Arabia Saudyjska zawiesiła wszystkie nowe kontrakty z zachodnimi firmami konsultingowymi, donosi Financial Times, powołując się na informacje poufne. Królestwo podobno opóźniło również niektóre płatności. Gazeta przypisuje to rosnącemu deficytowi budżetowemu kraju i konsekwencjom wojny z Iranem.
Według dyrektorów firm konsultingowych, z którymi rozmawiał „Financial Times”, Rijad zdecydował się ograniczyć wydatki po wybuchu wojny z Iranem. Konflikt zagraża dochodom królestwa z ropy naftowej, a Iran regularnie atakuje swoich arabskich sąsiadów dronami i pociskami.
W ramach programu „Wizja 2030” księcia Mohammeda bin Salmana (40) wydatki Arabii Saudyjskiej na konsultantów znacznie wzrosły. Projekt ma na celu dywersyfikację gospodarki kraju i rozwój sektorów takich jak turystyka. W ostatnich latach duże firmy konsultingowe, takie jak McKinsey & Company i Boston Consulting Group, znacznie zwiększyły swoją obecność w królestwie. Według „Financial Times”, Arabia Saudyjska stała się „prawdziwą kopalnią złota” dla branży dzięki programowi transformacji. Ten stan rzeczy może się teraz zakończyć, przynajmniej na razie, mimo że bieżąca praca firm będzie kontynuowana, jak powiedział jeden z menedżerów „Financial Times”.
„Brak płatności co najmniej do lipca”
„Nigdy oficjalnie o tym nie poinformowano, ale wszyscy w branży o tym wiedzą” – powiedział gazecie inny menedżer. „Powiedziano nam, że na razie nie otrzymamy żadnych płatności – przynajmniej do lipca”. Co więcej, ministerstwa i agencje rządowe otrzymały polecenie, aby przyznawać nowe kontrakty wyłącznie za wyraźną zgodą Ministerstwa Finansów.
Według innego menedżera, decyzje dotyczące nowych zamówień i zaległych płatności faktur zostały odroczone do końca drugiego kwartału. Inny konsultant zwrócił uwagę, że podobne środki zostały już podjęte w 2024 roku: wówczas nowe projekty zostały tymczasowo wstrzymane, a płatności z poszczególnych ministerstw zamrożone. „To symboliczny krok mający na celu zademonstrowanie ostrożności finansowej w obecnej sytuacji” – powiedział menedżer. „Zachowujemy względny spokój, ponieważ trwające projekty nie są zagrożone”.
Duże projekty, takie jak megamiasto NEOM, zostały porzucone
Saudyjskie Ministerstwo Finansów podkreśliło jednak w rozmowie z Financial Times, że rząd i władze zapewniają, aby wszystkie inwestycje – w tym te w usługi konsultingowe – przynosiły „wyraźne zyski zgodne ze strategicznymi celami Wizji 2030”. Ministerstwo odrzuciło doniesienia o opóźnionych płatnościach. Według własnych danych, „99,5%” wszystkich faktur w 2026 roku zostało uregulowanych w terminach określonych w umowie.
W obliczu rosnącej krytyki wysokich opłat za konsultacje, Arabia Saudyjska w ostatnim czasie bardziej priorytetowo potraktowała swoje wydatki i ograniczyła lub przełożyła na później wiele dużych projektów – w tym futurystyczne megamiasto NEOM. Co więcej, na Królestwo narasta presja związana z Expo 2030 i Mistrzostwami Świata FIFA 2034.
Przedstawiciele branży postrzegają wojnę jako dodatkowy powód wprowadzenia przez Arabię Saudyjską środków oszczędnościowych – również ze względu na rosnące wydatki na obronę i infrastrukturę. „To kontynuacja spowolnienia gospodarczego i reorganizacji priorytetów, które trwają od jakiegoś czasu” – powiedział jeden z menedżerów w rozmowie z Financial Times. Inny mówił o „mile widzianej okazji” do dalszego ograniczenia zawyżonych cenowo megaprojektów.
Chociaż Arabia Saudyjska była w stanie przekierować znaczną część swojego eksportu ropy naftowej przez Morze Czerwone podczas wojny i czerpać zyski z rosnących cen ropy, jej deficyt budżetowy wzrósł jednak w pierwszym kwartale do najwyższego poziomu od 2018 roku, podczas gdy wydatki na obronę wzrosły o 26 procent. Ministerstwo Finansów przypisało to wyższym wydatkom rządowym.
