Pensja pracownika składa się z części obligatoryjnej (m.in. z płacy zasadniczej) oraz nieobowiązkowej (np. dodatku stażowego, funkcyjnego). Zasady obliczania kwoty wynagrodzenia zasadniczego powinny znaleźć się w umowie o pracę, regulaminie wynagradzania lub układzie zbiorowym. W przypadku niektórych grup zawodowych, takich jak lekarze czy nauczyciele, reguły wynikają ze specjalnych rozporządzeń i ustaw.

Co to jest wynagrodzenie zasadnicze?

Definicja płacy zasadniczej znajduje się w kodeksie pracy (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740240141&type=3). Zgodnie z ustawą jest to podstawowy składnik pensji, wyrażony w kwocie brutto, od którego odlicza się składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Pracownik może otrzymywać również dodatki i premie.

Na jakiej podstawie ustala się wysokość płacy zasadniczej?

Warunki wynagradzania określa się w regulacjach wewnątrzzakładowych, tzn. w regulaminie wynagradzania lub w układzie zbiorowym albo w umowie o pracę.

Wymiar płacy zasadniczej ustala się także na podstawie ustaw rozporządzeń wydawanych przez właściwych ministrów, np.:

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000791),

rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160002063),

rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000630),

ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001473).

Jak określić wysokość wynagrodzenia zasadniczego?

Kwota zasadnicza może być wyrażona jako stała stawka miesięczna lub godzinowa. Przy stawce miesięcznej liczba godzin wynikających z rozkładu pracy nie wpływa na wysokość pensji zasadniczej. Kwota zmniejsza się w związku z nieobecnością, za którą nie przysługuje wynagrodzenie.