Jak wynika z corocznego raportu Oxfam na temat nierówności, najbogatsi ludzie na świecie mają znacznie większe szanse na sprawowanie władzy politycznej niż ktokolwiek inny. Według badania Oxfam, opublikowanego w niedzielę, w 2023 roku około 74 z 2027 miliarderów na świecie zajmowało stanowiska wykonawcze lub ustawodawcze, co dawało im 3,6% szans na sprawowanie urzędu. Dla porównania, przeciętny obywatel świata miał zaledwie 0,0009% szans na sprawowanie urzędu.
„Tegoroczny raport naprawdę rzuca światło na związek między nierównościami politycznymi a nierównościami ekonomicznymi” – powiedziała Rebecca Riddell, starsza specjalistka ds. polityki sprawiedliwości ekonomicznej w Oxfam America. „Fakt, że miliarderzy mają 4000 razy większe szanse na objęcie urzędu niż ty czy ja, podkreśla, jak ogromną władzę mają miliarderzy”.
Raport Oxfam, oparty na danych zebranych przez Forbesa i inne źródła, został opublikowany w czasie rozpoczęcia dorocznego Światowego Forum Ekonomicznego w Davos w Szwajcarii, elitarnego spotkania najbogatszych ludzi i światowych przywódców. Jego publikacja zbiega się również z pierwszym rokiem urzędowania miliardera i prezydenta USA Donalda Trumpa.
„Administracja kierowana przez miliarderów realizuje program sprzyjający miliarderom, który doprowadził Stany Zjednoczone na skraj skrajności pod względem nierówności” – powiedział Riddell.
Oligarchia to jednak problem globalny – dodała. Raport wskazuje, że najbogatsi mężczyźni w Argentynie i Afryce mają bliskie powiązania z prezydentem Argentyny i przywódcą Nigerii, co doprowadziło do ulg podatkowych dla ich firm.
Rok lukratywny
Rok 2025 był rokiem dobrobytu dla miliarderów na całym świecie. Ich majątek rósł w zeszłym roku trzy razy szybciej niż średnia z ostatnich pięciu lat, osiągając rekordowy poziom 18,3 biliona dolarów, jak wynika z danych Oxfam. Ich łączny majątek gwałtownie wzrósł o 2,5 biliona dolarów, co niemal równa się bogactwu 4,1 miliarda ludzi znajdujących się w dolnej połowie drabiny bogactwa. Dwie trzecie tego wzrostu wystarczyłoby, aby położyć kres globalnemu ubóstwu na rok, powiedział Riddell.
W Stanach Zjednoczonych majątek netto miliarderów wynosi niecałe 8 bilionów dolarów. Jest to również kraj, w którym mieszka 932 miliarderów – więcej niż w jakimkolwiek innym kraju. Ameryka może wkrótce zobaczyć pierwszego bilionera na świecie. Jeśli Elon Musk będzie miał tak lukratywny rok w 2026 roku, jak w zeszłym roku, jego majątek przekroczy bilion dolarów przed kolejnym forum w Davos, powiedział Riddell.
Aby zaradzić tej nierównowadze, Oxfam wzywa do zmniejszenia nierówności poprzez promowanie praw pracowniczych, podnoszenie płac, rozbijanie monopoli i wzmacnianie powszechnych usług publicznych oraz sieci zabezpieczeń społecznych; do ograniczenia władzy superbogatych poprzez podnoszenie podatków i wprowadzenie reformy finansowania kampanii wyborczych; oraz do budowania władzy politycznej ludzi poprzez prawo głosu i partycypacyjne rządy.
„Ograniczanie nierówności, ograniczanie władzy najbogatszych i promowanie władzy zwykłych ludzi to naprawdę kluczowe sposoby nie tylko na zmniejszenie nierówności, ale także na promowanie demokracji” – powiedział Riddell.
