Na początku roku Niemcy wstrzymały cały import ropy naftowej z Rosji . Powodem jest rosyjska agresja przeciwko Ukrainie . Od 5 grudnia obowiązuje unijne embargo na dostawę rosyjskiej ropy tankowcami. Zrezygnowano również z dostaw rurociągiem Przyjaźń. Niemcy i Polska uzgodniły na szczeblu UE, że nie będą używać ropy Drużba. Istnieją wyjątki dla innych krajów. Wschodnioniemieckie rafinerie w Schwedt w Brandenburgii i Leuna w Saksonii-Anhalt muszą zatem zmienić źródła zaopatrzenia. Pomimo międzynarodowych sankcji cena ropy ostatnio spadła. Czemu? Najważniejsze pytania i odpowiedzi w skrócie.
Co to oznacza dla zaopatrzenia Niemiec w ropę?
Spośród około 15 rafinerii w Niemczech dwie nie mogą produkować na pełnych obrotach z powodu embarga: PCK Schwedt i Mitteldeutsche Raffinerie Leuna. Rosyjska ropa nie została jeszcze całkowicie wymieniona w dwóch wschodnioniemieckich rafineriach. Do niedawna oba kraje były szczególnie uzależnione od rosyjskiej ropy naftowej. Ponieważ rurociąg Przyjaźń był ich główną linią zaopatrzeniową od wczesnych lat 60. Teraz rafineria w Brandenburgii, która zatrudnia około 1200 osób i do niedawna należała do rosyjskiego koncernu naftowego Rosnieft, podobno pracuje na tankowcu. Częściowo odbywa się to przez port w Rostocku, częściowo przez polski port w Gdańsku. Ponadto Kazachstan ma dostarczać ropę naftową. Mitteldeutsche Raffinerie w Saksonii-Anhalt, która zatrudnia około 600 osób, również polega na dostawach przez Gdańsk.
Obie rafinerie spodziewają się na razie mniejszego wykorzystania niż dotychczas. Ilości ropy gwarantowane w umowie nie są jeszcze wystarczające, wyjaśniła ostatnio centralna niemiecka rafineria Leuna. Dla PCK w Schwedt zakłada się wstępne wykorzystanie mocy produkcyjnych na poziomie 70 proc. – poziom, który jest niezbędny, aby rafineria w ogóle mogła produkować. Szef PCK Ralf Schairer mówił w styczniu o „kwotach za minimalne wykorzystanie mocy produkcyjnych rafinerii”. Odnosząc się do obaw o bezpieczeństwo dostaw w Brandenburgii, Schairer dodał: „Jestem pewien, że możemy obsługiwać rafinerię i zaopatrywać region w paliwo i ciepło”.
PCK zaopatruje 90 procent Berlina i Brandenburgii w benzynę, naftę, olej napędowy i olej opałowy. Według operatora TotalEnergies, rafineria Leuna w dużej mierze pokrywa zapotrzebowanie na benzynę Saksonii-Anhalt, Saksonii i Turyngii. Rząd federalny i kraj związkowy Brandenburgii uważają, że pomimo embarga dostawy są bezpieczne.
Jak bezpieczne są dostawy zastępcze z Kazachstanu?
Chociaż Niemcy chcą obejść się bez rosyjskiej ropy, to bez rosyjskiej infrastruktury będzie to raczej niemożliwe. Kazachstan jest gotowy dostarczać ropę do Niemiec. Aby móc transportować ropę do Europy, kraj w Azji Centralnej musi polegać na rosyjskiej infrastrukturze rurociągowej lub sprowadzać surowiec drogą morską przez Morze Kaspijskie do Azerbejdżanu, skąd może być pompowany rurociągami do Turcji lub Wybrzeże Morza Czarnego w Gruzji może.
Magsum Mirsagaliev , szef państwowego koncernu naftowo-gazowego Kazmunaygas, powiedział, że jego firma jest gotowa do wysłania próbnych przesyłek do Niemiec rurociągiem Przyjaźń od stycznia do rafinerii PCK w Schwedt. Kazachstański koncern rurociągowy Kaztransoil złożył już wniosek o tranzyt 1,2 mln ton ropy do Niemiec w 2023 roku. Zdaniem rosyjskich przywódców Rosja jest gotowa dopuścić, by Drużba służyła do transportu kazachskiej ropy do Niemiec. Pozostaje wątpliwe, czy Rosja kiedyś wycofa zezwolenie.
Jakie inne sankcje naftowe UE nałożyła na Rosję?
Oprócz embarga na ropę naftową w transporcie morskim UE nie chce już od lutego kupować z Rosji ropy przetworzonej, takiej jak olej napędowy czy nafta. Embargo na ropę ma utrudnić prezydentowi Rosji Władimirowi Putinowi (70 l.) finansowanie wojny z Ukrainą. Ponadto UE chce wymusić pułap cenowy na ropę, którą Rosja dostarcza do krajów trzecich, takich jak Indie czy Chiny . W zamian Moskwa zakazuje sprzedaży ropy do krajów, które zdecydowały się na pułap cenowy od 1 lutego. Polityka embarga jest kontrowersyjna. Krytycy uważają je za nieskuteczne.
Dlaczego jednak cena ropy spadła ostatnio?
Pomimo sankcji naftowych ceny ropy spadły w ostatnich tygodniach. Pod koniec 2022 roku baryłka (159 litrów) północnomorskiego Brenta kosztowała 82,02 USD. To o 20 dolarów mniej niż w sierpniu. Obserwatorzy rynku zwracali uwagę na stosunkowo niski obrót na rynku ropy tuż przed końcem roku oraz ogólnie ponury nastrój na rynkach finansowych. Ponadto, według obserwatorów rynku, wzrost infekcji koronowych w Chinach osłabia optymizm co do lepszego rozwoju gospodarczego i związanego z tym większego popytu na ropę naftową. Pułap cenowy w krajach UE i G7 wywołał również niepewność na rynku co do przyszłego popytu na ropę.
Czy powinniśmy już teraz napełniać zbiorniki na olej opałowy?
Część obserwatorów rynku spodziewa się dalszych wzrostów cen na rynkach ropy, gdyż część sankcji naftowych jeszcze nie obowiązuje. Przecież od lutego UE nie będzie już kupować oleju opałowego ani oleju napędowego z Rosji. Zdaniem ekspertów zbliża się kryzys dostaw oleju napędowego . Może to mieć również konsekwencje dla cen oleju opałowego, ponieważ olej napędowy i olej opałowy są produkowane niemal identycznie.
