Kasy są dziś wczesnym popołudniem puste w kinach słynnego moskiewskiego centrum handlowego „Evropejski”. Może to mieć związek z czasem – ale być może także z wyborem filmów, które są tam oferowane zwiedzającym. Prowadzone jest między innymi kilka rosyjskich produkcji, koreański film akcji i chiński thriller. Jest też dramat „Jeanne du Barry” Johnny’ego Deppa, którego premiera odbyła się kilka tygodni temu na Festiwalu Filmowym w Cannes, oraz brytyjski horror „Królowa Maria”. Brakuje wielkich międzynarodowych hitów tego lata: „ Barbie ” i „Oppenheimer”.
Z powodu rosyjskiej agresji na Ukrainę zachodni giganci filmowi, tacy jak Universal Pictures, Warner Bros. i Walt Disney Pictures, wycofali się z największego kraju na świecie na początku ubiegłego roku. Twoje filmy mogą teraz – przynajmniej oficjalnie – nie być już pokazywane na rosyjskich ekranach.
Rosyjskie sieci kin przynoszą miliardowe straty
Sankcje pogrążyły rosyjski przemysł kinowy, który był silnie uzależniony od zachodnich produkcji, w poważny kryzys. W pierwszym roku wojny, 2022, największe rosyjskie sieci kinowe poniosły miliardowe straty, a ich przychody spadły prawie o połowę. Ponad 2300 z 5700 kin w całym kraju zostało zamkniętych.
W pozostałych lokalizacjach pokazywano coraz więcej rosyjskich filmów i międzynarodowych klasyków z recyklingu – co nie przez wszystkich zostało dobrze przyjęte. Mając na uwadze, że wiele nowości można dość łatwo znaleźć w Internecie, przynajmniej po krótkim czasie, dziennik „Nezavisimaya Gazeta” pytał wówczas trzeźwo: „Po co w ogóle chodzić do kina, gdzie pokazywana jest albo nowa rosyjska premiera, albo 30-letni klasyk (…) kiedy można w domu oglądać „Batmana”, „Doktora Strange” i „Fantastyczne zwierzęta”?”
Luki w sankcjach
Ale potem, w pierwszej połowie tego roku, branża nieco się ożywiła – i według obserwatorów ma to również coś wspólnego z faktem, że coraz częściej znajdowano luki w sankcjach. Prawdą jest, że istnieją sieci kin, które konsekwentnie nie wyświetlają już hollywoodzkich filmów. Ale wiele rosyjskich kin ucieka się teraz do praktyki, która pomogła im przetrwać chaotyczne lata 90.: pokazywania nielegalnych bootlegów zachodnich filmów.
Do realizacji wykorzystują legalną szarą strefę, dlatego też po rosyjsku mówi się o „dystrybucji szarego filmu”. Z badań portalu „Medusa” wynika, że w wielu regionach znów modne stały się tzw. presingi, które mają w Rosji długą tradycję. Koncepcja tego jest następująca: rosyjski film krótkometrażowy jest w oficjalnym programie operatora kinowego. Widzowie kupują bilety, doskonale wiedząc, że po mini-klipie zostanie wyświetlony piracki western.
Według badań “Meduzy” rosyjski film krótkometrażowy “Kommentator” przyniósł w ubiegłym roku 423 mln rubli (prawie 4 mln euro) – choć można go też bezpłatnie oglądać na YouTube. Po „Komentatorze” pokazywano nowy film „Czarna pantera” lub „Avatar”. W ten sposób operatorzy naruszają międzynarodowe konwencje dotyczące praw autorskich, ale zgodnie z rosyjskim prawem zazwyczaj uchodzi im to na sucho.
Długie oczekiwanie na „Barbie”
Jednak z punktu widzenia rosyjskiej publiczności odnoszący międzynarodowe sukcesy film „Barbie” wydaje się mieć nowy problem. Według anonimowego źródła dla gazety Vedomosti film pojawi się na ekranach rosyjskich kin najwcześniej jesienią.
Tło jest więc takie, że jakiś czas temu zostały ujawnione kanały sprzedaży i dystrybucji pirackich wersji kinowych, dlatego czarny rynek musi teraz uciekać się do internetowych wersji filmów. Ale pojawiają się dopiero po międzynarodowej premierze kinowej – a w zależności od tego, jak długo film dobrze zarabia w kasie, może to zająć dość dużo czasu. Oznacza to, że w przypadku bestsellera takiego jak „Barbie”, który niedawno przekroczył granicę miliarda dolarów przychodów, nie należy się spodziewać, że zostanie wydany na platformach streamingowych w najbliższym czasie – a zatem nie trafi również do rosyjskich kin.
