dni temu obraz olejny Pabla Picassa „Kobiety z Algieru” został sprzedany na aukcji w domu Christie’s w Nowym Jorku za rekordowe 179,4 mln dol. Na tej samej aukcji padł także rekord ceny rzeźby: „Man Pointing” Alberta Giacomettiego został sprzedany za 141,28 mln dol.
Miejsce 3: Mark Rothko No. 6 (Violet, Green and Red) Obraz namalowany w roku 1951, sprzedany w 2014, wart 186 milionów dolarów. Obraz wykonał amerykański malarz Mark Rothko, przedstawiciel color field painting.
Miejsce 2: Paul Cezanne Gracze w karty. Obraz namalowany w latach 1893 – 96, sprzedany w roku 2011, wart 274 miliony dolarów W latach 1890-1896 Cezanne namalował całą serię obrazów przedstawiających mężczyzn grających w karty. Jednak na tym obrazie artysta przedstawił graczy w sposób odmienny od zwyczajowego, ukazując ich skupione, niezdradzające żadnych emocji twarze. Hałaśliwą i żywiołową grę oraz chciwość i napięcie jej towarzyszące, zastąpił niemal intelektualnym doświadczeniem. Obraz nawiązuje do scen malowanych przez braci Le Nain przedstawiających sceny chłopskie.
Miejsce 1: Paul Gauguin Nafea Faa Ipoipo. Obraz namalowany w roku 1892, sprzedany w lutym 2015 r., wart 300 milionów dolarów. Najdroższym obrazem świata jest obraz olejny z 1892 roku, namalowany przez francuskiego postimpresjonistycznego artystę Paula Gauguina. Został wypożyczony do Kunstmuseum w Bazylei w Szwajcarii przez prawie pół wieku, sprzedany przez rodzinę Rudolf Staechelin do nieznanego nabywcy. 300 milionów dolarów to najwyższa cena, jaką kiedykolwiek zapłacono za dzieło sztuki. Obraz możemy podziwiać na wystawie w Fondation Beyeler, Riehen, do dnia 28 czerwca 2015 roku.
Paul Gauguin
Anna Maria Potocka, kuratorka i krytyczka sztuki, spytana o to, co ustala cenę takiego działa sztuki, zarówno w przypadku klasyków malarstwa, jak i obrazów współczesnych artystów, odpowiada: “Dla wielu ludzi powieszenie sobie na ścianie oryginalnej pracy nieznanego artysty zamiast reprodukcji jest już samo w sobie wielkim przeżyciem. A jeśli do tego mają nadzieję, że wartość obrazu będzie rosła, jest to dodatkowa frajda. A dla bardzo wielu osób – zwłaszcza pozbawionych fachowej wiedzy i możliwości właściwej oceny obrazu – niska cena wywoławcza jest zachętą do kupna. Oni bazują na naszych rekomendacjach – skoro obraz jest wystawiony na aukcji, znaczy, że jest wart uwagi. A jeśli choć dwóch klientów zaczyna przebijać oferty, to znaczy, że ma na rynku nabywców. Cenę dzieła sztuki ustala rynek, a aukcja jest właśnie takim mechanizmem rynkowego ustalania ceny”. Na czym polega specyfika rynku sztuki? “Skoncentrujmy się np. na malarstwie. Najbardziej charakterystyczną cechą rynku dzieł malarskich jest naturalne ograniczenie podaży – każde dzieło sztuki jest w zasadzie czymś wyjątkowym. Nie będzie na rynku oryginalnych obrazów Vermeera „Dziewczyna z perłą” poza tym jedynym oryginalnym w Muzeum w Hadze. Oczywiście jest ogromna liczba kopii i reprodukcji tego dzieła, ale pamiętam, jak po obejrzeniu oryginału chcieliśmy z mężem kupić reprodukcję i stwierdziliśmy, że nawet najlepsza reprodukcja o rozmiarach oryginału nie robi na nas wrażenia, jest „martwa” – mówi Irena Bal, zajmująca się wycena antyków oraz prowadzeniem galerii BalArt. Z koleji Janusz Miliszkiewicz, dziennikarz i znawca sztuki, w swoim reportażu “Sztuka w blasku pieniędzy” pisze: “Choć rynek ten obraca kwotami nierzadko wyższymi niż Giełda Papierów Wartościowych, nie podlega szczegółowej regulacji prawnej ani kontroli. Nawet renomowani marszandzi skarżą się w prasie, że banki nie inwestują w sztukę i nie dają pożyczek pod zastaw obrazów. Dostępna u nas sztuka dawna, powojenna i antyki pochodzą głównie z importu. (…) Rynek sztuki to gra – tak jest na całym świecie. Ale w świecie uczestnicy gry znają jej zasady. Handlujące obrazami krajowe domy aukcyjne mają zezwolenia na działalność w różnych branżach: sprzedają place, mieszkania, wynajmują lokale itp. Na podstawie ogólnikowych sprawozdań finansowych składanych przez nie do sądów gospodarczych trudno oszacować, jaki jest potencjał rynku sztuki. Jak zatem prognozować jego rozwój, co ma przecież podstawowe znaczenie dla prywatnych inwestorów? ”
autor: Kamila Gryz
