Rok 2022 był dla oszczędzających annus horribils i rokiem terroru. „W scenariuszu „strat dla wszystkich” ceny aktywów spadły powszechnie” – piszą ekonomiści z grupy ubezpieczeniowej Allianz w swoim corocznym badaniu majątku „ Global Wealth Report ”. Efektem był spadek światowych aktywów finansowych prywatnych gospodarstw domowych o 2,7 proc. – był to najgłębszy spadek od światowego kryzysu finansowego w 2008 roku. W Niemczech było jeszcze gorzej niż wówczas, tutaj aktywa finansowe brutto spadły o 4,9 proc.
Zwłaszcza inflacja zniweczyła wzrost zamożności z poprzednich lat w Europie Zachodniej i Niemczech, stwierdził we wtorek główny ekonomista Allianz Ludovic Subran , przedstawiając raport. Oszczędzający tutaj są „biedniejsi niż przed pandemią”. Realne aktywa finansowe spadły o 2,6 proc. w regionie i o 2,2 proc. w Niemczech. „Oszczędzający przez lata narzekali na zerowe stopy procentowe. Jednak prawdziwym wrogiem oszczędzających jest inflacja” – powiedział Subran.
Aktywa finansowe na całym świecie skurczyły się w 2022 r. o 6,6 biliona euro – na koniec roku osobom prywatnym pozostało zaledwie 233 biliony euro. Przynajmniej jest nadzieja: w bieżącym roku 2023 ekonomiści Allianz spodziewają się, że aktywa finansowe wzrosną o sześć procent na świecie i o trzy procent w Niemczech, przede wszystkim za sprawą rosnących cen akcji. Biorąc pod uwagę utrzymującą się inflację, jest to również gra o sumie zerowej. „Beztroskie lata się skończyły, rozpoczął się nowy rozdział” – powiedział Subran.
Aktywa finansowe są nadal nierównomiernie rozmieszczone na całym świecie. Według obliczeń Allianz dziesięć procent najbogatszych ludności świata – około 560 milionów ludzi w 57 krajach objętych badaniem – posiada łącznie 85 procent całkowitych aktywów finansowych netto: średnio około 270 000 euro. Zadłużenie finansowe jest ujmowane w kalkulacji netto.
W Niemczech szczególnie straty w papierach wartościowych i akcjach, a także w firmach ubezpieczeniowych obniżyły wartość. Pod względem aktywów finansowych netto na mieszkańca Niemcy w zestawieniu 20 najbogatszych krajów wyprzedziły Austrię i zajęły 19. miejsce z 63 540 euro. Liderem są Stany Zjednoczone (253 450 euro na mieszkańca), przed Szwajcarią i Danią.
Allianz co roku przedstawia analizę aktywów. Zawiera informacje o aktywach finansowych i zadłużeniu prywatnych gospodarstw domowych w 57 krajach. Z informacji wynika, że na te kraje przypada 91 proc. światowego produktu gospodarczego i 72 proc. światowej populacji. Przy wycenie ubezpieczyciel bierze pod uwagę gotówkę, lokaty bankowe, papiery wartościowe oraz roszczenia wobec zakładów ubezpieczeń i funduszy emerytalnych, ale nie nieruchomości.
Zdaniem ekonomistów Allianz, w ciągu ostatnich dwóch dekad papiery wartościowe były wyraźnym „zwycięzcą” dla oszczędzających: obecnie stanowią 41 procent wszystkich aktywów finansowych, depozyty bankowe stanowią 30 procent, a roszczenia z tytułu ubezpieczeń i emerytur stanowią jedynie 27 procent poza. Również w tym przypadku różnice między regionami są uderzające. Ubezpieczenia są dominującą klasą aktywów w Europie Zachodniej. W USA ludzie polegają przede wszystkim na papierach wartościowych, zwłaszcza akcjach i funduszach inwestycyjnych; Depozyty bankowe odgrywają tam jedynie niewielką rolę.
W dłuższej perspektywie amerykańskie podejście do oszczędzania w dużym stopniu zorientowane na rynek kapitałowy okazało się bardzo rozsądne. Istnieją dwa źródła wzrostu aktywów finansowych: wzmożone wysiłki oszczędnościowe i wzrost wartości odpowiednich klas aktywów. Podczas gdy oszczędzający w USA czerpią korzyści ze wzrostu wartości, w Niemczech długoterminowy wzrost pochodzi wyłącznie z nowych oszczędności. „Ta znacząca różnica z pewnością przyczynia się do tego, że długoterminowy wzrost aktywów finansowych za oceanem jest o około 50 procent wyższy” – stwierdzili ekonomiści Allianz. Ogólnie rzecz biorąc, inteligentne oszczędzanie jest kluczem do większego wzrostu aktywów.
