Fińska firma produkująca okulary IXI szykuje się do wprowadzenia na rynek inteligentnych okularów, które wyglądają jak zwykłe okulary korekcyjne, ale potrafią automatycznie ustawiać ostrość na podstawie obserwowanych potrzeb użytkownika.
Okulary zawierają czujniki śledzące ruch gałek ocznych oraz ciekłe kryształy w soczewkach, które umożliwiają natychmiastową zmianę korekcji. Według firmy, rezultatem jest ulepszenie w stosunku do obecnych soczewek dwuogniskowych i progresywnych, które są przeznaczone dla osób potrzebujących pomocy w widzeniu zarówno z daleka, jak i z bliska, ale wiążą się z pewnymi wadami.
Soczewki dwuogniskowe, których wynalezienie przypisuje się Benjaminowi Franklinowi pod koniec XVIII wieku, dzielą się na dwie części o różnym powiększeniu. Główna część jest przeznaczona do widzenia na duże odległości, a mniejsza część służy do czytania lub widzenia z bliska.
Nowszą wersją tej klasycznej konstrukcji jest soczewka progresywna z lat 60. ubiegłego wieku, która oferuje podobne rozwiązanie, ale charakteryzuje się płynnym, a nie nagłym, przejściem między obszarami powiększenia, co ma na celu zapewnienie bardziej płynnego obrazu.
W przypadku obu typów soczewek użytkownik musi patrzeć przez odpowiednią część soczewki, aby skupić wzrok na obiektach znajdujących się blisko lub daleko. Choć soczewki progresywne zapewniają płynniejsze korzystanie z nich, powodują one zniekształcenia widzenia peryferyjnego i wymagają okresu adaptacji. Ponadto są one kilkakrotnie droższe od zwykłych lub dwuogniskowych soczewek.
Dzięki zastosowaniu soczewki dynamicznej, IXI eliminuje stałe obszary powiększenia: „Nowoczesne obiektywy progresywne mają wąski kanał widzenia, ponieważ łączą w sobie zasadniczo trzy różne soczewki” – powiedział Niko Eiden, dyrektor generalny IXI. „Jest tu obszar widzenia dalekiego, pośredniego i bliskiego, a tych soczewek nie da się płynnie połączyć. W związku z tym pojawiają się obszary zniekształceń, a boki soczewek są dla użytkownika zupełnie bezużyteczne i trzeba naprawdę uważać, na którą część tego kanału widzenia się patrzy”.
Okulary IXI, jak powiedział Eiden, będą miały znacznie większy obszar „do czytania” dla widzenia z bliska – choć wciąż nie tak duży, jak cała soczewka – i będą również umieszczone „w bardziej optymalnym miejscu”, w oparciu o standardowe badanie wzroku użytkownika. Jednak największą zaletą, dodał Eiden, jest to, że w większości przypadków obszar do czytania po prostu znika, pozostawiając główną korekcję dla widzenia z daleka na całej soczewce.
„Jeśli chodzi o widzenie z daleka, różnica jest naprawdę uderzająca, ponieważ w okularach progresywnych trzeba patrzeć na górną część soczewki, aby widzieć z daleka. W naszych okularach masz do dyspozycji całą powierzchnię soczewki, aby widzieć z daleka – tak jak byłeś przyzwyczajony, gdy byłeś nieco młodszy” – wyjaśnił Eden, mając na myśli osoby, które nosiły okulary do dali od okresu dojrzewania lub wczesnej dorosłości, zanim zaczęły potrzebować również okularów do czytania, jak większość ludzi w starszym wieku.
Soczewki ciekłokrystaliczne
IXI zatrudnia 75 pracowników i pozyskało nieco ponad 40 milionów dolarów finansowania. Okulary z autofokusem trafią na rynek w ciągu najbliższego roku i będą droższe niż standardowe, powiedział Eiden, nie podając szczegółów: „Będziemy w naprawdę wysokiej klasie cenowej wśród istniejących okularów”.
Nowe okulary nie będą pozbawione wad, przyznaje Eiden: „To będzie kolejny produkt, który trzeba ładować” – powiedział. Chociaż port ładowania jest magnetyczny i sprytnie ukryty w okolicy zausznika, konieczne będzie ładowanie przez noc. Jednak elektronika i bateria nie mają większego wpływu na wygląd okularów, które łatwo pomylić ze zwykłymi. Ważą też mniej więcej tyle samo, a jeden z najnowszych prototypów waży zaledwie 22 gramy (0,78 uncji).
Spodziewane są również pewne zniekształcenia wizualne: „W naszym obiektywie, oczywiście, istnieje obszar mieszania”, wyjaśnił Eiden. „Środkowa część to obszar ostry, a następnie jest krawędź, gdzie zatrzymuje się ciekły kryształ i która nie jest zbyt przyjemna do oglądania, ale obszar środkowy jest na tyle duży, że można go wykorzystać do czytania. Wprowadzamy więc własne zniekształcenia, ale w większości przypadków nie będą one widoczne”.
Innym ograniczeniem jest konieczność przeprowadzenia większej liczby testów, aby okulary były bezpieczne podczas jazdy samochodem – powiedział Eiden. Dodał, że w razie awarii elektroniki lub obszaru ciekłokrystalicznego okulary są wyposażone w tryb awaryjny, który przełącza je do stanu bazowego głównej soczewki, czyli zazwyczaj widzenia na odległość, nie powodując żadnych zakłóceń wizualnych.
Chociaż firma IXI twierdzi, że projektuje okulary do codziennego użytku, co wiąże się ze zmianami temperatury, wilgocią i ruchem użytkownika, firma nie ujawniła jeszcze, w jakich konkretnych warunkach okulary będą mogły działać optymalnie.
Ian Murray, profesor neurobiologii wzrokowej na Uniwersytecie w Manchesterze w Anglii, który nie jest związany z projektem IXI, powiedział, że okulary z autofokusem to w zasadzie doskonały pomysł, choć początkowo będą miały ograniczone zastosowanie i będą postrzegane jako nowość: „Z punktu widzenia fizyki jest to całkowicie wykonalne” – napisał w e-mailu do CNN. Dodał, że wciąż pozostają pytania, na przykład o to, jak szerokie będzie pole widzenia i jak okulary będą się zachowywać w warunkach słabego oświetlenia.
Inne firmy również opracowują okulary z autofokusem, wykorzystujące ciekłe kryształy do tworzenia adaptacyjnych soczewek, w tym japońska firma Elcyo . Inna japońska firma, ViXion , już sprzedaje okulary z autofokusem, choć nie wyglądają one jak zwykłe okulary, a użytkownik musi patrzeć przez dwie małe przysłony, aby uzyskać efekt autofokusa.
Okulary IXI, które będą produkowane w Finlandii, pojawią się najpierw w Europie, po uzyskaniu przez firmę europejskich zezwoleń regulacyjnych. Później firma będzie ubiegać się o zgodę FDA na wprowadzenie ich na rynek w USA, a następnie na całym świecie. Na początku dostępne będą tylko „dwa lub trzy” różne kształty, ale o różnych szerokościach.
Eiden porównuje pojawienie się okularów z autofokusem do wprowadzenia autofokusa w aparatach fotograficznych: „Branża okularów nie wprowadzała praktycznie żadnych innowacji w zakresie korekcji wzroku” – powiedział. „Po okularach progresywnych praktycznie nic się nie wydarzyło. Właśnie to chcemy zmienić. Może za 10, 15 lat ludzie będą się zastanawiać, jak to możliwe, że kiedyś nosiliśmy te okulary ze stałą ogniskową?”
