Świadectwo dojrzałości, dyplom ukończenia studiów, certyfikaty potwierdzające udział w szkoleniach. Gromadzimy wiele ważnych dokumentów, które mogą się przydać w przyszłości i wpłynąć na rozwój kariery. Dowód osiągnięć i kompetencji otrzymuje się również wtedy, gdy ustaje stosunek pracy. O czym należy wówczas pamiętać i na co zwrócić szczególną uwagę?

Przepisy regulujące wzór świadectwa pracy

Prawa i obowiązki obu stron, związane z poprawnym wydaniem tego dokumentu, reguluje Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30.12.2016 r., w sprawie świadectwa pracy. Określa ono treść takiego świadectwa, jego sposób i tryb wydawania, prostowania i uzupełniania oraz zawiera pomocniczy wzór dokumentu.
Pracownik powinien otrzymać poprawnie uzupełnione świadectwo w ostatnim dniu trwania umowy, bez konieczności składania osobnego wniosku w tej sprawie. Jeżeli z obiektywnych przyczyn wydanie go nie jest możliwe w tym terminie, musi być ono niezwłocznie dostarczone, nie później niż w przeciągu 7 dni od ustania stosunku pracy. Jednocześnie, pracodawca ma obowiązek posiadania w aktach osobowych pracownika kopię świadectwa, m. in. po to, aby w razie śmierci byłego pracownika, móc wydać odpis osobie występującej z wnioskiem o rentę rodzinną z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli umowa z pracownikiem wygasa lub jest rozwiązywana, ale bezpośrednio po tym obie strony zawierają kolejną umowę – to pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo tylko na żądanie pracownika.

Po co pracownikowi świadectwo pracy?

Taki dokument zawiera informacje dotyczące m. in.:

  • 1. okresu zatrudnienia i wymiaru czasu pracy,
  • 2. zajmowanych stanowisk i pełnionych funkcji,
  • 3. liczby dni urlopu wypoczynkowego, przysługującego oraz wykorzystanego w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy oraz wykorzystanych innych urlopów,
  • 4. wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Dane te pozwalają więc pracownikowi sprawdzić, z jakich praw – regulowanych przez kodeks pracy – skorzystał w danym roku oraz jakie możliwości w tym zakresie nadal posiada. Rola świadectwa pracy nie kończy się jednak na określaniu liczby dni urlopu do wykorzystania. Oprócz porządkowania bieżących spraw, dokument ten może przydać się również w przyszłości, np. jeżeli u pracownika rozwinie się choroba zawodowa. Informacje o charakterze pracy, zwłaszcza w szczególnych warunkach, mogą być podstawą do uzyskania zarówno świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak i – na drodze cywilnej – roszczeń od pracodawcy, związanych z naruszeniem przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy.

Błędne świadectwo pracy – jakie konsekwencje?

Jeżeli w dokumencie pojawią się błędy, pracodawca ma obowiązek w ciągu 7 dni wydać jego poprawioną wersję. Jeżeli minie kolejne 7 dni, a sprostowania nie ma, mamy prawo udać się do sądu pracy, by wyjaśnić sprawę. Istnieją również szczególne sytuacje, kiedy można zażądać od byłego pracodawcy odszkodowania. Dzieje się tak, gdy niewłaściwe świadectwo lub jego brak jest bezpośrednią przeszkodą w podjęciu nowego zatrudnienia. Naprawienie szkody polega na wypłacie wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy z powyższego powodu – nie dłuższy jednak niż 6 tygodni.