Każdy z nas w ciągu roku produkuje średnio 283 kg odpadów*. Tylko niewielka część z nich jest poddawana recyklingowi. Tymczasem ponowne przetwarzanie odpadów nie tylko ogranicza powiększanie się wysypisk śmieci, lecz także może zmniejszać poziom zanieczyszczenia powietrza, którym oddychamy.

W Polsce wciąż udaje się odzyskać i ponownie przetworzyć zbyt małą część odpadów w stosunku do unijnych wytycznych**. Sytuację mają poprawić nowe zasady segregacji odpadów komunalnych, które weszły w życie w lipcu 2017 r., ale dbałość o ponowne wykorzystanie odpadów to nie tylko kwestia przestrzegania prawa, lecz także troski o jakość życia każdego z nas.

Gospodarka odpadami jest jedną z sześciu kategorii projektu ECO-MIASTO, w ramach którego nagradzane są miasta najlepiej realizujące koncepcję zrównoważonego rozwoju. Organizatorami projektu są Ambasada Francji w Polsce oraz Centrum UNEP/GRID-Warszawa. ECO-MIASTO jest realizowane we współpracy z RENAULT Polska, SAUR Polska, Saint-Gobain, SUEZ Polska, ENGIE oraz Grupą EDF reprezentowaną przez EDF Polska, DK Energy i TIRU, a także Wspólnie – Fundacją LafargeHolcim.

Wciąż większość odpadów produkowanych przez Polaków nie jest ponownie wykorzystywana i trafia na wysypiska śmieci. Tam, w procesie biodegradacji takich frakcji jak resztki jedzenia czy papier, wydziela się metan – toksyczny gaz cieplarniany. Wprawdzie nowoczesne technologie umożliwiają przekształcanie go w energię, ale rozwiązanie to nie jest w Polsce stosowane w wystarczającym stopniu. Powstawanie gazu wysypiskowego można ograniczyć poprzez poprawną segregację śmieci oraz ich powtórne przetwarzanie. Recykling pozwala również znacznie zmniejszyć emisję dwutlenku węgla w porównaniu do sytuacji, gdy od początku przetwarza się surowce naturalne wykorzystywane w produkcji. Oprócz tego dzięki ponownemu wykorzystaniu papieru można zapobiec wycince drzew pochłaniających dwutlenek węgla. Tym samym recykling może sprawić, że ludzie będą oddychali czystszym powietrzem.

Oznacza to, że zagadnienie prawidłowego składowania odpadów oraz ich przetwarzania ma wpływ zarówno na środowisko naturalne, jak i na zdrowie każdego człowieka. Dzięki recyklingowi szkodliwość odpadów zostaje ograniczona także dlatego, że zanieczyszczenia nie przenikają do gleby oraz wód. Warto również zwrócić uwagę na to, jak długi jest czas rozkładu niektórych rodzajów odpadów: cienka torebka foliowa może przetrwać 20 lat, aluminiowa puszka po napoju – już dziesięć razy tyle, plastikowa butelka rozłoży się zaś dopiero po 450 latach. Rekord należy jednak do wyrobów ze szkła – te ulegają rozkładowi po wielu tysiącleciach.

Recykling jest także korzystny dla gospodarki. Pozwala zmniejszyć zużycie surowców naturalnych takich jak np. drewno, z którego uzyskuje się papier, czy ropa naftowa wykorzystywana choćby do produkcji plastikowych butelek. Dodatkowo przetwarzanie odpadów zamiast produkcji od podstaw przyczynia się do oszczędności energii. Przykładowo do produkcji aluminium ze zużytych puszek potrzeba aż o 95% mniej energii niż zużyto by podczas produkcji „od zera”****.

Zgodnie z unijnymi wytycznymi do 2020 r. Polska powinna poddawać recyklingowi 50 proc. metali, papieru, tworzyw sztucznych i szkła, tymczasem w 2015 r. przetwarzano zaledwie
26 proc. odpadów z tych frakcji** – osiągnięcie celu może więc okazać się prawdziwym wyzwaniem.

Mają w tym pomóc przepisy, które weszły w życie 1 lipca 2017 r. Od tego momentu w całej Polsce obowiązuje wspólny system segregacji odpadów. Zakłada on podział odpadów na następujące frakcje: papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne oraz odpady biodegradowalne. W piątym pojemniku mają się znaleźć odpady zmieszane. System nie zostanie jednak wprowadzony jednocześnie w całym kraju. Gminy mają czas na wymianę pojemników na te we właściwych kolorach do końca czerwca 2022 r.

Już teraz jednak miasta, które najlepiej gospodarują odpadami, mogą zostać nagrodzone w konkursie ECO-MIASTO. Zwycięskie ośrodki miejskie otrzymają nagrody od firm SUEZ i TIRU, które należą do grona partnerów projektu. Zgłoszenia do konkursu można przesyłać do 16 października br. za pomocą formularzy dostępnych na stronie www.eco-miasto.pl

 

* GUS

** Ministerstwo Środowiska

*** Laboratorium Toksykologii Środowiska, Uniwersytet Gandawa (Belgia)

**** Uniwersytet Stanforda