Władze autorytarnej Republiki Białorusi przekierowały samolot na trasie z Aten do Wilna (Litwa) i zmusiły go do lądowania w stolicy Mińsku. Na pokładzie samolotu pasażerskiego linii Ryanair wśród ponad 100 pasażerów znalazł się także bloger Roman Protasewicz, poszukiwany na arenie międzynarodowej przez białoruskiego dyktatora Aleksandra Łukaszenkę. Jak podaje Wesna, został aresztowany w niedzielę na lotnisku. Incydent wywołał powszechne przerażenie w UE, a minister spraw zagranicznych Heiko Maas (SPD) wezwał do „wyraźnych konsekwencji”. Incydent wymyka się teraz z porządku obrad zaplanowanego już specjalnego szczytu UE, który rozpocznie się w poniedziałek wieczorem w Brukseli.
Charles Michel w krótkim czasie umieścił ten temat w porządku obrad już planowanego dwudniowego specjalnego szczytu UE w Brukseli. „Incydent nie będzie pozbawiony konsekwencji” – powiedział Belg. Jednocześnie potępił przymusowe lądowanie samolotu Ryanair i doniesienie o aresztowaniu białoruskiego dziennikarza przez władze autorytarnej republiki.
Stany Zjednoczone i UE potępiają czyn Łukaszenki
Inni czołowi politycy w UE, tacy jak przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen, również wyrazili swoje przerażenie z powodu białoruskiego podejścia. „Skandaliczne i nielegalne zachowanie reżimu na Białorusi będzie miało konsekwencje” – napisał von der Leyen na Twitterze w niedzielę wieczorem. „Osoby odpowiedzialne za porwanie linii Ryanair muszą zostać ukarane”. W ubiegłym roku UE nałożyła już sankcje m.in. na dyktatora Łukaszenkę .
Rząd USA ostro potępił również działania władz na Białorusi. Sekretarz stanu USA Antony Blinken napisał w niedzielę wieczorem (czasu lokalnego) na Twitterze, zwracając się do białoruskiego dyktatora Aleksandra Łukaszenki, że był to „bezczelny i szokujący akt reżimu Łukaszenki”. „Wzywamy do międzynarodowego śledztwa i koordynujemy kolejne kroki z naszymi partnerami. Stany Zjednoczone stają po stronie Białorusi”.
Należy przesłuchać pasażerów
Władze byłej republiki radzieckiej wylądowały w Mińsku w niedzielę samolotem Ryanair w drodze z Aten do Wilna . Jak poinformował przewoźnik, strona białoruska poinformowała załogę o możliwym zagrożeniu bezpieczeństwa na pokładzie i poleciła przylecieć na lotnisko w Mińsku. Bloger Roman Protasewicz, poszukiwany na całym świecie przez Łukaszenkę, był również na pokładzie maszyny z ponad 100 pasażerami. Według Centrum Praw Człowieka Wesna został aresztowany po wylądowaniu na lotnisku w Mińsku.
Przechwycony samolot wylądował ostatecznie w niedzielę wieczorem z ponad ośmiogodzinnym opóźnieniem na lotnisku stolicy Litwy Wilnie. Po wylądowaniu Litwa wszczęła dochodzenie w sprawie porwania samolotu. Prokuratura ogłosiła, że wstępne śledztwo przeprowadzi policja kryminalna krajów bałtyckich UE i NATO. W tym celu należy również przeprowadzić wywiad z pasażerami i załogą samolotu. „Oczekujemy również, że będą współpracować z organami ścigania i dostarczać naszym urzędnikom wszelkich informacji, jakie znają” – powiedziała premier Litwy Ingrida Simonyte, według BNS, po spotkaniu z pasażerami na wileńskim lotnisku.
Pierwsze fizyczne spotkanie Merkel z kolegami z UE
Specjalny szczyt UE w poniedziałek i wtorek jest pierwszym od grudnia fizycznym spotkaniem kanclerz Angeli Merkel i jej kolegów z UE w Brukseli. Właściwie poniedziałek miał dotyczyć głównie zerwania stosunków z Rosją. Ten temat prawdopodobnie zostanie teraz cofnięty, zamiast tego skupimy się na nowych groźbach sankcji wobec Białorusi. Niemniej jednak przedstawicielowi UE ds. zagranicznych Josepowi Borrellowi powinno zostać powierzone zadanie podsumowania stosunków z Rosją do czerwcowego szczytu. Ponadto szefowie państw i rządów chcieli ostro skrytykować obecny kurs rządu w Moskwie. Ponadto stosunki z Wielką Brytanią są na porządku dziennym po jej ostatecznym wyjściu z UE.
Federalny minister spraw zagranicznych Heiko Maas (SPD) wezwał do „wyraźnych konsekwencji” po incydencie na Białorusi. „Fakt, że samolot między dwoma krajami UE został zmuszony do zatrzymania się pod pretekstem zagrożenia bombowego, jest poważnym naruszeniem cywilnego ruchu lotniczego w Europie” – powiedział w niedzielny wieczór polityk SPD. „Jesteśmy bardzo zaniepokojeni doniesieniami, że dziennikarz Roman Protasewicz został w ten sposób aresztowany”.
W związku z trwającym tłumieniem ruchu demokratycznego na Białorusi UE już w zeszłym roku nałożyła sankcje na ten kraj. W sumie prawie 60 osób z Białorusi znajduje się na liście sankcyjnej UE pod rządami ich władcy Łukaszenki. Środki karne obejmują zakazy wjazdu i pozwalają na zamrożenie aktywów.
W programie walka z koronawirusem
We wtorek szefowie państw i rządów chcą kontynuować koordynację walki z koronawirusem drugiego dnia szczytu. Nacisk kładziony jest na oba pierwsze kroki z myślą o lecie, ale także ostrożność w odniesieniu do szczególnie niebezpiecznych wariantów wirusów.
Należy przeprowadzić dłuższą dyskusję na temat tego, jak można osiągnąć cel klimatyczny na 2030 r. Tutaj państwa UE są w niektórych przypadkach nadal daleko od siebie. UE chce do 2030 roku zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych o co najmniej 55 procent poniżej poziomu z 1990 roku. W połowie lipca Komisja Europejska chce przedstawić kompleksowe propozycje. Dyskusja we wtorek powinna dać władzom orientację co do stanowisk krajów UE.
AM
