Po kolejnym polowaniu na rekordy w zeszłym roku, w tym roku światowa branża motoryzacyjna będzie trudniejsza. Jednak już w ostatnim kwartale 2023 roku można było dostrzec oznaki spowolnienia w branży, co pokazało badanie firmy audytorsko-doradczej EY. Na potrzeby bieżącej analizy EY oceniło wskaźniki finansowe 16 największych firm motoryzacyjnych.
Dzięki wysokim cenom nowych samochodów i siedmioprocentowemu wzrostowi sprzedaży firmy osiągnęły łączną sprzedaż na poziomie dobrych dwóch bilionów euro – o 13,7 procent więcej niż w 2022 roku. Zysk przed odsetkami i opodatkowaniem (EBIT) wzrósł o dobre 15 procent i osiągnął ok. 176 miliardów euro. Jednak ważnym powodem wzrostów był efekt specjalny: słaby jen pomógł japońskim firmom samochodowym zwiększyć zyski o około dwie trzecie i zwiększyć sprzedaż o 22 procent. Reszta była mniej dynamiczna: niemieccy producenci odnotowali łączny wzrost zysków o 7 proc., podczas gdy zyski amerykańskich firm spadły nawet o prawie 30 proc. Rentowność nieznacznie wzrosła: średnia marża EBIT, która wiąże zysk operacyjny ze sprzedażą, wyniosła 8,6%. Oznacza to, że trzeci rok z rzędu utrzymuje się na poziomie ponad 8 proc. Dla porównania: w ciągu pięciu lat poprzedzających wybuch pandemii korony marża zysku wynosiła średnio 5,5 proc.
Najbardziej dochodową firmą samochodową w zeszłym roku był Mercedes-Benz z 12,8 proc. Firma ze Stuttgartu prowadzi w rankingu, wyprzedzając spółkę macierzystą Opla, Stellantis (12,1 procent) i BMW (11,9 procent). W przeciwieństwie do drugiego i trzeciego miejsca, przewaga Stuttgartu spadła w porównaniu z rokiem poprzednim. Największy spadek Tesla odnotowała jednak w 2023 r.: marża producenta samochodów elektrycznych spadła z 16,8 do 9,2 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim, plasując firmę w środku stawki. Grupa Volkswagen znalazła się na dziesiątym miejscu. Na ostatnim miejscu znalazł się amerykański producent samochodów Ford.
Jednak w czwartym kwartale obraz stał się bardziej mętny w porównaniu z całym rokiem: sprzedaż wzrosła poniżej średniej o 9 procent, a zyski spadły o 5 procent. Obserwator rynku EY, Constantin Gall, powiedział: „W ubiegłym roku branża odniosła korzyści z wysokich cen nowych samochodów i przywróconej możliwości dostaw. Jednakże problemy, przed którymi stoi branża, również stawały się coraz bardziej oczywiste”. Gall zidentyfikował słabnącą gospodarkę jako problem dla branży. Sprzedaż nowych samochodów jest zatem znacznie niższa od poziomu sprzed pandemii: w zeszłym roku producenci sprzedali około 66 milionów samochodów, a w 2019 było to prawie 76 milionów pojazdów. Wynik: „Nadwyżka mocy produkcyjnych jest obecnie prawdziwym problemem dla producentów, ale także dostawców. Obecnie nie ma oznak poprawy gospodarczej, która mogłaby prowadzić do prawdziwego wzrostu popytu” – stwierdził Gall.
Powolny rozwój elektromobilności obciąża także biznes: „W nadziei na szybki wzrost popytu na samochody elektryczne dokonano miliardów inwestycji, a teraz rosną wątpliwości – w polityce, przemyśle i wśród klientów” – powiedział Gall. Obecne miliardowe zyski niemal wyłącznie zawdzięczają modelom z silnikami spalinowymi. Minie dużo czasu, zanim branża zacznie zarabiać prawdziwe pieniądze na samochodach elektrycznych.
Ponadto sprzedaż w Chinach stoi w miejscu: z wyjątkiem Volkswagena i BMW wszyscy zbadani producenci sprzedają mniej samochodów na rynku chińskim w 2023 r. Średnio sprzedaż spadła tam o 5,4 proc. Gall powiedział, że chińscy producenci samochodów elektrycznych również coraz częściej atakują uznanych producentów na swoich rodzimych rynkach. W nadchodzących latach wyzwanie to stanie się jeszcze większe.Nadwyżka mocy produkcyjnych w branży może być również korzystna dla konsumentów: według EY coraz więcej producentów próbuje przyciągnąć klientów z powrotem do salonów samochodowych obniżkami cen, ofertami taniego finansowania i modelami specjalnymi. „Konkurencja ponownie opiera się głównie na cenie” – powiedział Gall.
Zauważa to również ekspert samochodowy Ferdinand Dudenhöffer. Obecnie są dobre oferty, ale głównie na silniki spalinowe – powiedział Dudenhöffer. W kwietniu brokerzy internetowi udzielali na rynku niemieckim średnio 16,9 proc. rabatu na te modele. To znacznie więcej niż w roku ubiegłym, kiedy nadal występowały wąskie gardła w dostawach. Jednak w przypadku porównywalnych modeli elektrycznych rabat wyniósł jedynie 12,6%.
Zdaniem Dudenhöffera w przypadku silników spalinowych nadal można sobie wyobrazić podwyżki o jeden do dwóch punktów procentowych. „Ale drzewa nie wyrosną aż do nieba. Producenci i dealerzy samochodów zabiegają o względy nabywców samochodów – ale nie za każdą cenę”. Na potrzeby badania ekspert ustalił, jakie rabaty oferują w Internecie niezależni brokerzy nowych samochodów na wybrane modele. Zbadano 15 modeli spalinowych i elektrycznych jedenastu producentów.
