Pracodawca, który zwalnia pracowników z przyczyn od nich niezależnych, powinien wywiązać się ze swoich obowiązków. Są one określone w ustawie o szczegółowych zasadach rozwiązywania stosunków pracy. Podwładnym należy się np. odprawa, odszkodowanie i zaległy urlop wypoczynkowy. Warto wiedzieć, jakie warunki muszą być spełnione.

Likwidacja firmy a pracownicy

Kłopoty finansowe przedsiębiorstwa mogą doprowadzić do jego zamknięcia. W takiej sytuacji wszyscy pracownicy tracą miejsce zatrudnienia, mimo że zwolnienie nie nastąpiło z ich winy. Zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20030900844) osobom zwalnianym w związku z likwidacją firmy przysługują uprawnienia, a pracodawca musi:

Wypowiedzieć umowy lub rozwiązać je za porozumieniem stron

Wszczęcie procedury likwidacyjnej nie jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunków pracy zawartych z pracownikami. Pracodawca musi wypowiedzieć umowy lub zaproponować porozumienie stron. Pracownik, który decyduje się odejść za porozumieniem, zyskuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych dopiero po 3 miesiącach od zakończenia pracy.

Wypłacić odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia

Pracodawca ma prawo skrócić okres wypowiedzenia z 3 do 1 miesiąca. Jeśli zdecyduje się to zrobić, musi wypłacić odszkodowanie za pełen okres wypowiedzenia. Wysokość świadczenia powinna stanowić równowartość pensji, jaką pracownik otrzymałby, gdyby wykonywał swoje obowiązki przez 3 miesiące.

Wypłacić odprawy

Jeśli w zakładzie pracuje więcej niż 20 osób, występuje obowiązek przyznania odpraw. Pracownik otrzymuje świadczenie niezależnie do tego, czy umowa została rozwiązana za porozumieniem stron, czy za wypowiedzeniem. Wysokość odprawy zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy (https://porady.pracuj.pl/odprawa-pracownicza-kiedy-komu-i-ile-sie-nalezy/).

Udzielić zaległego urlopu wypoczynkowego lub wypłacić ekwiwalent pieniężny

Pracownik – zwalniany w związku z likwidacją firmy – nie traci prawa do płatnego urlopu. Jeśli jego udzielenie jest niemożliwe, powinien otrzymać ekwiwalent pieniężny, na zasadach wynikających z tzw. rozporządzenia urlopowego (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970020014).

Wystawić świadectwa pracy

Świadectwo pracy jest niezbędne, jeśli zwolniony pracownik zamierza podjąć pracę etatową w innej firmie czy instytucji. Termin na wystawienie dokumentu wynosi 7 dni od rozwiązania stosunku pracy.

Zgłosić zwolnienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Utrata pracy wiąże się z wygaśnięciem tytuły do ubezpieczeń ZUS. Pracodawca ma obowiązek wyrejestrować ubezpieczonego pracownika oraz członków jego rodziny zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego.

W przypadku likwidacji zakładu pracy zmniejsza się zakres ochrony przed zwolnieniem wynikającej z przepisów kodeksu pracy (https://porady.pracuj.pl/szczegolna-ochrona-przed-wypowiedzeniem-kogo-dotyczy/). Dopuszczalne jest np. wypowiedzenie umowy pracownikowi w okresie przedemerytalnym (nie więcej niż 4 lata przed uzyskaniem prawa do świadczenia) oraz osobom działającym w związkach zawodowych. Można zwalniać pracowników również wtedy, gdy korzystają z urlopu (dotyczy to też urlopów rodzicielskich).