Z harmonogramu czasu pracy dowiadujemy się, w jakie dni i w jakich godzinach pracujemy w danym okresie rozliczeniowym. Liczba godzin do przepracowania powinna wynikać z wymiaru i systemu czasu pracy, w jakim jesteśmy zatrudnieni.

Jak ułożyć harmonogram pracy pracownika?

Układając grafik, pracodawca lub manager musi uwzględniać nie tylko normy czasu pracy (art. 129 kodeksu pracy: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141), ale także:

  • czas rozpoczęcia i zakończenia pracy,

  • dobę pracowniczą w danym zakładzie,

  • odpoczynki dobowe,

  • odpoczynki tygodniowe,

  • zapewnienie wolnej niedzieli co najmniej raz w ciągu 4 tygodni,

  • dni wolne od pracy,

  • urlopy pracownicze wskazane w planie urlopowym.

 

Liczba godzin do przepracowania w miesiącu

Każdy pracownik musi przepracować tyle godzin, ile wynika z jego wymiaru czasu pracy. Aby ustalić, ile godzin zatrudniony spędzi w pracy, pracodawca powinien postępować zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 130 kp, tzn.:

  1. pomnożyć liczbę godzin wynikającą z normy tygodniowej (40 godzin) przez liczbę pełnych   tygodni w danym okresie rozliczeniowym;

  2. wyliczyć iloczyn normy dobowej (8 godzin) i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego (od poniedziałku do piątku), a następnie dodać go do wyniku otrzymanego wcześniej;

  3.  uzyskaną liczbę pomniejszyć o święta przypadające w okresie rozliczeniowym w dniu innym niż niedziela (każde święto obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin).

 

Dni robocze i dni wolne

W kolejnym dniu pracownik rozpoczyna pracę o tej samej godzinie, co w poprzednim dniu. Zatrudniony nie może ponownie pojawić się w pracy, jeśli od rozpoczęcia poprzedniej doby pracowniczej nie minęły co najmniej 24 godziny. W przypadku osób zatrudnionych w ruchomym czasie pracy, nie trzeba zachowywać odstępu dobowego. Zatrudnionemu należą się odpoczynki dobowe pomiędzy dniami roboczymi. Czas wolny musi wynosić co najmniej 11 godzin (art. 132 kp). W związku z tym, że należy respektować dobę pracowniczą i odpoczynek dobowy, maksymalny czas pracy osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze to 13 godzin. W wyjątkowych sytuacjach (ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy lub prowadzenie akcji ratunkowej) konieczność zachowania odpoczynku dobowego nie występuje.

W trakcie układania grafiku należy respektować również prawo pracownika do nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego w wymiarze 35 godzin. W szczególnych przypadkach można skrócić ten czas do 24 godzin. Skrócony odpoczynek stosuje się tylko w odniesieniu do pracowników, którzy zarządzają zakładem w imieniu pracodawcy, a także gdy:

  • zajdzie konieczność prowadzenia akcji ratowniczej, której celem jest ochrona życia, zdrowia lub mienia;
  • zmienią się godziny świadczenia pracy w związku z przejściem na inną zmianę.

Ustalając harmonogram, pracodawca musi wziąć pod uwagę również plan urlopowy na dany rok. Zmuszanie podwładnych do rezygnowania z odpoczynku dobowego,  tygodniowego itd. stanowi naruszenie praw pracowniczych. Takie przypadki można zgłaszać do Państwowej Inspekcji Pracy.