W pierwszym artykule na temat mobbingu przedstawiliśmy szereg zachowań stanowiących według prawa niedopuszczalne metody oddziaływania na współpracowników. Jednakże nie tylko mobber może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, a to dlatego że pracodawca ma obowiązek przeciwdziałania mobbingowi.

Pracownik ma prawo do funkcjonowania w środowisku wolnym od mobbingu, jest to takie same prawo jak to do urlopu czy do przerwy w pracy. Dlatego też na pracodawcy ciąży obowiązek stworzenia warunków minimalizujących ryzyko wystąpienia mobbingu między pracownikami oraz narzędzi do zwalczania sytuacji mobbowania. Rzecz jasna pracodawca nie może stworzyć warunków, które w pełni wyeliminują ryzyko mobbingu – zawsze może pojawić się psychopatyczny manager średniego lub nawet niższego szczebla, który będzie terroryzował swoich podwładnych.

Zagrożenia sprzyjające mobbingowi nie zostały zdefiniowane przez prawo. Istnieją pewne cechy danej branży, firmy, sposobu działalności, które mają negatywny wpływ na stan psychiczny pracowników i ich wzajemne relacje. Do takich czynników zalicza się obciążenie pracowników odpowiedzialnością za podejmowanie decyzji, praca w trudnych warunkach, konieczność ciągłej pracy w zespole czy tez ustawiczny proces szkolenia. Rzuca się w oczy, że są to sytuacje nie do uniknięcia w niektórych organizacjach. Prawo nie wymaga zrezygnowania z tych form działalności, szczególnie że część z nich stanowi podstawę funkcjonowania innowacyjnych przedsiębiorstw. Jednakże im więcej tego typu stresogennych czynników występuje, tym bardziej pracodawca powinien zwracać uwagę na eliminowanie zbędnych okoliczności prowadzących do konfliktu.

Mogące prowadzić do mobbingu, szkodliwe dla środowiska pracy warunki to między innymi:

źle zorganizowana przestrzeń robocza, na przykład zbyt mała ilość miejsca do pracy,

nadużywanie kontroli wydajności pracy,

przeciążenie biurokracją,

monotonia,

brak przejrzystej ścieżki kariery,

uznaniowość w awansowaniu i premiowaniu pracowników.

Do obowiązków pracodawcy należy, aby wyżej wymienione czynniki eliminować ze środowiska pracy. Z jednej strony prawo nie nakłada bezpośrednio sankcji na pracodawcę, który zaniedba ten obowiązek, z drugiej jednak w przypadku procesu o rozstrój zdrowia spowodowany mobbingiem, sąd może uznać to za dowód na winę pracodawcy za zachowanie mobbera. Oprócz tego, pracodawca powinien wprowadzić w firmie procedurę antymobbingową, o czym napiszemy w kolejnej części cyklu.

Część I – na czym polega mobbing?