Myślałeś, że letni sezon turystyczny zapowiada się źle? Przygotuj się: może być jeszcze gorzej. Oprócz wyższych cen biletów lotniczych i opłat spowodowanych wojną w Iranie, linie lotnicze w Europie i Azji, z których wiele jest uzależnionych od importowanego paliwa lotniczego, stoją teraz w obliczu potencjalnego niedoboru, co zwiększa ryzyko odwołania lotów i redukcji rozkładów jazdy.
Stany Zjednoczone nie są bezpośrednio zagrożone wyczerpaniem się paliwa lotniczego, ale globalny niedobór podnosi ceny paliwa dla amerykańskich przewoźników. Ograniczają oni tanie bilety lotnicze i mniej dochodowe loty, co prawdopodobnie doprowadzi do wzrostu cen biletów lotniczych dla amerykańskich pasażerów, szczególnie w miesiącach letnich.
Nawet jeśli USA i Iran osiągną dziś porozumienie w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, los letnich podróży jest przesądzony. Linie lotnicze planują trasy i ustalają ceny biletów lotniczych na wiele miesięcy w przyszłości. Na przykład United obniżyło swój wcześniej zaplanowany harmonogram o około 5% na najbliższe sześć miesięcy.
Linie lotnicze – i ich pasażerowie – prawdopodobnie nie odczują ulgi aż do późnego lata, jeśli w ogóle. Dzieje się tak, ponieważ wznowienie normalnych dostaw ropy naftowej i paliwa lotniczego zajmie miesiące. „To potrwa co najmniej do lipca” – powiedział Matt Smith, główny analityk amerykańskiej firmy konsultingowej Kpler zajmującej się energetyką. „A nawet to może być na razie optymistyczne”.
Co oznacza niedobór paliwa lotniczego
Paliwo jest drugim co do wielkości kosztem dla linii lotniczych, zaraz za robocizną. Samolot pasażerski wąskokadłubowy spala około 800 galonów paliwa lotniczego na godzinę. Samoloty szerokokadłubowe zazwyczaj zużywają jeszcze więcej.
Cztery największe linie lotnicze w USA – United, American, Delta i Southwest – wydały w zeszłym roku średnio około 100 milionów dolarów dziennie na paliwo. Koszty te gwałtownie wzrosły od początku wojny. Delta poinformowała w zeszłym tygodniu, że może wydać w tym roku dodatkowe 2 miliardy dolarów na paliwo, mimo że posiada własną rafinerię. United może wydać w tym roku dodatkowe 11 miliardów dolarów na paliwo, jeśli sytuacja się nie zmieni, powiedział w marcu pracownikom prezes United, Scott Kirby.
Ceny biletów last-minute do popularnych miejsc wakacyjnych, takich jak loty z USA na Karaiby, wzrosły o 74% w porównaniu z początkiem tego miesiąca, zgodnie z danymi Deutsche Bank, podczas gdy ceny lotów z kontynentu na Hawaje wzrosły o 21%. Amerykańskie linie lotnicze nie muszą martwić się o niedobory tak bardzo, jak przewoźnicy zagraniczni. Stany Zjednoczone są największym producentem ropy naftowej na świecie i jednym z czołowych eksporterów paliwa lotniczego.
Jednak wśród innych czołowych eksporterów paliwa lotniczego znajdują się Kuwejt i Bahrajn, których produkt jest uwięziony z powodu zamknięcia Cieśniny Ormuz, według danych Kplera. Ponad 20% światowych dostaw paliwa lotniczego drogą morską przeszło przez Cieśninę Ormuz w zeszłym roku, z czego nieco ponad dwie trzecie trafiło do Europy.
Znaczna część światowego paliwa lotniczego jest rafinowana w Azji; Korea Południowa jest jego największym eksporterem na świecie. Jednak większość ropy naftowej, której kraje azjatyckie używają do produkcji paliwa lotniczego, pochodzi z Bliskiego Wschodu.
Kraje azjatyckie zaczynają ograniczać eksport paliwa lotniczego, powiedział w zeszłym tygodniu Willie Walsh, dyrektor Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA). Może to wywrzeć większą presję na cenę amerykańskiego paliwa lotniczego. Nawet jeśli cieśnina zostanie ponownie otwarta na dobre, i to wkrótce, miną tygodnie, zanim ropa naftowa i paliwo lotnicze, uwięzione przez cieśninę, dotrą do odbiorców w Europie i Azji. Nie wspominając o czasie potrzebnym na wznowienie produkcji ropy naftowej i paliwa lotniczego wstrzymanej przez wojnę.
Tanie bilety na Spirit mogą być pierwszymi, które znikną
Wyższe ceny paliw mogą okazać się katastrofalne w skutkach dla podupadających linii lotniczych. Tani przewoźnik Spirit Airlines dwukrotnie w ciągu ostatnich 18 miesięcy ogłosił upadłość. Zaledwie kilka dni przed wybuchem wojny ogłosił plan wyjścia z bankructwa do lata.
Jednak w marcowym rocznym raporcie finansowym linia lotnicza ostrzegła, że wzrost kosztów paliwa będzie miał „natychmiastowy i znaczący negatywny wpływ” na wyniki, co może doprowadzić do zerwania umów z pożyczkodawcami i likwidacji linii.
Nowo powstałe tanie linie lotnicze, będące ważnym źródłem tanich biletów, borykają się z problemami finansowymi od czasu pandemii. „Linie lotnicze o słabszej kondycji finansowej, które mogą mieć trudności z absorpcją tych połączonych nacisków, mogą ogłosić niewypłacalność i/lub zwrócić samoloty przed terminem” – ostrzegała agencja ratingowa Fitch Ratings na początku tego miesiąca.
„Po prostu nie ma sensu latać samolotami, które przynoszą straty i nie pokrywają kosztów paliwa” – powiedział Kirby z United Airlines w wywiadzie dla Bloomberga pod koniec zeszłego miesiąca.
