Prezydent Donald Trump powiedział, że opowiada się za tym, aby Elon Musk lub Larry Ellison kupili TikToka, przedstawiając swoje najnowsze przemyślenia na temat tego, jak mogłaby wyglądać umowa mająca na celu uratowanie działalności platformy społecznościowej w Stanach Zjednoczonych. „Byłbym za, gdyby chciał to kupić” – powiedział Trump o Musku, właścicielu X, gdy reporter w Białym Domu zapytał go, czy jest za taką umową.
„Chciałbym, żeby Larry również to kupił” – dodał, mając obok siebie Larry’ego Ellisona, prezesa Oracle ( ORCL ), na konferencji prasowej zorganizowanej z okazji ogłoszenia nowego zobowiązania w zakresie infrastruktury sztucznej inteligencji o wartości 500 miliardów dolarów. Prezydent powiedział, że rozważa porozumienie, które zakłada, że Stany Zjednoczone udzielą „zezwolenia” w zamian za połowę dostępu do TikToka. „Mam prawo zawrzeć umowę” – powiedział. „Więc myślę o tym, żeby powiedzieć komuś: kup to i daj połowę Stanom Zjednoczonym Ameryki, połowę, a my damy ci pozwolenie, a oni będą mieli świetnego partnera”. Ellison powiedział: „Wydaje mi się, że to dobra oferta, Panie Prezydencie”.
Nowe komentarze zawierają więcej szczegółów na temat wcześniejszych sugestii Trumpa, że sposobem na rozwiązanie sytuacji TikToka jest „joint venture” 50-50, w którym USA otrzymują połowę. Spółka macierzysta TikToka jest chińska, a Chiny musiałyby podpisać się pod taką umową.
Istnieje wiele powodów, dla których spółka joint venture może być złym pomysłem z prawnego punktu widzenia. Zdaniem ekspertów, takie partnerstwo nie wystarczy, aby cofnąć zakaz korzystania z platformy społecznościowej, który wszedł w życie dzień przed objęciem urzędu przez Trumpa.
„Nie wiem, czy Trump przemyślał to do końca” – powiedział Jonathan Entin, emerytowany profesor prawa na Uniwersytecie Case Western Reserve. Jednak dla Trumpa i wszystkich amerykańskich firm, które chcą przejąć udziały w popularnej platformie, może być wiele powodów finansowych przemawiających za tym.
Dan Ives, globalny szef badań technologicznych w Wedbush Securities, stwierdził w notatce, że TikTok „jest żetonem na stole pokerowym” w znacznie szerszych negocjacjach z Chinami na temat możliwości nałożenia ceł. Prezydent w poniedziałek rzucił pomysł nałożenia ceł na Chiny, jeśli nie zatwierdzą proponowanego nabywcy amerykańskich aktywów TikToka. Na wiecu wskazał, że spółka macierzysta TikToka, ByteDance, przekaże połowę firmy, aby umożliwić jej kontynuowanie działalności. „Niezależnie od tego, czy lubisz TikToka, czy nie, zarobimy mnóstwo pieniędzy” – powiedział.
Ives spodziewa się 10-15 ofert, z właścicielem X Muskiem na miejscu kierowcy, aby uzyskać jakąkolwiek zgodę Pekinu. Oracle, powiedział, może być zaangażowany, biorąc pod uwagę, że działa jako host dla platformy mediów społecznościowych. Może również trafić do konsorcjum, które Musk mógłby zbudować.
W niedzielę Musk powiedział na X: „Od dawna jestem przeciwny zakazowi TikToka, ponieważ jest to sprzeczne z wolnością słowa. To powiedziawszy, obecna sytuacja, w której TikTok może działać w Ameryce, ale X nie może działać w Chinach, jest nierównoważna. Coś musi się zmienić”. Czy takie przedsięwzięcie utrzymałoby TikToka w działaniu w USA? Nie jest to jasne.
Ustawa ta — Protecting Americans from Foreign Adversary Controlled Applications Act — zakazuje aplikacji TikTok w całym kraju, chyba że jej chińska spółka macierzysta, ByteDance, dokona „kwalifikowanej sprzedaży”.
Kwalifikowana sprzedaż to taka, która zrywa „relację operacyjną” ByteDance z TikTokiem i pozostawia sprzedaną firmę wolną od „wszelkich dawniej powiązanych podmiotów kontrolowanych przez zagranicznego przeciwnika”. „Kiedy czytam ustawę, wydaje mi się, że chodzi o to, aby pozbyć się powiązań zagranicznych, a spółka joint venture raczej nie jest w stanie tego zrobić” – powiedział Entin.
Nicholas Creel, profesor prawa handlowego na Georgia College & State University, powiedział, że dopóki obcokrajowcy z krajów będących w konflikcie będą posiadać 20% lub więcej udziałów w TikToku lub będą mieć jakąkolwiek znaczącą kontrolę nad dostępem do jego danych lub algorytmu, aplikacja musi zostać zakazana. „Jedynym sposobem na zmianę tej sytuacji jest uchwalenie przez Kongres nowego prawa zmieniającego tę zasadę” – powiedział Creel.
Jared Carter, ekspert prawa konstytucyjnego i profesor Vermont Law School, powiedział, że spodziewa się, iż w przypadku zawarcia porozumienia 50-50 między Stanami Zjednoczonymi a ByteDance, pojawią się wyzwania. „Tak jak czytam prawo, wymaga ono sprzedaży udziałów amerykańskiej firmie” – powiedział Carter, dodając, że podział 50-50 również naruszałby ducha prawa, które wymaga sprzedaży udziałów ze względu na obawy dotyczące bezpieczeństwa narodowego.
Inne wyzwania prawne mogą pojawić się przed zawarciem jakiejkolwiek umowy, powiedzieli prawnicy. Prezydent wydał w poniedziałek rozporządzenie wykonawcze, które wstrzymuje egzekwowanie zakazu na następne 75 dni, dając mu czas na znalezienie nabywcy.
„Nie zdziwiłbym się, gdyby w ciągu następnych 75 dni pojawiły się wyzwania prawne” – powiedział Carter. Podejrzewa, że powód zakwestionuje uprawnienia prezydenta do wydania dekretu wykonawczego opóźniającego egzekwowanie zakazu TikToka. Creel powiedział, że w przypadku zakwestionowania zarządzenie „bardzo prawdopodobnie” zostanie uchylone, ponieważ wykracza poza granice prawa, które wyraźnie wymaga, aby prokurator generalny USA egzekwował zakaz i zezwala na opóźnienia tylko wtedy, gdy poczyniono „znaczące postępy” w kierunku sprzedaży aktywów.
Jednakże, jak powiedział Entin, ograniczona liczba stron, które mogłyby prawnie zakwestionować przedsięwzięcie w proporcji 50-50, może oznaczać, że Trump ma pewne pole manewru, jeśli chodzi o wcielenie swojego pomysłu w życie. Entin wyjaśnił, że stronami mającymi legitymację procesową — lub prawo do kwestionowania decyzji — byliby Kongres i konkurenci TikToka, tacy jak Instagram należący do Meta i X.
„Kto to zakwestionuje?” – zapytał. „Zazwyczaj trzeba miećstronę, która jest prawnie skrzywdzona”.
