Polacy coraz wyraźniej dostrzegają zagrożenia wynikające z dezinformacji i oczekują skutecznych działań w obronie rzetelnej informacji. 37 proc. badanych popiera zdecydowane przeciwdziałanie fake newsom – najwięcej spośród mieszkańców Polski, Czech i Słowacji. Tymczasem 85 proc. dorosłych Polaków uważa fałszywe informacje za poważne zagrożenie dla państwa. W obliczu rosnącej skali manipulacji coraz większego znaczenia nabierają odpowiedzialność wydawców, ochrona dobrego imienia oraz inicjatywy na rzecz bezpieczeństwa informacyjnego.
Wyniki badania Central European Digital Media Observatory (CEDMO) pokazują, że Polacy są bardziej skłonni popierać regulacje dotyczące szkodliwych treści niż pozostali mieszkańcy regionu. Podobne działania popiera 28 proc. Słowaków i 21 proc. Czechów, spośród których 40 proc. sprzeciwia się kontroli internetu i mediów.
Jednocześnie społeczeństwa Europy Środkowej nie chcą, aby walka z dezinformacją prowadziła do ograniczania wolności słowa. Jej ochronę popiera 54 proc. Czechów i 45 proc. Polaków. Z kolei obawy przed wykorzystywaniem regulacji do narzucania określonych poglądów wyraża 41 proc. polskich respondentów. – Dziś, kiedy Europa stoi w obliczu rosnącej popularności platform społecznościowych i dynamicznego rozwoju niezależnych źródeł informacji, rządy państw członkowskich powinny zapewnić skuteczną ochronę prawdy i reputacji – podkreśla Robert Szustkowski, https://www.themarque.com/profile/robert-szustkowski, autor europejskiej inicjatywy rozszerzenia „prawa do bycia zapomnianym” na media jako administratorów danych. Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się doprecyzowanie art. 17 RODO, utworzenie centralnego rejestru naruszeń dóbr osobistych oraz powołanie Rzecznika Praw Czytelników.
W marcu 2026 r. postulaty inicjatywy zostały włączone przez Komisję Europejską do dalszych analiz dotyczących stosowania RODO w państwach członkowskich.
Znaczenie problemu potwierdzają również dane gospodarcze. Według raportu „Dezinformacja jako ryzyko dla polskiego biznesu”, przygotowanego przez Fundację IBRiS na zlecenie Grupy PTWP, 86 proc. przedsiębiorców uznaje dezinformację za realne zagrożenie, a 39 proc. firm doświadczyło ataku tego rodzaju w ciągu ostatnich trzech lat.
– Wystarczy jeden niezweryfikowany artykuł, zmanipulowana informacja lub wpis w mediach społecznościowych, by uruchomić lawinę publikacji i komentarzy. Szkody mogą pozostać na długo, nawet jeśli prawda wyjdzie na jaw. Coraz bardziej odpowiedzialność za rzetelność i weryfikację źródeł spada na media i wydawców – ocenia Robert Niczewski z Bellini Market Research.
Media i nowe technologie – odpowiedzialność za wiarygodność informacji
Problem pogłębia rozwój sztucznej inteligencji, która umożliwia szybkie tworzenie realistycznych, ale zmanipulowanych materiałów tekstowych, graficznych i wideo. Fałszywe informacje mogą być dodatkowo rozpowszechniane przez boty i fikcyjne profile, docierając do milionów odbiorców. Ministerstwo Cyfryzacji ostrzega, że zjawisko to osłabia poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do instytucji publicznych.
Dlatego coraz ważniejsza staje się rola profesjonalnych mediów. Przykładem wspólnego działania na rzecz poprawy jakości debaty publicznej jest akcja „Media Przeciw Dezinformacji”, angażująca redakcje radiowe, telewizyjne, prasowe i internetowe. Jej zadaniem jest edukowanie odbiorców, wyjaśnianie mechanizmów manipulacji i promowanie umiejętności weryfikowania informacji.
Walka z dezinformacją nie może ograniczać się do usuwania fałszywych treści, gdy zdążyły już dotrzeć do milionów odbiorców. Potrzebne są skuteczne mechanizmy ochrony reputacji, odpowiedzialne dziennikarstwo i większa świadomość społeczna. Wyniki CEDMO pokazują, że Polacy dostrzegają wagę tego wyzwania. Teraz kluczowe będzie przełożenie społecznych oczekiwań na konkretne działania państwa, mediów, platform technologicznych i inicjatyw obywatelskich.
