Polski inwestor  przyczynił się do bezpieczeństwa Europy

AktualnościWiadomości

Polskie technologie przegrywają w przetargach z kryterium najniższej ceny

– Polskie firmy mają kompetencje, żeby przeprowadzić transformację energetyczną w kraju – uważa Maciej Wyczesany, prezes firmy Apator, produkującej m.in. rozwiązania do pomiaru energii. Jak podkreśla, koncepcja local content jest słuszna, ale zbyt wolno idzie jej wdrażanie w praktyce. W zamówieniach publicznych wciąż dominującym kryterium jest cena. – To powoduje, że w Polsce w tym momencie najlepiej być dystrybutorem albo integratorem obcych technologii, bo wtedy zawsze wygrywa się ceną – ocenia ekspert.

– Polska ma wszelkie kompetencje do obsługi transformacji energetycznej. Oczywiście nie mamy kompetencji w zakresie atomu i technologii atomowych, ale mamy bardzo dobrych inżynierów, bardzo dobre możliwości wytwórcze, bardzo dobrą bazę technologiczną i produkcyjną. Tutaj mocno się wyróżniamy na tle Europy. Utrzymując tę bazę, możemy zbudować świetne podstawy do tego, żeby docelowo mieć możliwości ekspansji zagranicznej, ale podstawą dla polskich firm zawsze powinien być krajowy rynek – ocenia w rozmowie z agencją Newseria Maciej Wyczesany, prezes i dyrektor generalny firmy Apator, producenta rozwiązań do pomiaru, rozdziału energii, automatyki i OZE.

Rządowy program i pierwsze duże zamówienia

W kwietniu br. rząd ogłosił projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski”, którego celem jest zwiększenie udziału polskich firm w dużych inwestycjach realizowanych w Polsce, zwłaszcza w tych, za które odpowiadają spółki Skarbu Państwa. Projekt został ogłoszony w fabryce Apatora pod Toruniem. Spółka wcześniej podpisała z Eneą umowę o wartości ok. 160 mln zł na dostawę kilkuset tysięcy inteligentnych liczników zdalnego odczytu opracowanych w ramach tzw. partnerstwa innowacyjnego. Jak podkreślono podczas konferencji, licznik powstał w całości w Polsce przy udziale kompetencji przemysłu, sektora energetycznego i środowiska naukowego. Kontrakt ze spółką Enea Operator, należącą do grupy kontrolowanej przez Skarb Państwa, otwiera nowe możliwości rozwojowe zarówno przed Apatorem, jak i przed krajowymi firmami technologicznymi. Jak podkreśla Ministerstwo Aktywów Państwowych, ten projekt to przykład praktycznego zastosowania zasad local content – od budowania lokalnych kompetencji technologicznych po wykorzystanie potencjału polskich firm w dużych programach inwestycyjnych spółek z udziałem Skarbu Państwa.

– Ministerstwo Aktywów Państwowych wykonało bezprecedensowy krok, definiując w ogóle local content, czyli budowanie komponentu krajowego nie tylko w zamówieniach publicznych, ale też w dystrybucji środków publicznych na inwestycje. Natomiast ta transformacja idzie bardzo wolno. Kryteria zostały ogłoszone, minęło pół roku, a w tym czasie większość przetargów, w których uczestniczyliśmy, i tak jako absolutną dominantę ma cenę – wskazuje prezes Apatora w rozmowie podczas konferencji EuroPOWER & OZE POWER.

Jak zwiększyć udział polskich firm w inwestycjach

Narzędzia wspierające rozwój local content to m.in. opracowanie przez GUS metodologii pomiaru komponentu krajowego, Kodeks dobrych praktyk, kluczowe wskaźniki efektywności (KPI) w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, gdzie rady nadzorcze będą rozliczać zarządy z realizacji priorytetu Ministerstwa Aktywów Państwowych, a także Polityka Zakupowa Państwa przyjęta przez rząd pod koniec marca br.

W czerwcu br. premier Donald Tusk podpisał Kodeks dobrych praktyk w zakresie zwiększenia przez spółki z udziałem Skarbu Państwa udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych. Wskazuje on kierunki oraz rekomendacje umożliwiające wzmacnianie krajowego potencjału gospodarczego w ramach obowiązujących przepisów prawa. Wśród nich znalazły się rekomendacje dotyczące m.in. zasadności podziału zamówienia na części, co może zwiększyć konkurencyjność postępowania oraz umożliwić udział wyspecjalizowanych wykonawców, w tym podmiotów z sektora MŚP.

– Bardzo kibicujemy kryteriom i kierunkowi, które Ministerstwo Aktywów Państwowych w tym programie obrało, niemniej jednak zmiana kryterium podmiotowego na przedmiotowe, a także dużo większa transparentność tego, kto jest rzeczywiście dostawcą danej usługi i technologii, to są elementy, które powinny być jak najszybciej zaimplementowane w politykę Ministerstwa Aktywów Państwowych w zakresie local content – postuluje Maciej Wyczesany.

Dyktat najniższej ceny blokuje polskie technologie

Zgodnie z art. 239 ustawy Prawo o zamówieniach publicznych zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach zamówienia. Najkorzystniejszą, czyli taką, która przedstawia najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu bądź też ofertę z najniższą ceną lub kosztem.

– W przypadku kiedy cena jest podstawowym kryterium, w zasadzie wszystkie inne elementy nie mają znaczenia. To powoduje, że w Polsce w tym momencie najlepiej być dystrybutorem albo integratorem obcych technologii, ponieważ wtedy zawsze wygrywa się ceną – uważa prezes Apatora. – Myślę, że podstawowym elementem jest zmiana prawa zamówień publicznych i eliminacja absolutnego kryterium ceny. Jeżeli cena jest podstawowym elementem, nie ma mowy o jakości, kryteriach cyberbezpieczeństwa, które bardzo rzadko pojawiają się w przetargach technologicznych.

Jak podkreśla, druga istotna zmiana to pełna transparentność dotycząca tego, co jest przedmiotem przetargu, a nie kto jest podmiotem i dostawcą.

– Zmiana kryterium podmiotowego na przedmiotowe zakłada dużo większą transparentność tego, jakie technologie wchodzą w grę, gdzie one są projektowane i produkowane, kto odpowiada za serwis tych technologii. To jest kluczowy element, który powinien determinować to, czy firma zostaje wybrana w przetargu, czy nie – ocenia Maciej Wyczesany.

Local content z korzyścią dla polskiej gospodarki

Local content ma być realnym impulsem dla przemysłu, rynku pracy, kompetencji i innowacyjności. Zgodnie ze zaktualizowanym Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK), rozwój krajowego sektora dostawców infrastruktury elektroenergetycznej ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa energetycznego kraju. Wzmocnienie potencjału produkcyjnego w zakresie budowy i modernizacji strategicznych komponentów infrastruktury ma zmniejszyć zależność od podmiotów zagranicznych, a także chronić polski rynek przed ryzykami wynikającymi z globalnych zakłóceń w łańcuchach dostaw.

– Local content musi przede wszystkim dać bazę do budowania jak najszerszego łańcucha wartości w Polsce. Może być także podstawą do budowania wartości polskich firm i polskiej gospodarki, która może być trampoliną do budowania silnych polskich marek będących w stanie konkurować nie tylko na rynku polskim, ale także na rynkach zagranicznych. To jest podstawowy aspekt – uważa prezes Apatora.

Jak wynika z założeń KPEiK, w przypadku morskich farm wiatrowych udział local content ma wynieść ok. 40 proc. Przy inwestycjach rzędu blisko 274 mld zł w latach 2026–2040 oznacza to, że ok. 110 mld zł pozostanie w portfelach krajowych przedsiębiorców. W lądowej energetyce wiatrowej udział polskich dostawców ma być jeszcze wyższy – ok. 60 proc., co może się przełożyć na 125 mld zł wartości generowanej w kraju. Dokument wskazuje, że w procesie rozwoju energetyki jądrowej local content wyniesie ok. 40 proc. przy pierwszym reaktorze i będzie stopniowo rósł przy kolejnych. To ok. 100 mld zł dla krajowych firm.

Polecane artykuły
AIAktualnościITWiadomości

Bańka AI prawdopodobnie pęknie i spowoduje recesję do wyborów w 2028

AktualnościITWiadomości

Internet jest utrzymywany w całości dzięki sznurówkom i gumie balonowej

AktualnościGospodarkaWiadomości

Usługi kurierskie DPD i GLS łączą się

AktualnościITWiadomości

Wczesne recenzje GTA VI podnoszą wartość akcji studia Take-Two

Zapisz się do Newslettera
Bądź na bieżąco i otrzymuj najnowsze artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *